Ağız ve diş sağlığı, her yaş için önem taşıyan bir konu olup, yeterli özen gösterilmediğinde ciddi problemlere yol açabiliyor. Özellikle çocuklarda, süt dişlerinin zamanla düşeceği ve kalıcı dişlerin çıkacağı düşüncesiyle bakımın ihmal edildiği durumlar sıkça görülüyor. Oysa 6 yaş altındaki çocuklarda diş çürükleri, ağız ve diş sağlığını ciddi şekilde tehdit edebiliyor. Prof. Dr. Figen Seymen, aileleri bu konuda kritik uyarılarla bilgilendiriyor.
KÜÇÜK YAŞTA BÜYÜK SORUNLARA YOL AÇABİLİR
Erken çocukluk dönemi çürükleri (EÇÇ), özellikle 6 yaş altındaki çocuklarda görülen ve diş sağlığını ciddi şekilde tehdit eden bir sorun olarak tanımlanıyor. Prof. Dr. Figen Seymen, EÇÇ’nin süt dişlerinde oluşan çürükler veya çürük nedeniyle yaşanan diş kaybı ile kendini gösterdiğini belirtiyor.
EÇÇ’nin hafif, orta ve ileri dereceleri bulunduğunu ifade eden Seymen, bu çürüklerin çocuklarda kronik ağrı, enfeksiyon ve diğer sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekiyor. Prof. Dr. Seymen, ebeveynlerin çocukların ağız temizliği ve beslenme alışkanlıklarına özen göstermesi gerektiğini vurguluyor ve erken yaşta diş hekimiyle tanışmanın çürük riskini azaltacağını söylüyor.
DÜNYA ÇAPINDA 600 MİLYONDAN FAZLA ÇOCUĞU ETKİLİYOR
Süt dişlerinin kalıcı dişler için yer koruyucu olduğunu hatırlatan Seymen, bu dişlerde oluşan çürüklerin çocukların genel sağlığını etkileyebileceğini belirtiyor. Dünya genelinde 600 milyondan fazla çocuğu etkileyen EÇÇ’nin çoğu zaman tedavi edilmediğine dikkat çeken Seymen, bunun hem çocukların hem ailelerin yaşam kalitesini düşürdüğünü, topluma ise yüksek maliyetler getirdiğini ifade ediyor.
EÇÇ’nin ağrıya yol açması durumunda çocukların çiğneme, sosyal etkileşim ve bilişsel gelişimlerinin olumsuz etkilendiğini belirten Seymen, bu çürüklerin önlenebilir olmasına rağmen hâlâ çok sayıda çocuğu etkilediğini dile getiriyor.
BEBEKLİK DÖNEMİNDEN İTİBAREN ÖNLEM ALINMALI
Anne sütünün tek başına çürük yapmadığını vurgulayan Seymen, dişlerin düzenli temizlenmemesi ve şeker tüketiminin çürük oluşumunu tetikleyebileceğini hatırlatıyor. Emzirme sonrası dişlerin nemli bir bez, parmak fırça veya su ile temizlenmesi öneriliyor.
ÇÜRÜKLERİ ÖNLEMEDE TEMEL ADIMLAR
Bebeğin ilk dişi çıktığında veya en geç 12 aylıkken diş hekimi muayenesinin yapılması gerektiğini belirten Seymen, diş fırçalamaya de ilk dişin sürmesiyle başlanmasının önemine dikkat çekiyor. International Association of Paediatric Dentistry (IAPD) tarafından önerilen EÇÇ önleme stratejilerini Seymen üç aşamada özetliyor:
1. Birincil Önleme (Önleyici Tedbirler)
Şeker tüketimini sınırlamak: 2 yaş altındaki çocuklarda yiyecek ve içeceklerde serbest şeker minimumda tutulmalı.
Gece biberon ve emzirmeden kaçınmak: 12 aydan sonra gece beslenmesi ve biberon kullanımı durdurulmalı.
Optimum florür kullanımı: Yaşa uygun 1.000-1.500 ppm florür içeren diş macunlarıyla düzenli fırçalama.
Diş hekimi ziyareti: İlk yaşta kapsamlı diş muayenesi.
Florür vernik uygulaması: Çürük riski yüksek çocuklara düzenli %5 florür vernik uygulaması.
Fissür örtücü kullanımı: Hassas azı dişlerine koruyucu örtücüler uygulanmalı.
2. İkincil Önleme (Çürük ilerlemesini durdurma)
Daha sık florür vernik: Beyaz nokta lezyonları olan çocuklarda yılda dört kez uygulanmalı.
Koruyucu fissür örtücüler: Çürük lezyonu olmayan azı dişlerine uygulanmalı.
3. Üçüncül Önleme (İlerlemiş çürükleri yönetme)
Gümüş diamin florür kullanımı: Kavite lezyonlarını durdurmak için etkili bir yöntem.
Konservatif çürük tedavisi: Diş kırılmasını, ağrıyı ve pulpa maruziyetini önleyecek şekilde çürüklerin konservatif olarak temizlenip restore edilmesi gerekiyor.
