Bilim insanları, Ay'da yakın zamanda meydana gelen güçlü bir çarpışmanın izlerini ortaya çıkardı. Yapılan incelemelerde, yaklaşık 7 bin 222 metre genişliğinde ve 43 metre derinliğinde dev bir krater tespit edildi.
Dik kenarlı çukurun, Güneş Sistemi'nde yakın dönemde oluştuğu bilinen en büyük çarpışma krateri olduğu belirtildi.
Araştırmacılar, bu büyüklükte bir çarpışmanın yaklaşık 132 yılda yalnızca bir kez gerçekleştiğini tahmin ediyor. NASA'nın Ay'da astronotlar için üs kurmaya hazırlandığı bir dönemde keşfin, Ay'ın yüzeyi ve çarpışmalar hakkında önemli bilgiler sağlayabileceği ifade edildi.
Science Advances dergisinde çarşamba günü yayımlanan iki çalışmadan birinde araştırmacılar, söz konusu olayın istatistiksel açıdan son derece nadir olduğunu ve insan ömründe bir kez gözlemlenebilecek nitelikte bir keşif oluşturduğunu belirtti.
Krater iki yıl sonra fark edildi
NASA'nın Ay Keşif Yörünge Aracı (LRO), asteroit ya da kuyruklu yıldız parçasının çarpmasından kısa süre sonra, Mayıs 2024'te Ay'ın Dünya'ya bakan yüzündeki krateri görüntüledi.
Ancak çarpışma, Dünya'daki ve uzaydaki teleskoplar tarafından gerçekleştiği anda tespit edilemedi.
LRO'nun geniş açılı kameralarından elde edilen görüntüler, yoğun veri akışı arasında Ağustos 2025'e kadar fark edilmedi. Uzay aracı, geçen sonbaharda bölgeye ilişkin daha ayrıntılı görüntüler topladı. Keşif ise bu yılın başlarında doğrulandı.
Önceki rekorun üç katı büyüklüğünde
Houston'daki Ay ve Gezegen Enstitüsü'nün eski direktörü merhum Thomas McGetchin'in adı verilen kraterin, LRO tarafından yaklaşık 10 yıl önce tespit edilen önceki rekor sahibi kraterden üç kat daha büyük olduğu belirtildi.
Ay, milyarlarca yıllık tarihi boyunca çok sayıda çarpışmaya maruz kaldı. Uydu, Güneş Sistemi'ndeki en büyük çarpışma kraterlerinden bazılarına ev sahipliği yapıyor. Bunlardan biri 1.500 milden daha uzun bir alanı kaplıyor.
Çarpışma Ay yüzeyini 66 milden fazla etkiledi
LRO kameralarının baş bilim insanı ve Intuitive Machines çalışanı Mark Robinson, son çarpışmanın Ay yüzeyini 66 milden fazla bir mesafe boyunca etkilediğini belirtti.
Robinson'a göre çarpışmanın ardından toz ve kayalık yüzey malzemesi, beklenenden daha yüksek bir açıyla çevreye yayıldı. Robinson, Science Advances'ta yayımlanan çalışmalardan birinin başyazarı olarak yer aldı.
