ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukası somut bir müdahaleye dönüştü. CENTCOM’un paylaştığı görüntülerle tescillenen operasyonda, İran’a ait bir kargo gemisi ABD güçlerince ele geçirildi.
Trump’ın 'gemiyi inceleme altına aldık' mesajı bölgedeki tansiyonu zirveye taşırken, diplomatik kanallar tamamen tıkandı. İran sözcüsü Bekayi, Washington yönetimiyle herhangi bir yeni görüşme takviminin gündemlerinde yer almadığını açıkladı.
İran ordusu ise geminin Çin'den geldiğini açıkladı. İran devlet medyasının aktardığına göre İranlı bir askeri sözcü, "İran İslam Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri'nin bu ABD ordusuna ait silahlı korsanlığa yakında karşılık vereceği ve misillemede bulunacağı konusunda uyarıyoruz" dedi.
Pazar gecesi yaşanan olay, müzakereciler Pakistan'da yeniden bir araya gelmeden önce ateşkesin bozulabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
İran: İkinci tur müzakereye katılma planı yok
ABD, savaşı sona erdirmeyi amaçlayan olası yeni bir görüşme turu için pazartesi günü Pakistan'a bir heyet göndereceğini açıklamıştı.
Ancak İran devlet medyasında yer alan, "Şu anda bir sonraki tura katılma planı bulunmadığı" yönündeki ifadeler, bu son müzakere girişimini başlamadan tehlikeye soktu.
AA'ya konuşan Pakistanlı kaynaklar, İran'ın görüşmelere katılacağını söyledi. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran'ın şu an için ABD ile ikinci tur müzakerelere katılama planının olmadığını söyledi.
Bekayi, ABD'nin diplomatik süreci takip etme konusunda 'ciddi olmadığını', 'saldırgan eylemlerde' bulunduğunu ve ateşkes hükümlerini ihlal ettiğini dile getirdi.
ABD Heyeti Pakistan'da
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in başkanlık edeceği, Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'ın da yer alacağı ABD heyetinin İslamabad'a dönüşü; İran'ın cumartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişine yeniden sıkı kısıtlamalar getirmesinin ardından gerçekleşti.
İran'ın resmi haber ajansı IRNA, "İran, ikinci tur görüşmelere katılmama kararının nedenini Washington'ın aşırı talepleri, gerçekçi olmayan beklentileri, sürekli değişen tutumu, tekrar eden çelişkileri ve ateşkes ihlali olarak gördüğü devam eden deniz ablukası olarak açıkladı" ifadelerini kullandı.
Sekizinci haftasına giren savaşta İran ve Lübnan'da binlerce kişi hayatını kaybetti. Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle petrol fiyatları da sert şekilde yükseldi.
Kalibaf: Diplomaside geri adım olmayacak
Cumartesi gecesi devlet televizyonunda yayımlanan röportajında İran'ın baş müzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, taraflar arasında hala büyük farklar bulunduğunu kabul etmekle birlikte, "Diplomasi alanında geri adım olmayacak" dedi.
Trump ise pazar günü yaptığı açıklamada, çarşamba günü sona erecek iki haftalık ateşkes öncesinde İslamabad'da yapılacak görüşmelerin İran için "son şans" olduğunu söyledi.
Trump'tan İran'a yeni tehdit
Fox News'e konuşan Trump, "İran bu anlaşmayı imzalamazsa, bütün ülke havaya uçacak" dedi. Trump daha sonra, anlaşma imzalanmazsa İran'ın elektrik santrallerini ve köprülerini hedef alacakları yönündeki daha önceki tehdidini yineledi.
ABD'nin önerdiği anlaşmanın, boğazın yeniden açılmasını ve İran'ın zenginleştirilmiş uranyuma sahip olmamasını içerdiğini söyleyen Trump, bunun "çok adil ve makul bir anlaşma" olduğunu savundu. İran kabul etmezse "her bir elektrik santralini" ve "her bir köprüyü" vuracaklarını söyledi.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı, ülkenin Başbakan Yardımcısı Muhammed İshak Dar'ın pazar günü İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile telefonda görüştüğünü açıkladı. Görüşmede, "bölge ve ötesinde barış ile istikrarın sağlanması için mevcut sorunların en kısa sürede çözümünde sürekli diyalog ve angajmanın gerekliliği" ele alındı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif arasında da bir telefon görüşmesi planlandığı bildirildi.
Washington'ın BM Temsilcisi Mike Waltz, ABC News'e yaptığı açıklamada yeni tur görüşmelerin "son derece önemli sonuçlar" doğuracağına inandığını söyledi.
Tahran açısından bakıldığında, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması en güçlü kozlardan biri olarak görülüyor. İran'ın nükleer programına ilişkin görüşmeler sürerken 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in savaşı başlatmasının ardından uygulanan bu adım, Trump üzerinde siyasi baskı oluşturuyor.
Trump iki hafta önce ateşkesi aniden ilan etmiş, bunu yapmadan yalnızca saatler önce İran'ın "bütün medeniyetinin bir gecede yok olacağını" söylemişti.
Trump, İran'ı cumartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan iki ticari gemiye ateş açarak iki haftalık ateşkesi ihlal etmekle suçladı.
İran'dan ABD'ye: İnsanlığa karşı suç
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise ABD'nin İran limanları ve kıyı şeridine uyguladığı ablukayı ateşkes ihlali olarak nitelendirdi ve bunun "hukuksuz ve suç teşkil eden" bir uygulama olduğunu söyledi.
Bekayi sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "İran halkına bilinçli şekilde toplu cezalandırma uygulanması savaş suçu ve insanlığa karşı suç kapsamına girer" dedi.
