SANKO Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Psikolog Gizem Başkılıç Turan, ekran karşısında büyüyen çocuklarda dijital dengeyi kurmanın zihinsel sağlık açısından hayati bir önem taşıdığını belirtti.
ÇOCUĞUNUZU EKRANLA BÜYÜTÜYORSANIZ DİKKAT
Yaz mevsiminin, çocukların uzun eğitim döneminin ardından dinlenip eğlendiği ve yeni deneyimler kazandığı bir zaman dilimi olduğunu ancak teknolojinin günlük hayatta bu kadar yoğun yer tutmasının, yaz tatillerini ekransız geçirmek isteğini zorlaştırdığını belirten Uzman Psikolog Turan, “Tablet, telefon, televizyon ya da bilgisayar fark etmeksizin, ekran karşısında geçirilen süre her geçen gün artıyor. Bu durum sadece fiziksel değil, duygusal ve sosyal gelişimi de olumsuz etkileyebiliyor” dedi.
Yaz tatili süresince dijital dengenin sağlanmasının çocukların psikolojik sağlığı açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Uzman Psikolog Turan, “Kontrolsüz şekilde artan ekran süresi; dikkat dağınıklığı, uyku problemleri, öfke krizleri, sosyal çekilme ve iletişim becerilerinde zayıflama gibi pek çok soruna neden oluyor. Oysa yaz tatili, dijital detoksun kolayca uygulanabileceği ideal bir dönemdir. Bu durum hem fiziksel sağlığı hem de duygu düzenleme yeteneklerini korumaya yardımcı olur. Ayrıca erken yaşta ekranla kurulan yoğun ilişki, çocukların gerçek dünyadaki oyunlara, arkadaşlıklarına ve aile içi etkileşimlere karşı duyarsızlaşmasına yol açabilir. Dijital denge, yasaklayıcı ya da cezalandırıcı yöntemlerle değil; rehberlik eden, sınırlar koyan bir yaklaşımla sağlanabilir” ifadelerini kullandı.
“EKRANLA SAĞLIKLI BİR İLİŞKİ KURMANIN 5 TEMEL ADIMI”
Ekran kullanımında sağlıklı bir denge kurmak için beş temel öneriyi sıralayan Uzman Psikolog Turan, şunları aktardı:
Zaman Sınırı Koyun: 2 yaşından küçük çocukların mümkün olduğunca ekrandan uzak durması önerilirken, okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklarda günlük ekran süresi toplamda bir saati geçmemelidir. Sağlıklı ekran süresi hesabı için çocuğun yaşını 10 ile çarparak bir zaman sınırı belirleyebilirsiniz. Ayrıca süreyi birlikte planlamak, çocuğun bu sürece katılımını sağlar.
İçeriği Birlikte Seçin: Çizgi film, oyun veya uygulama seçiminde ebeveynin sorumluluğu büyüktür. Kaliteli ve yaşa uygun içerikler tercih edilmeli, mümkünse çocukla beraber izlenerek hem denetim sağlanmalı hem de ortak zaman geçirilmelidir.
Ekran Yerine Alternatifler Sunun: Sadece “Hayır, izleyemezsin” demek yerine, “Bugün birlikte parka gidelim mi?” ya da “Yeni bir masa oyunu oynayalım mı?” gibi seçenekler sunmak, çocuğun ekran dışındaki aktivitelerle olumlu bağ kurmasına destek olur.
Yatmadan En Az Bir Saat Önce Ekranı Kapatın: Ekranlardan yayılan mavi ışık, uyku kalitesini düşürür ve çocukların uykuya dalmasını zorlaştırır. Bu nedenle uyku öncesi ekran kullanımına son verilmesi önemlidir.
Rol Model Olun: Çocuklar söylediklerimizden çok yaptıklarımızı örnek alır. Eğer ebeveynler sürekli telefonla meşgulse, çocukların ekranla sağlıklı bir ilişki geliştirmesi zorlaşır. Dijital denge öncelikle aileden başlar, bu yüzden aile içindeki tutum büyük önem taşır” diye konuştu.
