ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Washington’da Amerikan-İsrail Siyasi Eylem Komitesi (AIPAC) bağışçılarına hitap ettiği toplantıda İran’la yürütülen nükleer müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
ABD basınının bir ABD’li yetkili ve iki ayrı kaynağa dayandırdığı habere göre Witkoff, basına kapalı toplantıda, "İranlılar ile zamanla sona erme hükümlerinin olmadığı yaklaşımıyla işe başlıyoruz. Anlaşma yapıp yapmayacağımızdan bağımsız olarak bizim yaklaşımımız şu; Hayatınızın geri kalanında, bu şekilde davranmak zorundasınız" ifadelerini kullandı.
Witkoff, müzakerelerin şu aşamada nükleer meselelere odaklandığını ancak bir anlaşmaya varılması halinde Trump yönetiminin İran’ın füze programı ve vekil güçlere verdiği destek konusunda ilave görüşmeler yapmak isteyeceğini söyledi.
Washington’ın bu süreçte bölgedeki diğer ülkelerin de müzakerelere iştirak etmesini talep edeceğini belirten Witkoff, nükleer görüşmelerin temel başlıklarının İran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesi ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarının akıbeti olduğunu ifade etti.
Açıklama, İran ile İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilecek üçüncü tur müzakereler öncesinde geldi. Witkoff ve ABD Başkanı Trump’ın damadı ile eski başdanışmanı Jared Kushner’in, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir araya gelmesi ve İran tarafından hazırlanan teklifi ele alması bekleniyor.
Cenevre’deki yeni turun diplomatik bir başarı için son şans olabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
2015 Anlaşmasına “Süre” Eleştirisi
ABD Başkanı Trump, Barack Obama yönetiminin 2015’te İran ile imzaladığı nükleer anlaşmayı, bazı kısıtlamaların belirli süre sonunda sona erecek şekilde düzenlenmiş olması nedeniyle eleştiriyordu.
Trump’ın tek taraflı çekildiği anlaşma kapsamında İran’ın nükleer programına getirilen kısıtlamaların büyük bölümünün 8 ila 25 yıl içinde kademeli olarak sona ermesi öngörülüyordu. İran ise nükleer silah edinmeye çalışmayacağı taahhüdünde bulunmuştu.
Trump, ABD Kongresi’ne hitap ettiği "Birliğin Durumu" konuşmasında İran konusunda diplomatik çözümü tercih ettiğini belirtmiş, ancak savaş ihtimalini de gündeme getirmişti.
İran’dan “Daha İyi Anlaşma” Mesajı
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise yeni anlaşmada süre sınırlaması olmamasının metni daha güçlü kılacağını ve Trump’ın bunu Amerikan kamuoyuna Obama dönemi anlaşmasının üst versiyonu olarak sunabileceğini söylemişti.
Arakçi, İran’ın "nükleer programının sonsuza kadar barışçıl kalmasını" garanti altına alacak "daha iyi" bir anlaşmayı imzalayabileceğini belirtmişti.
