ATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı (SACEUR) Orgeneral Alexus G. Grynkewich, küresel ısınmayla birlikte buzulların erimesi sonucu Arktik bölgesinde yeni deniz yollarının açılmasının, bölgenin stratejik önemini hızla artırdığını vurgulayarak, “Arktik ve Kuzey Avrupa artık büyük güç rekabetinin ön cephesi haline geldi.” dedi.
İsveç’in önde gelen güvenlik ve savunma platformlarından Halk ve Savunma Ulusal Konferansı’nda konuşan Grynkewich, Çin, İran ve Kuzey Kore’nin Ukrayna’daki savaşta Rusya’ya verdiği desteklere dikkat çekti. “Çin, Putin’in savaş makinesinin finansmanını sürdürüyor. İran, teknoloji ve silah tedarik ediyor. Kuzey Koreli muharip birlikler ise Ukrayna sınırında Rusya’nın yanında bulunmaya devam ediyor. Ayrıca Rusya, İran ve Venezuela arasında savaşın finansmanına katkı sağlayan karanlık bir petrol tanker filosu ağı da var.” ifadelerini kullandı.
“Rusya ve Çin Arktik’te ortak devriyelere başladı”
Grynkewich, Arktik bölgesinde Rusya ile Çin’in askeri işbirliğinin giderek arttığını belirterek şöyle konuştu:
“Arktik ve Yüksek Kuzey’de benzer bir tablo görüyoruz. Rus ve Çin gemileri giderek daha sık ortak devriyeler düzenliyor. Çin’in buz kırıcıları ve araştırma gemileri Arktik sularında faaliyet gösteriyor ancak bu araştırmalar barışçıl amaçlar taşımıyor; doğrudan askeri avantaj sağlamaya yönelik. Rusya ise Barents Denizi’nde gelişmiş yeteneklerini test etmeye devam ediyor. Yeni deniz yolları açıldıkça ve yeni kaynaklar ortaya çıktıkça Arktik’in stratejik değeri daha da yükseliyor.”
Grynkewich, bu durumun hibrit tehditlerden hava sahası ihlallerine, GPS ve GNSS karıştırma girişimlerinden Baltık Denizi’ndeki su altı altyapısını hedef alan gizli operasyonlara kadar geniş bir yelpazede risk yarattığını ekledi. “Kuzey Avrupa ve Arktik, artık büyük güçler arasındaki rekabetin sıcak temas noktasıdır.” dedi.
“Bu tehdit giderek büyüyecek”
NATO sınırlarına yakın bölgelerde Çin ya da Rus gemilerinin hareketliliğinin tehdit olarak görülüp görülmemesine dair soruya ise şu yanıtı verdi:
“Bu durum giderek daha ciddi bir tehdide dönüşecek. Buzlar eridikçe erişim artıyor ve Rusya ile Çin’in koordineli biçimde hareket ettiğini açıkça görüyoruz. Çin gemileri yalnızca Rusya’nın kuzey kıyılarında değil, Alaska’nın kuzeyinde ve Kanada yakınlarında da devriye geziyor. Bu faaliyetler kesinlikle barışçıl değil. Çok hızlı büyüme potansiyeli olan bir mesele ve buna karşı hazırlıklı olmak zorundayız.”
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik açıklamalarının NATO politikalarını etkileyip etkilemeyeceğine dair soruyu yanıtlayan Grynkewich, “Siyasi açıklamalarla ilgili yorum yapmam doğru değil. Ben askerim.” açıklamasında bulundu.
İsveç Başbakanı Kristersson’dan Trump’a tepki
Konferansın diğer konuşmacılarından İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise, ABD Başkanı Trump’ın Grönland ve Danimarka’yı hedef alan açıklamalarını sert dille eleştirdi. Küresel düzenin ciddi tehdit altında olduğunu söyleyen Kristersson, “ABD’nin Venezuela’daki uygulamalarını uluslararası hukuk açısından sert biçimde eleştiriyoruz. Grönland ve Danimarka’ya yönelik tehdit söylemleri de aynı şekilde kabul edilemez.” dedi.
Kristersson, uzun yıllar boyunca sadık bir müttefik olan Danimarka’nın tehdit edilmek yerine takdir edilmesi gerektiğini ifade etti.
ABD Başkanı Trump geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Rusya ve Çin’in gelecekte Grönland üzerinde etkisini artırmasını engellemek için ABD’nin bu adanın sahibi olması gerektiğini söylemişti.
