BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana saldırılarını sürdürdüğü Gazze Şeridi’ndeki enkaz alanlarında ulaşılan insan kalıntılarına ilişkin açıklamalarda bulundu.
Türk, İsrail saldırılarıyla yerle bir edilen bölgelerde, görünüşe göre tüm ailelere ait kalıntıların ortaya çıkarıldığını belirtti.
Türk, uzun süredir kayıp durumda olan kişilerin yakınlarının en büyük korkularının ancak şimdi doğrulanmasının yürek parçalayıcı olduğunu ifade etti.
“KALINTILAR BUZDAĞININ SADECE GÖRÜNEN KISMI OLABİLİR”
Gazze’de şimdiye kadar bulunan kalıntıların “buzdağının sadece görünen kısmı” olabileceğini vurgulayan Türk, bölgedeki yıkımın boyutuna dikkat çekti.
Türk, şu ifadeleri kullandı:
“Gazze'nin büyük bir kısmı İsrail'in bombalamaları veya ağır makineler ve patlayıcılarla yaptığı yıkım ve temizleme çalışmaları sonucu yerle bir edildi. Bugün, İsrail ordusunun konuşlandığı Gazze'deki birçok bölge, enkaz altındaki ölülerin hiçbirine saygı gösterilmeden buldozerlerle yerle bir edilmeye devam ediyor”
Türk, Gazze’de çatışmaların yürütülme biçimine ilişkin devam eden hukuki süreçler göz önüne alındığında, Gazze’de tahrip edilen yerler de dahil olmak üzere ihlallere dair kanıtların korunmasının kritik önem taşıdığını söyledi.
Yüksek Komiser, delil toplama çalışmalarına yardımcı olmak üzere uluslararası araştırmacıların Gazze’nin tüm bölgelerine girmesine izin verilmesi çağrısında bulundu.
“ENKAZLARDA 8 BİNDEN FAZLA CANSIZ BEDEN VAR”
Volker Türk, İsrail’in enkaz kaldırma çalışmaları için ağır makinelerin girişine izin vermediğini belirtti.
Türk, Filistin Sivil Savunması’nın Kasım 2025 ile Eylül 2026 tarihleri arasında Gazze genelinde yıkılan binaların altından 630’dan fazla cansız beden ve insan kalıntısının çıkarıldığını bildirdiğini aktardı.
Enkaz altında kayıp durumda olanların sayısının ise 8 binden fazla olduğunun tahmin edildiğini belirten Türk, kimlik tespiti ve belgeleme çalışmalarına dikkat çekti.
Türk, şu ifadeleri kullandı:
“Söz konusu kimliklerinin belirlenmesi ve belgelenmesi, adli tıp bilgilerinin ve biyolojik örneklerin korunması, gömülme yerlerinin kaydedilmesi ve ailelerinin bilgilendirilmesi için mümkün olan her türlü çaba gösterilmelidir”
GAZZE’DE 407 CANSIZ BEDENDEN 233’Ü ÇIKARILDI
Türk, Filistin Sivil Savunması’nın 27 Haziran ile 27 Ağustos arasında, çoğunluğu Gazze şehrinde olmak üzere yıkılan 20 binanın altında bulunduğu düşünülen 407 cansız bedenden 233’ünü çıkardığını hatırlattı.
Türk, çıkarılan 233 kişiden 74’ünün çocuk, 106’sının ise kadın olduğunu belirtti.
ZAYTUN’DA 96 CANSIZ BEDEN VE İNSAN KALINTISI BULUNDU
Volker Türk, Filistin Sivil Savunma ekiplerinin bu ay Gazze şehrinin güneydoğusundaki Zaytun bölgesinde, Kasım 2023’te vurulduğu belirtilen bir alanda 96 cansız beden ve insan kalıntısı bulduklarını açıkladığını aktardı.
Bulunan cansız beden ve kalıntıların 58’inin çocuk, 23’ünün ise kadın olduğunu belirten Türk, kalıntıların çoğunun çıplak elle çıkarıldığını söyledi.
Türk, titiz kurtarma çalışmalarının 3 yıl önce yaşanan yıkımın ciddiyetini ve kapsamını acı bir şekilde hatırlattığını ifade etti.
Yıllarca süren belirsizliğin getirdiği uzun süreli acı ve sefaletin durumu daha da ağırlaştırdığını belirten Türk, ailelerin yakınlarının akıbetini öğrenme hakkına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Ailelerin yakınlarının akıbetini öğrenme hakkı, kimlik tespiti ve saygın bir cenaze töreniyle sona ermez. Tam gerçeği bilmeyi hak ediyorlar”
Türk ayrıca, Gazze şehrinde enkaz altında geniş çaplı kalıntıların bulunmasının savaş suçları ve diğer vahşet suçlarına ilişkin endişeleri yeniden gündeme getirdiğini söyledi.
“BU SALDIRILAR ETKİN BİR ŞEKİLDE SORUŞTURULMALI”
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Türk, İsrail’in uluslararası hukuk uyarınca kayıp kişileri arama ve bulma, ayrıca ölüleri arama, toplama ve tahliye etme konusunda tüm önlemleri alma yönünde açık yükümlülükleri bulunduğunu söyledi.
Hayatını kaybedenlerin cansız bedenlerinin bulunması ve defnedilmesinin, onların hangi şartlar altında öldürüldüğünün tespit edilmesinin yerini tutmadığını belirten Türk, konutlara yönelik saldırılarda çok sayıda aile üyesinin, özellikle çocukların, kadınların ve engellilerin öldürüldüğüne dair haberlerin ciddi endişelere yol açtığını ifade etti.
Türk, şu çağrıda bulundu:
“Konutlara düzenlenen saldırılarda çok sayıda aile üyesinin, özellikle çocukların, kadınların ve engellilerin öldürüldüğüne dair haberler, düşmanlıkların yürütülmesini düzenleyen kurallara uyulması konusunda ciddi endişeler doğurmaktadır. Bu saldırılar etkin bir şekilde soruşturulmalıdır. İhlallerin tespit edildiği durumlarda sorumlular hesap vermelidir. Tüm devletleri, Gazze genelinde cansız bedenlerin onurlu ve insancıl bir şekilde bulunmasını sağlamak için daha fazla iş birliği ve koordinasyon sağlamaya çağırıyorum”
