Gök bilimciler, Güneş Sistemi'nde Jüpiter ile Neptün arasında dolaşan buzlu bir gök cisminin Güneş'e yaklaştıkça kuyruklu yıldıza dönüşümünü ilk kez gözlemledi. 2004 yılında keşfedilen “450P/LONEOS” adlı cismin geçirdiği değişim, kuyruklu yıldızların oluşum ve aktifleşme süreçlerine ilişkin önemli bilgiler ortaya çıkardı.
Kentaur olarak adlandırılan buzlu gök cisminin, Güneş'e yaklaştıkça ısınarak yüzeyindeki donmuş maddeleri harekete geçirdiği ve çekirdeğinin çevresinde gaz ve tozdan oluşan bir bulut meydana getirdiği belirlendi.
SATÜRN'ÜN KÜTLE ÇEKİMİ YÖRÜNGESİNİ DEĞİŞTİRDİ
Yörünge analizlerine göre 450P'nin rotası 1992 yılında önemli bir değişim geçirdi. O dönemde Satürn'ün yaklaşık 4,6 milyon kilometre yakınından geçen gök cismi, gezegenin kütle çekim etkisiyle Güneş'e daha yakın bir yörüngeye yöneldi.
Bu yakınlaşmanın ardından 450P'nin yörüngesi daralırken, Güneş'e en yakın geçiş noktası Jüpiter'in yörüngesinin dışına taşındı.
GÜNEŞ ISISI BUZLU CİSMİ HAREKETE GEÇİRDİ
Güneş'e yaklaşmasıyla daha fazla ısıya maruz kalan gök cisminin yüzeyindeki donmuş katmanlar ısınmaya başladı.
Hawaii'deki Gemini North Teleskobu ile gerçekleştirilen gözlemlerde, cismin çekirdeğinin çevresinde gaz ve tozdan oluşan bir bulut meydana geldiği tespit edildi.
James Webb Uzay Teleskobu tarafından elde edilen veriler ise bu bulutun içerisinde karbondioksit gazı ve kristalize buz parçacıklarının bulunduğunu ortaya koydu.
KUYRUKLU YILDIZ AKTİVİTESİNİ KARBONDİOKSİT TETİKLEDİ
Araştırmacılar, gök cisminin bulunduğu mesafede su buharının oluşmasının beklenmediğine dikkati çekti.
Buna rağmen gözlenen gaz çıkışı ve kuyruklu yıldız benzeri hareketliliğin, karbondioksitin ısınmayla birlikte açığa çıkması sonucu meydana geldiği belirlendi.
Bilim insanları, bu sürecin kuyruklu yıldızların Güneş'e yaklaşırken nasıl aktif hale geldiğinin anlaşılması açısından önemli olduğunu değerlendiriyor.
4,5 MİLYAR YILLIK MALZEMENİN DÖNÜŞÜMÜ İZLENİYOR
Güneş Sistemi'nin dış bölgelerinde bulunan donmuş gök cisimlerinin, yaklaşık 4,5 milyar yıl öncesinden kalan ilkel ve gözenekli buz yapısına sahip olduğu düşünülüyor.
Bu yapı içerisinde sıkışan gazlar, Güneş'in ısısıyla buz kristallerinin değişime uğraması sırasında serbest kalıyor. Açığa çıkan gazlar, yüzeydeki toz parçacıklarını da uzaya taşıyarak kuyruklu yıldızlarda görülen etkinliği oluşturabiliyor.
450P'nin dönüşümünü inceleyen bilim insanları, böylece ilkel Güneş Sistemi materyallerinin ısı karşısında nasıl değiştiğini ve kuyruklu yıldızların en erken aktifleşme aşamalarını gözlemleme fırsatı buluyor.
450P KUYRUKLU YILDIZA DÖNÜŞEBİLİR
Araştırmacılar, gelecekte gezegenlerin uygulayacağı yeni kütle çekim etkilerinin 450P'nin yörüngesini yeniden değiştirebileceğini ve cismin Jüpiter ailesine ait bir kuyruklu yıldıza dönüşebileceğini öngörüyor.
