Elektrikli otomobil piyasasının lideri BYD için çanlar çalıyor! Brezilya'da ortaya çıkan 'kölelik' skandalı sonrası dev marka kara listeye alındı. 163 işçinin 'modern kölelik' koşullarında çalıştırıldığı iddiası, BYD'nin milyar dolarlık 'geleceğin fabrikası' projesini bir kabusa çevirdi. Peki, bu gelişme BYD'nin Manisa'da kurmayı planladığı fabrikayı nasıl etkileyecek? BYD hisseleri neden düştü? İşte otomotiv dünyasını sarsan BYD olayına dair tüm detaylar...
Çinli elektrikli otomobil devi BYD, Brezilya’da ortaya çıkan işçi hakları skandalıyla gündemde. Brezilya Çalışma Bakanlığı’nın aldığı karar sonrası şirket, “köleliğe benzer çalışma koşulları” iddialarıyla kara listeye eklendi. Bu gelişme, markanın küresel itibarı açısından önemli bir kırılma olarak değerlendiriliyor.
BYD Olayı Nedir?
Brezilya hükümeti tarafından güncellenen listede, BYD’nin yerel kolu olan BYD Auto do Brasil’in adı resmen geçiyor. Olayın detayları ise oldukça sarsıcı:
Aralık 2024’te, Bahia eyaletindeki dev fabrika şantiyesinden 163 işçi yetkililer tarafından "kurtarıldı".
Şantiyede çalıştırılan Çinli işçilerin, barınma ve çalışma koşullarının insani standartların çok altında olduğu, ciddi bir güvencesizlik tablosu sergilendiği iddia edildi.
BYD, olaydan yüklenici firma Jinjiang Construction Brazil’i sorumlu tutarak sözleşmenin feshedildiğini ve "sıfır tolerans" ilkesiyle hareket ettiklerini açıkladı. Ancak Brezilya yasalarına göre ana işveren de bu durumdan sorumlu tutuluyor.
BYD Neden Kara Listeye Alındı?
Brezilya makamları, şirketi şu gerekçelerle listeye dahil etti:
- İşçi haklarının ihlal edilmesi
- Uygunsuz barınma ve çalışma koşulları
- Güvencesiz ve sağlıksız ortam
Brezilya’da bu liste bir “yaptırım listesi” olmaktan ziyade şeffaflık ve denetim aracı olarak kullanılıyor.
Ancak listeye giren şirketler:
- Kamu finansmanına erişimde zorluk yaşayabiliyor
- Daha sık denetleniyor
- İtibar kaybı riskiyle karşı karşıya kalıyor
“Geleceğin Fabrikası” Projesi Krize Girdi
BYD, Brezilya’daki bu tesisi yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla “geleceğin fabrikası” olarak lanse etmişti. 645 futbol sahası büyüklüğündeki bu dev kompleksin 20 bin kişiye istihdam sağlaması planlanıyordu. Ancak kara listeye alınmak, şirketin kamu finansmanına erişimini zorlaştırırken, hisse değerlerinde de düşüşe neden oldu.
Şirketten Açıklama Geldi
BYD, yaptığı açıklamada:, İnsan hakları ihlallerine “sıfır tolerans” politikası uyguladığını, Brezilya yetkilileriyle iş birliği yaptığını, ilgili taşeron firma ile sözleşmenin feshedildiğin duyurdu.
Ayrıca bazı açıklamalarda iddiaların bir “karalama kampanyası” olabileceği de öne sürüldü.
BYD Türkiye Yatırımı Ne Durumda?
Brezilya’daki skandal, gözleri BYD’nin Türkiye planlarına çevirdi.
BYD’nin Manisa’da kurmayı planladığı fabrikaya ilişkin henüz somut bir adım atılmadı (çivi çakılmadı).
2026'nın ilk çeyreğinde Türkiye'de toplam 6.127 adet satış yapan BYD için Brezilya'daki bu itibar kaybının, küresel büyüme stratejilerini ve yerel yatırımlarını nasıl etkileyeceği merak konusu.
