Türk Eğitim-Sen'den çarpıcı rapor! Talip Geylan: ‘Kalıcı çözüm kadrolu atama’

İstanbul Zirvede

İstanbul, 21 bin 947 ücretli öğretmen ile en yüksek sayıya sahip olurken, Şanlıurfa 5 bin 894, Ankara 3 bin 662, İzmir 3 bin 538, Gaziantep 3 bin 63, Kocaeli 2 bin 300, Hatay 2 bin 98, Şırnak 1.784, Mardin 1.685 ve Konya 1.443 ücretli öğretmen ile öne çıktı.

Ücretli Öğretmenlerin Mezuniyet Durumu

Ücretli öğretmenlerin 30 bin 536’sı eğitim fakültesi, 35 bin 359’u lisans, 5 bin 862’si ise ön lisans mezunu. Bu da, ücretli öğretmenlerin yaklaşık yüzde 42,55’inin eğitim fakültesi, yüzde 49,27’sinin lisans ve yüzde 8,17’sinin ön lisans mezunu olduğunu ortaya koyuyor. Lisans mezunu ücretli öğretmen sayısının eğitim fakültesi mezunlarından fazla olması dikkat çekiyor.

Ücretli öğretmenlerin mezuniyet alanlarına göre bazı illerdeki dağılımı şu şekilde:

    İstanbul’da görev yapan ücretli öğretmenlerin 6 bin 48’i eğitim fakültesi, 13 bin 50’si lisans, 2 bin 849’u ön lisans mezunu.
    Ankara’da görev yapan ücretli öğretmenlerin 1.801’i eğitim fakültesi, 1.787’si lisans, 74’ü ön lisans mezunu. 
    Şanlıurfa’da görev yapan ücretli öğretmenlerin 2 bin 672’si eğitim fakültesi, 2 bin 910’u lisans, 312’si ön lisans mezunu.
    İzmir’de görev yapan ücretli öğretmenlerin 1.488’i eğitim fakültesi, 1.729’u lisans, 321’i ön lisans mezunu.
    Tekirdağ’da görev yapan ücretli öğretmenlerin 447’si eğitim fakültesi, 871’i lisans, 207’si ön lisans mezunu.
    Hatay’da görev yapan ücretli öğretmenlerin 1.159’u eğitim fakültesi, 819’u lisans, 120’si ön lisans mezunu.
    Kocaeli’nde görev yapan ücretli öğretmenlerin 950’si eğitim fakültesi, 1.194’ü lisans, 156’sı ön lisans mezunu.
    Muş’ta görev yapan ücretli öğretmenlerin 303’ü eğitim fakültesi, 452’si lisans, 108’si ön lisans mezunu.
    Kars’ta görevli ücretli öğretmenlerin 297’si eğitim fakültesi, 457’si lisans, 198’i ön lisans mezunu.

Özel eğitim alanında da ön lisans mezunları görev yapıyor

Özel eğitim alanında dahi ön lisans mezunlarının görev yaptığı görülüyor. 20 bin 979 özel eğitim ücretli öğretmenin 2 bin 205’i ön lisans mezunu. Örneğin İstanbul’da 6 bin 33 özel eğitim öğretmeni ücretli olarak çalışırken, 1.408’i ön lisans mezunu.

    İzmir’de 1.807 ücretli özel eğitim öğretmeni görev yaparken, bu öğretmenlerin 817’si eğitim fakültesi, 841’i lisans, 149’u ön lisans mezunu.
    Kars’ta 233 ücretli özel eğitim öğretmeni görev yaparken, bu öğretmenlerin 43’ü eğitim fakültesi, 128’i lisans, 62’si ön lisans mezunu.
    Nevşehir’de 144 ücretli özel eğitim öğretmeni görev yaparken, 68’si eğitim fakültesi, 76’sı lisans mezunu.
    Rize’de 239 ücretli özel eğitim öğretmeni yaparken, bu öğretmenlerin 102’si eğitim fakültesi, 115’i lisans, 22’si ön lisans mezunu.
    Siirt’te 98 ücretli özel eğitim öğretmeni görev yaparken, bunun 49’u eğitim, 49’u lisans mezunu.
    Sinop’ta 148 ücretli özel eğitim öğretmeninin 51’i eğitim fakültesi, 79’u lisans, 18’i ön lisans mezunu.
    Tekirdağ’da 665 ücretli özel eğitim öğretmeninin 171’i eğitim fakültesi, 366’sı lisans, 128’i ön lisans mezunu. 
    Kocaeli’nde 1.081 ücretli özel eğitim öğretmenin 358’i eğitim fakültesi, 614’ü lisans. 109’u ön lisans mezunu. 
    Manisa’da 814 ücretli özel eğitim öğretmenin 385’i eğitim fakültesi, 411’i lisans, 18’i ön lisans mezunu. 
    Bartın’da 145 özel eğitim öğretmeninin 37’si eğitim fakültesi, 92’si lisans, 16’sı ön lisans mezunu.

Ücretli sınıf öğretmeni olarak görev yapanların sayısı toplam 19 bin 62

Okul öncesi, branş ve sınıf öğretmenliği alanlarında da ön lisans mezunu ücretli öğretmenlerin sayısı oldukça yüksek. Branş öğretmenliği alanında toplam 25 bin 10 ücretli öğretmenin 1.924’ü ön lisans mezunu.

İstanbul’da ücretli branş öğretmeni olarak görev yapan 7 bin 964 öğretmenin 733’ü, Şanlıurfa’da ücretli branş öğretmeni olarak görev yapan 1.742 öğretmenin 110’u, Hakkari’de ücretli branş öğretmeni olarak görev yapan 648 öğretmeninin 92’si, Edirne’de ücretli branş öğretmeni olarak yapan 114 öğretmenin 16’sı, Erzurum’da ücretli branş öğretmeni olarak görev yapan 491 öğretmenin 39’u ön lisans mezunu.

Ücretli sınıf öğretmeni olarak görev yapanların sayısı toplam 19 bin 62 iken; bu öğretmenlerin 8 bin 883’ü eğitim fakültesi, 9 bin 581’i lisans, 598’i ön lisans mezunu.

Ücretli sınıf öğretmeni olarak; İstanbul’da görev yapan 6 bin 228 öğretmenin 240’ı, Muş’ta ücretli sınıf öğretmeni olarak görev yapan 420 öğretmenin 50’si, Ordu’da ücretli sınıf öğretmeni olarak görev yapan 96 öğretmenin 48’si ön lisans mezunu. 

Norm Kadro Açığı Büyük

Türk Eğitim-Sen’in norm kadro verilerine göre 55 ilde toplam 80 bin 449 öğretmen ihtiyacı bulunuyor. Buna karşın ücretli öğretmen sayısı 71 bin 757 ile norm kadronun 8 bin 692 altında kaldı.

İllere göre norm kadro açığı:

İstanbul: 25 bin 532 norm kadro ihtiyacı, 21 bin 947 ücretli öğretmen
Ankara: 4 bin 402 norm kadro ihtiyacı, 3 bin 662 ücretli öğretmen
Şanlıurfa: 8 bin 137 norm kadro ihtiyacı, 5 bin 894 ücretli öğretmen
Balıkesir: 1.015 norm kadro ihtiyacı, 412 ücretli öğretmen
Bitlis: 1.632 norm kadro ihtiyacı, 850 ücretli öğretmen

Branş ve özel eğitim alanlarında da ücretli öğretmen sayısı ihtiyacı karşılamıyor. Örneğin özel eğitim öğretmenliğinde norm kadro ihtiyacı 22 bin 722 iken, 20 bin 979 öğretmen çalışıyor.

Öte yandan okul öncesi ve sınıf öğretmenliği alanlarında norm kadrodan fazla ücretli öğretmen görevlendirilmiş durumda.

    Okul öncesinde norm kadro ihtiyacı toplam 3 bin 551 iken, 6 bin 706 ücretli öğretmen çalıştırılmakta.
    Sınıf öğretmenliğinde norm kadro ihtiyacı toplam 13 bin 595 iken, 19 bin 62 ücretli öğretmen çalıştırılmakta.

Norm kadro ihtiyacından fazla ücretli öğretmen görevlendirmesine il bazında örnekler:

    Afyonkarahisar’da norm kadro ihtiyacı 487 iken, 781 ücretli öğretmen çalıştırılmakta.
    Bayburt’ta norm kadro ihtiyacı 93 iken, 98 ücretli öğretmen çalıştırılmakta.
    Elazığ’da norm kadro ihtiyacı 448 iken, 573 ücretli öğretmen çalıştırılmakta.
    Siirt’te norm kadro ihtiyacı 820 iken, 934 ücretli öğretmen çalıştırılmakta.

Bu durum, farklı nedenlerle uzun süreli izinde olan öğretmen sayısının fazla olmasından kaynaklanmakta.

Türk Eğitim-Sen’den Talepler

Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Talip Geylan, ücretli öğretmen uygulamasının eğitimi kalitesizleştirdiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Ülkemizde uzun yıllardır çözülemeyen öğretmen açığı, kalıcı ve nitelikli politikalar yerine palyatif tedbirle giderilmeye çalışılmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı, öğretmen ihtiyacını yeterli sayıda kadrolu atama yaparak karşılamak yerine, ders başına ücret alan ve oldukça düşük gelirle çalışan ücretli öğretmen görevlendirmesine yönelmektedir. Ücretli öğretmenlik uygulamasında ücretli öğretmenler, asgari ücretin dahi altında gelir elde ederken, mali ve sosyal haklar ile mesleki açıdan hiçbir güvenceye sahip değildirler.

öğrencilerin nitelikli eğitim almasının önündeki en büyük engel  pedagojik ücretli öğretmenlerin formasyona sahip olmaması 

Öte yandan, ücretli öğretmenlerin bir kısmının pedagojik formasyona sahip olmaması ve iki yıllık meslek yüksekokulu mezunlarından oluşması, eğitim kalitesini de düşürmektedir. Bu durum, öğrencilerin nitelikli eğitim almasının önündeki en büyük engellerden birisidir.

Her yıl yapılan öğretmen atamaları ne yazık ki ihtiyacı karşılamaktan uzaktır. 2026 yılı için Milli Eğitim Bakanlığı’nın yalnızca 10 bin kontenjan ayırması, sorunun boyutunu açıkça ortaya koymaktadır. AGS’de başarılı olan öğretmenlerin Milli Eğitim Akademisi’nde nisan ayında eğitime başlayacak olması ancak bu sürecin 12 ay sürmesi ciddi bir gecikmeye yol açmaktadır. Bu nedenle söz konusu öğretmenler en erken 2027 yılında göreve başlayabileceklerdir. Bu durum, halihazırda ücretli öğretmenlerle kapatılmaya çalışılan açığın devam etmesine neden olacaktır. Ayrıca hem 10 bin atamanın yetersiz kalması hem de göreve başlama süresinin uzaması eğitim sistemi açısından önemli bir handikaptır.

genç öğretmenlerimize istihdam imkânı sağlama imkanı

Diğer yandan, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde 123 bini aşkın öğretmen, emeklilik hakkını kazanmış olmasına rağmen mevcut ekonomik koşullar nedeniyle emekli olamamaktadır. Bu durum, genç öğretmenlerin atanmasını da ciddi şekilde engellemektedir. Bu noktada yapılması gereken, tüm ilave ek ödemelerin emeklilik kesintisine dahil edilmesidir. Böylece emeklilik tazminatları artacak, emekli maaşları iyileştirilecek ve genç öğretmenlerimize istihdam imkânı sağlanacaktır.

en az ücretli öğretmen sayısı kadar atama yapılmalı

Türk Eğitim-Sen olarak, ücretli öğretmenliğin tamamen kaldırılmasını ve tüm öğretmenlerin yalnızca kadrolu olarak atanmasını talep ediyoruz. Öğretmen açığının giderilmesi amacıyla 10 bin atama yerine, en az ücretli öğretmen sayısı kadar atama yapılması temel taleplerimizden biridir.

Bununla birlikte, 2023 KPSS’de ilk 20 bine giren ancak mülakat süreçlerinde elenen 1.611 öğretmen ile 2024 KPSS’de yüksek puan almasına, hatta dereceye girmesine rağmen kısıtlı kontenjanlar nedeniyle atanamayan öğretmenlerin mağduriyeti de giderilmelidir.”