Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Japonya'nın İkinci Dünya Savaşı dönemindeki saldırganlık geçmişinden ders çıkarmaması, savaş sonrası düzene meydan okuması, militarizme yönelmesi ve savaş suçlularını yeniden gündeme getirmeye çalışması halinde geleceğinin olmayacağı uyarısında bulundu.
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Vang, ülkesini ziyaret eden Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği (JAPIT) Başkanı Takeşi Ivaya'yı Pekin'de kabul etti.
Görüşmede, bu yılın İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Japon savaş suçlularının yargılandığı Tokyo Duruşmaları'nın 80. yılı olduğuna dikkati çeken Vang, Japonya'nın tarihinden ders çıkarması gerektiğini söyledi.
Vang, "Japonya tarihten ders çıkarmaz ve savaş sonrası 'Barış Anayasası'na meydan okuyup, saldırganlık geçmişini geri getirmeye ve savaş suçlularını diriltmeye çalışırsa, geleceğe ilerlemek bir yana dünyaya yüzünü dahi dönemeyecektir, geleceği de olmayacaktır." ifadelerini kullandı.
Çinli Bakan, Japonya'nın öncelikli görevinin liderlerinin Tayvan meselesine ilişkin "hatalı" söz ve eylemlerini düzeltmek, tarihsel sorunlara doğru yaklaşım sergilemek ve Çin hakkında akılcı ve objektif bir anlayış geliştirmek olduğunu belirtti.
Çin-Japonya arasında Tayvan gerilimi
Vang'ın açıklamalarının, Pekin ile Tokyo arasında Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin Tayvan'a olası askeri müdahaleye ilişkin sözleriyle başlayan diplomatik gerilimin devamı olduğu değerlendiriliyor.
Takaiçi'nin 7 Kasım 2025'te Japon Parlamentosu Diet'teki oturumda, Tayvan Boğazı'na yönelik bir müdahaleyi "ülkesinin varlığını tehdit eden durum" olarak değerlendireceğini ve askeri güç kullanabileceğini söylemesi, Tayvan'ı kendi topraklarının parçası olarak gören Çin'in tepkisine neden olmuştu.
Takaiçi'nin açıklamaları, ilk kez bir Japonya Başbakanının Tayvan'ın işgali halinde Japonya'nın askeri olarak müdahil olabileceğine ilişkin açık bir beyanda bulunması nedeniyle ülkenin daha önce izlediği "stratejik belirsizlik" politikasından farklı bir yaklaşım olarak değerlendirilmişti.
Japonya Başbakanı, gelen tepkilerin ardından Tayvan'a ilişkin sözlerinin varsayımsal olduğunu ve gelecekte bu tür yorumlardan kaçınacağını açıklamış ancak ifadelerini geri almamıştı.
Pekin yönetimi, Takaiçi'nin açıklamaları nedeniyle Japonya'ya protesto notası vermişti. İki ülke arasındaki kriz, seyahat uyarıları, uçuş iptalleri, konserlerin engellenmesi, ithalat yasakları, siyasi polemikler ve askeri sürtüşmelere uzanan gelişmelere sahne olmuştu.
Yasukuni Tapınağı da gerilimin başlıkları arasında
Çin'in Japonya'ya yönelik tepkilerinde Yasukuni Tapınağı da önemli başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.
Japonya'da iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) liderleri ve siyasetçilerin, İkinci Dünya Savaşı'ndaki savaş suçları nedeniyle yargılanan üst düzey askerlerin mezarlarının bulunduğu tartışmalı Yasukuni Tapınağı'na adak göndermesi ve tapınağı ziyaret etmesi Çin'in tepkisine yol açıyor.
