Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Kızıldeniz’in askerileştirilmesine ve denize kıyısı olmayan ülkelerin bölgede askeri varlık oluşturmasına karşı olduklarını açıkladı. Moskova’daki Rusya-Afrika Zirvesi’nde konuşan Sisi, Sudan’daki savaşın sona erdirilmesi ve Nil Nehri sularının paylaşımında uluslararası hukuk ilkelerine uyulması çağrısında da bulundu.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Afrika Boynuzu’nda artan gerilim ve Kızıldeniz’in güvenliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Sisi, ülkesinin Kızıldeniz’in askerileştirilmesine ve denize kıyısı olmayan ülkelerin bölgenin kıyılarında askeri varlık oluşturmasına karşı olduğunu belirtti.
Mısır Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Sisi, Rusya’nın başkenti Moskova’da düzenlenen üçüncü Rusya-Afrika Zirvesi’nin genel oturumunda konuştu.
Sisi’den Afrika Boynuzu’nda egemenlik vurgusu
Afrika’nın güvenliği ve istikrarının kıta halklarının beklentilerinin karşılanması açısından temel koşul olduğunu vurgulayan Sisi, Afrika Boynuzu’nda tırmanan gerilimden duydukları endişeyi dile getirdi.
Bölge ülkelerinin egemenliğinin ihlal edilmesine yönelik tehditlere ve iç işlerine müdahaleye karşı olduklarını belirten Sisi, bölgedeki kırılgan durumdan yararlanılarak Kızıldeniz’in askerileştirilmesine karşı çıktıklarını ifade etti.
Sisi, açıklamasında herhangi bir ülkenin adını vermedi. Ancak Mısır, Eritre’nin 1993’te bağımsızlığını kazanmasının ardından denize kıyısı olmayan Etiyopya’nın denize erişim sağlama girişimlerine karşı çıkıyor.
İki ülke arasında Nil Nehri sularının paylaşımına ilişkin anlaşmazlıklar da devam ederken, Eritre’nin de aralarında bulunduğu bazı bölge ülkeleri Etiyopya’nın denize erişim girişimlerine karşı Mısır’ın tutumunu destekliyor.
Sudan’daki savaşın sona erdirilmesi çağrısı
Sisi, Sudan’daki gelişmelere de değinerek ülkesinin Sudan’ın birliğine, egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve ulusal kurumlarına zarar vermeyi amaçlayan girişimleri kesinlikle reddettiğini söyledi.
Sudan’daki çatışmaların sona erdirilmesi için uluslararası çabaların birleştirilmesi gerektiğini belirten Sisi, siyasi sürecin Sudanlıların öncülüğünde yürütülecek bir diyaloğa zemin hazırlayacak şekilde desteklenmesi çağrısında bulundu.
Sudan’da Nisan 2023’ten bu yana ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında yaşanan çatışmalarda on binlerce kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 13 milyon kişi ise yerinden edildi.
Sudan hükümeti, Etiyopya’yı Hızlı Destek Kuvvetleri’ne destek vermekle ve insansız hava araçlarının (İHA) kendi topraklarından havalanmasına izin vermekle suçluyor. Etiyopya ise bu iddiaları reddederek Sudan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyduğunu belirtiyor.
Nil Nehri sularının paylaşımında uluslararası hukuk vurgusu
Sisi, su krizine ilişkin değerlendirmelerinde de Mısır’ın sınır aşan nehirlerin yönetiminde uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde iş birliğinin güçlendirilmesine önem verdiğini kaydetti.
Su kaynakları bakımından büyük ölçüde Nil Nehri’ne bağımlı olan Mısır’ın ciddi su kıtlığıyla karşı karşıya bulunduğunu hatırlatan Sisi, “zarar vermeme, önceden bildirimde bulunma, istişare ve uzlaşma” ilkelerine bağlı kalınması gerektiğini vurguladı.
Sınır aşan suların ülkeler ve halklar arasında iş birliği ve anlayış köprüsü olması gerektiğini belirten Sisi, bu kaynakların gerilim ve anlaşmazlık nedeni haline gelmemesi gerektiğini ifade etti. Sisi, söz konusu yaklaşımın Mısır’ın Nil Havzası’ndaki ülkelerle ilişkilerinde izlediği politikanın temelini oluşturduğunu söyledi.
Hedasi Barajı anlaşmazlığı sürüyor
Mısır ile Etiyopya arasındaki temel anlaşmazlık konularından biri, Etiyopya’nın Nil Nehri üzerinde inşa ettiği Hedasi Barajı’nın doldurulması ve işletilmesi.
Mısır, barajın doldurulması ve işletilmesine ilişkin hukuken bağlayıcı bir anlaşma yapılmasını talep ediyor. Yıllık 55,5 milyar metreküp olan su payının azalmasından endişe eden Mısır’ın bu talebini Etiyopya kabul etmiyor.
İki ülke arasındaki ilişkiler, müzakerelerin 2024’te askıya alınmasından bu yana gergin seyrediyor.
