Uluslararası Basketbol Federasyonu (FIBA), oyunun akışını ve hakem kararlarını doğrudan etkileyecek kapsamlı kural değişikliklerini duyurdu. Teknik faullerden şut hareketine, sportmenlik dışı faullerden Anında Tekrar Sistemi'ne (IRS) kadar birçok alanda yapılan yeni düzenlemeler, 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
FIBA'nın açıklamasına göre yeni kurallar, antrenör, oyuncu, hakem ve uzmanlardan oluşan FIBA Kural Danışma Grubu tarafından hazırlandı, ardından Teknik Komisyon tarafından değerlendirilerek FIBA Merkez Kurulu'nun onayından geçti.
Teknik fauller iki kategoriye ayrılıyor
Yeni düzenlemeyle teknik fauller, ihlalin niteliği ve ciddiyetine göre iki farklı kategori altında değerlendirilecek.
Buna göre bazı teknik fauller oyuncunun diskalifiye edilmesine neden olabilecek, bazıları ise yalnızca oyun içi ceza ile sonuçlanacak. FIBA, bu değişiklikle disiplin sisteminin daha adil ve dengeli hale gelmesini amaçlıyor.
IRS'nin kullanım alanı genişletildi
Anında Tekrar Sistemi (IRS) konusunda da önemli yenilikler getirildi.
Yeni kurallara göre maçın herhangi bir anında, bir faul sonrasında verilen çembere temas (goaltending) veya çembere müdahale (basket interference) kararları görüntü sistemiyle incelenebilecek.
Ayrıca dördüncü periyodun son iki dakikası ve uzatma bölümlerinde, kenardan top oyuna sokulurken savunma takımının yaptığı faullerde topun hâlâ oyuna sokan oyuncunun elinde olup olmadığı da IRS yardımıyla kontrol edilebilecek.
"Şut hareketi" tanımı değişti
FIBA, hücum oyuncularının faul almak amacıyla yaptığı yapay şut hareketlerinin önüne geçmek için "şut hareketi" tanımını yeniden düzenledi.
Yeni kurala göre bir pozisyonun şut olarak değerlendirilebilmesi için oyuncunun topu potaya göndermek amacıyla omuz ve kollarını yukarı kaldırma hareketini başlatmış olması gerekecek.
Sportmenlik dışı faul kaldırıldı
Yeni düzenlemeler kapsamında "sportmenlik dışı faul" kavramı da tarihe karışıyor.
Bunun yerine iki yeni tanım getirildi:
- Engelleme faulü
- Ağır faul
FIBA, bu değişiklikle taktik amaçlı yapılan fauller ile tehlikeli temasların daha net ayrılmasını ve uygulanacak cezaların daha orantılı olmasını hedefliyor.
Diğer yenilikler
Yeni kurallarla birlikte oyuncuların çoraplarının görünür olmasına yönelik zorunluluk kaldırılırken, modern pazarlama ihtiyaçlarına uyum sağlamak amacıyla saha çizgileri ve işaretlemelerinde de federasyonlara daha fazla esneklik tanınacak.
FIBA ayrıca ağustos ayında ulusal federasyonlara yönelik çevrim içi eğitim seminerleri düzenleyecek. Güncellenmiş resmi oyun kuralları ise eylül ayında yayımlanacak.
