Dünya nefesini tuttu, Trump’ın 'Barış Planı'nı bekliyor! Üç haftalık şiddetli çatışmaların ardından ABD ve İran arasında diplomasi kapıları aralanıyor mu? Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın yürüttüğü gizli operasyonun detayları Axios tarafından sızdırıldı. İran’ın 'tazminat' şartına Trump’ın yanıtı ne oldu? Hürmüz Boğazı ve nükleer tesisler için hazırlanan 5 yıllık plan neleri kapsıyor? İşte Washington-Tahran hattındaki son dakika gelişmeleri ve 2026 barış müzakerelerinin perde arkası...
ABD, üç haftadır devam eden savaşın ardından İran ile olası barış görüşmelerinin çerçevesini belirlemek için ön hazırlıklara başladı. Axios’un aktardığına göre, Trump yönetimi iç kaynaklar ve yetkililerle yaptığı görüşmelerde diplomasinin zeminini oluşturmayı planlıyor.
Trump Yönetimi Savaşın Sona Ermesini Düşünüyor
Trump, cuma günü yaptığı açıklamada çatışmayı “yavaş yavaş sona erdirme” seçeneğini değerlendirdiğini belirtti. Ancak ABD yetkilileri, savaşın önümüzdeki iki ila üç hafta daha devam edebileceğini öngörüyor. Bu süreçte Trump’ın danışmanları, olası müzakereler için temel stratejiyi oluşturmaya çalışıyor.
Diplomasi İçin Önemli İsimler
ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, olası müzakerelerin ön hazırlık görüşmelerinde görev alıyor. Müzakerelerde herhangi bir anlaşmanın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran’ın yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokları ve uzun vadeli nükleer program düzenlemelerini kapsaması bekleniyor. Ayrıca balistik füzeler ve bölgesel vekâlât gruplarına destek konuları da gündemde olacak.
Ara İletişim ve Aracı Ülkeler
Washington ve Tahran arasında son günlerde doğrudan temas sağlanmasa da Mısır, Katar ve İngiltere mesajları iletmekte ara rol oynadı. Mısır ve Katar’dan gelen bilgilere göre İran, katı şartlar altında müzakerelere sıcak bakıyor. Bu şartlar arasında ateşkes, yeniden çatışma yaşanmaması garantisi ve tazminat talebi yer alıyor. Trump, tazminat talebini “kabul edilemez” olarak nitelendirdi; ancak bazı ABD yetkilileri, bunun donmuş İran varlıklarının iadesi olarak yeniden çerçevelendirilebileceğini belirtiyor.
ABD’nin Talepleri
ABD, İran’dan beş yıl süreyle füze programını durdurmasını, uranyum zenginleştirmeyi bırakmasını ve Natanz, İsfahan ve Fordo’daki nükleer tesislerdeki reaktörleri sökmesini talep ediyor. Ayrıca santrifüj faaliyetlerinin uluslararası denetimi, bölgesel silah kontrol anlaşmaları ve Hizbullah, Yemen’in Husileri ile Hamas’a verilen desteğin sona erdirilmesi de ABD’nin öncelikleri arasında.
Müzakere Noktaları ve Aracılar
Trump danışmanları, İran’da en etkili müzakere temas noktasını belirlemeye çalışıyor. Geçmişte Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi bu rolü üstlendi, ancak bazı ABD yetkilileri onun anlaşmayı nihai olarak sonlandıracak yetkiye sahip olmadığını düşünüyor. Katar, özellikle Gazze ile ilgili müzakerelerdeki rolü nedeniyle arabulucu olarak öne çıksa da yetkililer, Katar’ın ana kamu arabulucusu rolünü üstlenmeye isteksiz olduğunu belirtiyor.
