ABD Başkanı Donald Trump, basına açık olarak gerçekleştirilen kabine toplantısı sırasında İran konusunda açıklamalarda bulundu. İran ile savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varılacağına inandığını söyleyen Trump, durumu aceleye getirmediğini ve özellikle iç siyasi baskılar nedeniyle aceleci davranmadığını ifade etti.
“Ara seçimler umurumda değil”
İran savaşının yaklaşan ara seçimleri etkilemesinden endişe duymadığını, İran yönetiminin gücünün tükenme noktasında olduğunu ve ABD’nin şartlarını kabul etmekten başka seçenekleri bulunmadığına inandığını savunan Trump, İran’ın zamana oynayarak kendisini siyasi açıdan zayıflatma umuduyla müzakereleri uzatma stratejisinin başarılı olmayacağını söyledi. Trump, "Beni, bekleyerek yıpratabileceklerini düşündüler. ‘Biz dayanacağız, onu bekleyen ara seçimler var’ diye hesap yaptılar. Ara seçimler umurumda değil" dedi.
Texas eyaletindeki Senato ön seçimlerinin ikinci turunu kendi desteklediği adayın kazanmasına gönderme yapan Trump, "Dün gece ne olduğuna bakın. Bu ara seçimlerin ön gösterimiydi. İnsanlar durumu anlıyor. İnsanlar, İran’ın nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini anlıyor" dedi.
"Başka seçenekleri yok"
ABD ile İran arasında yakında bir anlaşma sağlanacağına dair inancını dile getiren ancak ABD’nin henüz şartlardan memnun olmadığını belirten Trump, "İran son derece istekli. Bir anlaşma yapmayı gerçekten çok istiyorlar. Şimdiye kadar buna ulaşamadılar. Ve bu durumdan memnun değiliz. Ama olacağız. Ya bu iş olacak ya da işi kolay bir şekilde tamamlamak zorunda kalacağız" dedi.
İran’ın karşı karşıya bulunduğu ağır ekonomik şartlar nedeniyle anlaşma aramak zorunda olduğunu düşündüğünü ifade eden Trump, "Enflasyonları yüzde 250. Paralarının hiçbir değeri yok. Bütün ekonomik sistemleri çöktü. Sadece bir anlaşma yapmak istiyorlar. Bence başka seçenekleri yok" dedi.
“Boğaz, herkese açık olacak”
Kabine toplantısının ardından Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü istemesine ilişkin soru üzerine, "Hayır, boğaz herkese açık olacak" cevabını verdi. Trump, "Burada uluslararası sular söz konusu. Kimse kontrol etmeyecek. Biz gözetim altında tutacağız. Kimse kontrol etmeyecek ve bu yürüttüğümüz müzakerelerin bir parçası" dedi.
Umman’ın da diğer ülkeler gibi davranmak durumunda kalacağını ifade eden Trump, "Aksi takdirde onları havaya uçurmak durumunda kalırız. Bunu anlıyorlar" ifadelerini kullandı.
“Bol miktarda petrolümüz var”
Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda ekonomik baskı hissedip hissetmediği sorusuna Trump, "ABD’nin o kadar çok petrolü var ki, biz ihracatçı konumundayız. Yani bol miktarda petrolümüz var. Bu açıdan bakıldığında dünyanın en avantajlı topraklarına sahibiz. Venezuela’yı da kattığınızda sanırım dünya petrolünün yüzde 64’üne sahibiz" cevabını verdi.
ABD’de petrol fiyatlarının savaş nedeniyle yüksek olduğu şeklindeki itiraza Trump, petrol fiyatlarının savaşın ardından eskiden olduğu seviyeye gerileyeceği şeklinde cevap verdi. Bunun bir aciliyet oluşturup oluşturmadığı sorusu üzerine Trump, "Temel aciliyet, İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin verilemeyeceği meselesidir. Bizim muazzam miktarda petrolümüz, gazımız, kömürümüz var. Fiyatlar hızlı bir şekilde düşecek. Daha önce de söyledim. Önceki seviyelerden bile daha düşük fiyatlar göreceğimizi düşünüyorum. Artış olacağını biliyordum" dedi.
"İsrail’i yok ederdi"
ABD'nin İran’ı vurmamış olsaydı İran’ın nükleer silah sahibi olacağı şeklindeki açıklamalarını yineleyen Trump, "İsrail’i yok ederdi. Tüm Orta Doğu’yu havaya uçururdu. Ama bu asla olmayacak" ifadelerini kullandı.
İran’ın uranyum stoklarını Rusya ya da Çin’in almasını kabul edip etmeyeceği sorusuna Trump, "Hayır, bunu kabul etmezdim. Bu beni rahatlatmazdı" dedi.
“İran’a yaptırımların hafifletilmesini ya da para verilmesini konuşmuyoruz”
İran’a yaptırımları hafifletmeyi düşünüp düşünmedikleri sorusuna Trump, "İran’a yaptırımların hafifletilmesini ya da para verilmesini konuşmuyoruz. Onlara ait olduğunu iddia ettikleri para kontrolümüzde. O paranın kontrolünü elimizde tutacağız. Doğru davrandıklarında ve doğru olanı yaptıklarında almalarına izin vereceğiz" yanıtını verdi.
“İran, istediğimiz şeyleri bize vermeye başlıyor”
İran ile görüşmelerin mevcut durumuna ilişkin soruya cevabında Trump, "Bence çok iyi gidiyoruz. İran istediğimiz şeyleri bize vermeye başlıyor. Eğer böyle olursa harika, eğer olmazsa bu adam (Savunma Bakanı Hegseth) işi bitirecek" dedi.
“Bu konuyu çok hızlı bir şekilde kapatabiliriz”
İran savaşına ilişkin bir zaman çizelgesi olup olmadığı sorusuna net bir cevap vermeyen Trump, "Bu konuyu çok hızlı bir şekilde kapatabiliriz. Eğer istediğimiz her şeyi alarak bunu farklı bir yoldan yaparsak bu iyi olur. Ama bunu çok, çok hızlı bir şekilde kapatabiliriz. Bunu yapmamız gerekebilir de. Sanmıyorum ama gerekebilir" dedi.
"Anlaşmanın kusursuz olması gerekiyor"
İran ile yalnızca daha fazla görüşme öngören bir anlaşmayı kabul edip etmeyeceği sorusu üzerine Trump, "Hayır. Temel meseleler gerekli" cevabını verdi. Trump, "Bazı kısımlar için kabul ederdim, biliyorsunuz, hız açısından belki bir mutabakat zaptı olabilir. Ve olacak şeylerden biri, boğazın derhal açılması olur. Ama bu anlaşmanın kusursuz olması gerekiyor. Bunu kötü bir anlaşma yapmak için yapmadım" dedi.
"Bu ülkelerin bize borçlu olduğunu düşünüyorum"
Trump, "Ayrıca konuştuğumuz ülkeler olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve diğerlerinin derhal İbrahim Anlaşmaları’na katılmalarını isteriz. (Özel Temsilci) Steve Witkoff ve Jared (Kushner), bazı diğer isimlerle birlikte görüşmeleri yürütüyor. Eğer katılırlarsa bu tarihi bir adım olurdu. Açıkçası, bu ülkelerin bize borçlu olduğunu düşünüyorum. Açık konuşayım, eğer imzalamazlarsa (İran ile) anlaşma yapmamız gerektiğinden emin değilim" dedi.
Burada İran ile anlaşmanın diğer ülkelerin katılımına mı bağlı olduğu sorusuna Trump, "Bilmiyorum. Bunu söylemek istemiyorum. Şu anda iyi bir anlaşma yapabiliriz. Ama belki bu büyük bir anlaşma olmayabilir. Ve eğer büyük bir anlaşma değilse, yapmayacağız" cevabını verdi.
“Bence bir miktar ilerleme ve ilgi söz konusu oldu”
Kabine toplantısında söz alan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile müzakerelerin sürdüğünü ifade ederek, "Eğer yapılabilecek bir anlaşma varsa, bunun yapılmasını istiyoruz. Bence bir miktar ilerleme ve ilgi söz konusu oldu. Önümüzdeki saatler ve günler içerisinde ilerleme sağlanıp sağlanmayacağını göreceğiz" dedi.
Müzakerelerin sonuçsuz kalması durumunda ABD’nin "başka seçenekleri" de olduğunu söyleyen Rubio, "Mesele son derece basit, İran ve İran’daki bu yönetim, nükleer silaha sahip olamaz ve hiçbir zaman olmayacak" dedi.
“Konuşmak için gelip teslim bayrağı çektiler”
Toplantıda konuşan Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD’nin İran’ın savunma sanayiini imha ettiğini ifade ederek, "Ellerinde füzeler olabilir ama şu anda yenilerini üretemiyorlar. Şu anda daha fazla İHA üretemiyorlar. Daha fazla gemi de inşa edemiyorlar. Bu yüzden konuşmak için gelip teslim bayrağı çektiler" dedi.
ABD’nin İran’a uyguladığı ablukanın da İran’ı müzakerelere zorlayan diğer bir faktör olduğunu ifade eden Hegseth, "Edindiğimiz istihbarata göre ekonomileri ağır darbe alıyor. Çünkü boğaz onların can damarı. Ve bu, onları müzakere masasına getiriyor" ifadelerini kullandı. Hegseth, müzakerelerin başarılı olmaması halinde Savunma Bakanlığı’nın "işi yapmaya hazır" olduğunu söyledi.
