Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, İran ve Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin yaptığı değerlendirmede, mevcut savaş ortamının şu ana kadarki tek kazananının Rusya olduğunu söyledi. Costa, yükselen enerji fiyatlarının Moskova’ya Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın finansmanında yeni kaynaklar sağladığını ifade etti.
Brüksel’de 9-13 Mart tarihleri arasında düzenlenen AB Büyükelçiler Konferansında konuşan Costa, dünyada kutuplaşma ve parçalanmanın giderek arttığını belirtti. Bu süreçte Avrupa’nın küresel vizyonunun stratejik bir önem taşıdığını vurgulayan Costa, yeni uluslararası ortamda Rusya’nın barışı ihlal ettiğini, Çin’in ticaret düzenini zorladığını ve ABD’nin kurallara dayalı uluslararası sistemi sorguladığını dile getirdi.
AB’nin temel görevinin uluslararası hukuka dayalı düzeni korumak olduğunu ifade eden Costa, dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan ihlallerin kabul edilemeyeceğini söyledi. Costa, “Uluslararası hukukun ihlali ister Ukrayna’da, ister Grönland’da, ister Latin Amerika, Afrika, Gazze ya da Orta Doğu’da olsun kabul edilemez. Aynı şekilde İran, Sudan veya Afganistan’da yaşanan insan hakları ihlalleri de kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Orta Doğu'daki savaşın son derece kaygı verici olduğunu ve durumun temel nedenlerinden İran'ın sorumlu olduğunu söyleyen AB Konseyi Başkanı Costa, "Gerginliğin daha fazla tırmanmasından kaçınmalıyız. Böyle bir yol, Orta Doğu'yu, Avrupa'yı ve daha geniş bölgeleri tehdit eder. Bunun sonuçları ağırdır. Ekonomik alanda da ağırdır. Hürmüz Boğazı'nın ablukaya alınması bunun açık örneğidir" diye konuştu.
“Kalıcı bir barış için Rusya'yı müzakereye zorlamalıyız”
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, "Şu ana kadar bu savaşın tek bir kazananı var, o da Rusya. Rusya, uluslararası hukuku ihlal ederek Ukrayna'nın konumunu sürekli olarak zayıflatıyor. Rusya, enerji fiyatlarının yükselmesi sayesinde Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşın finansmanı için yeni kaynaklar elde ediyor" ifadelerini kullandı.
Rusya'nın ayrıca Orta Doğu'daki savaşın gündemin merkezine oturması nedeniyle Ukrayna'ya ilginin azalmasından da istifade ettiğini söyleyen Costa, "Rusya üzerinde baskıyı sürdürmeli, Ukrayna için kabul edilebilir ve Avrupa'nın güvenliğini zayıflatmayacak adil ve kalıcı bir barış için Rusya'yı müzakereye zorlamalıyız. Umarım, yarın mevcut yaptırımların uzatılmasını onaylar ve 20. Yaptırım Paketi'nin kabulü yönünde ilerleriz" dedi.
“BM, reformdan geçirilmeli ancak yerine başka bir yapı konulamaz”
AB'nin Birleşmiş Milletler'in (BM) güçlü bir destekçisi olmaya devam edeceğini de ifade eden Costa, "BM, reformdan geçirilmeli, ancak yerine başka bir yapı konulamaz. BM, çok taraflı sistemin temel taşı olmaya devam etmelidir. BM, evrensel meşruiyete sahip tek forumdur. Ayrıca, etkili ve çok taraflı iş birliğini sürdürebilecek güce sahip tek platformdur" şeklinde konuştu. Costa, BM sisteminin ciddi finansal kısıtlamalarla karşı karşıya olduğu dönemde, AB'nin küresel dayanışmada öncü rol oynamaya devam edeceğini söyledi.
“Mercosur ve Hindistan ile ticaret anlaşmaları, gerçek bir dönüm noktası oldu”
AB'nin dünyanın en kapsamlı ticaret anlaşmaları ağını kurduğunu ve bu ağın 80 ticaret ortağını kapsadığını vurgulayan Antonio Costa, "Ayrıca, 27 ülkeyle daha anlaşmalar müzakere ediyor ve onay sürecini yürütüyoruz. Bunlar arasında Meksika, Avustralya, Endonezya, Tayland, Filipinler ve Birleşik Arap Emirlikleri de yer alıyor" ifadelerini kullandı.
AB Konseyi Başkanı Costa, "Yakın zamanda imzalanan Mercosur ve Hindistan ticaret anlaşmaları, gerçek bir dönüm noktası oldu. Bu anlaşmalar, 32 ülkeyi ve yaklaşık 3 milyar insanı kapsıyor" diye konuştu.
Görevi süresinde genişlemeyi de bir öncelik olarak kabul ettiğini ifade eden Antonio Costa, Ukrayna'nın AB'ye üyelik başvurusunun genişleme sürecinde Moldova ve Batı Balkan ülkelerini de etkileyen bir dinamizme yol açtığını söyledi. AB Konseyi Başkanı, "Bu ülkelerin geleceği, AB içindedir. Lakin katılım süreci, liyakat esasına dayalı olmalıdır" dedi.
Konuşmasında 2025 yılında Avrupa savunmasına odaklandıklarını ve 2026'yı ise Avrupa'nın rekabetçilik yılı yapmak istediklerini söyleyen Costa, "Bu iki alan, Avrupa'nın egemenliğinin temel sütunlarıdır. ABD'nin Grönland'a yönelik tehditlerine AB olarak verilen kararlı ve etkili yanıt, küresel konumumuzun nasıl güçlendiğinin bir örneğidir" şeklinde konuştu.
