Fransa'nın başkenti Paris'te 9-10 Kasım'da düzenlenen G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından ortak bildiri yayımlandı. Bildiride Ukrayna ve Orta Doğu'daki gelişmelerden Hint-Pasifik bölgesine, küresel güvenlikten ekonomik işbirliğine kadar çok sayıda başlık ele alınırken, gelişmiş yapay zeka teknolojilerinin oluşturabileceği risklere de dikkat çekildi.
G7 ülkelerinin dışişleri bakanları ile Avrupa Birliği (AB) Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın katıldığı toplantıda, yapay zeka yönetişiminde güvenlik ve dayanıklılığın güçlendirilmesi gerektiği mesajı verildi.
"Yapay zeka teknolojileri güvenlik riskleri barındırıyor"
Ortak bildiride, ileri yapay zeka teknolojilerinin bilimsel ilerleme ve ekonomik kalkınma açısından önemli fırsatlar sunduğu ancak toplumsal ve ekonomik güvenlik bakımından bazı riskleri de beraberinde getirdiği belirtildi.
Yapay zeka sistemleri ve modellerinin insan merkezli bir yaklaşımla, emniyetli ve güvenli biçimde geliştirilmesi gerektiğinin altı çizildi.
Bildiride, kötü niyetli devletlerin veya devlet dışı aktörlerin bu teknolojileri siber saldırılar ve suç faaliyetleri için kullanabileceğine işaret edildi. Yapay zekanın kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer alanlarda yeni kabiliyetler edinmek ve mevcut yetenekleri geliştirmek amacıyla kullanılabileceği uyarısı da yapıldı.
G7 ülkeleri, yapay zeka yönetişiminde güvenliğin ve sistemlerin dayanıklılığının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Ukrayna için kapsamlı ateşkes çağrısı
Bildiride Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine verilen destek yinelendi. Karadeniz'de sivil deniz taşımacılığını ve küresel gıda güvenliğini olumsuz etkileyen saldırılar kınandı.
ABD'nin Rusya-Ukrayna arasında barışı kolaylaştırmaya yönelik faaliyetlerinin memnuniyetle karşılandığı belirtilirken, Ukrayna'da kapsamlı ve karşılıklı bir ateşkesin hayati önemde olduğu ifade edildi.
Ukrayna'ya hava savunma sistemleri sağlanması ve ülkenin meşru müdafaa hakkını kullanmasına yönelik askeri lisanslar konusunda kaydedilen ilerlemenin de ele alındığı bildirildi.
Ayrıca Kuzey Kore, İran ve Çin'in Rusya'ya sağladığı destekler kınanırken, Rusya'nın gölge filosuna yönelik yaptırımların güçlendirilmesi için alınabilecek önlemler değerlendirildi.
Orta Doğu'da İran ve Hürmüz Boğazı gündemi
Orta Doğu'ya ilişkin değerlendirmelerde İran'ın nükleer programı konusunda yürütülen diplomatik çabalara destek verildi. İran'a bölgedeki devlet dışı silahlı gruplara yönelik her türlü desteğini sonlandırma çağrısı yapıldı.
İran'ın komşu ülkelere yönelik saldırıları ile Hürmüz Boğazı'ndaki transit geçişleri engelleyerek uluslararası ticaret ve enerji güvenliğinde aksamalara neden olduğu yönündeki eylemleri güçlü şekilde kınandı.
Bildiride, Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için uygulanabilecek her türlü yasa dışı vergi, haraç veya ücrete karşı olunduğu da belirtildi.
Yemen'de Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik, sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırıları kınanırken, başta İran olmak üzere tüm aktörlere Husilere desteği sonlandırma çağrısı yapıldı.
Lübnan'da taraflardan ateşkese eksiksiz uymaları istenirken, ülkenin bütünlüğünün korunması ve silahların tek elde toplanmasına yönelik Lübnan makamlarının çabaları takdir edildi.
Gazze ve Suriye için dikkat çeken mesajlar
Bildiride, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararı doğrultusunda İsrail'in Gazze'den kademeli olarak çekilmesi gerektiği ifade edildi.
Gazze Şeridi'nin tamamına engelsiz ve kesintisiz insani yardım ulaştırılmasının önemine dikkat çekildi.
Suriye'de ise insan haklarına saygı gösteren ve temel özgürlükleri güvence altına alan birleşik, egemen ve istikrarlı bir ülkenin inşasına yönelik çabaların desteklendiği kaydedildi.
Hint-Pasifik ve hibrit tehditler de ele alındı
G7 bildirgesinde Hint-Pasifik bölgesindeki gelişmelere de yer verildi. Özellikle Doğu Çin Denizi ve Güney Çin Denizi'nde statükoyu güç ve baskı yoluyla tek taraflı değiştirme girişimleri kınandı.
Bazı devletlerin ve devlet dışı aktörlerin G7 ülkelerinin ve ortaklarının güvenliğini zayıflatmaya yönelik sabotaj, siber saldırı ve bilgi manipülasyonu gibi kötü niyetli hibrit faaliyetleri de eleştirildi.
Toplantıda ayrıca Sudan, Afrika Boynuzu, Haiti, Küba, Venezuela, Birleşmiş Milletler reformu, insani yardımın etkinliği, gıda ve beslenme güvenliği, zorla yerinden edilme, denizcilik ve liman güvenliği, kritik uydu altyapısının dayanıklılığı, ekonomik güvenlik ve kritik mineraller başlıkları değerlendirildi.
