Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 17 Eylül'de tasfiye kapsamına alınan 131 fonun 119'unda bugüne kadar 444 bin 987 kişiye toplam 161 milyar lira ödeme yapıldığını açıkladı. Yaklaşık 456 bin yatırımcıdan 371 bin 21'inin sistemden tamamen çıktığını belirten Şimşek, ödemelerde Hazine ve bütçe kaynaklarının kullanılmadığını vurguladı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bir televizyon programına konuk olarak gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Şimşek, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), uluslararası finans kuruluşlarıyla yapılan anlaşmalar, fon tasfiye süreci, yurt dışına sermaye çıkışı iddiaları ve ekonomiye ilişkin önemli açıklamalar yaptı.
COP31'TE UYGULAMA ODAKLI YENİ HEDEF
COP31'in oldukça başarılı geçtiğini belirten Şimşek, zirvenin başarısının yalnızca katılımcı sayısıyla ölçülemeyeceğini ifade etti. Ülkelerin yıllardır kağıt üzerinde hedefler ve planlar ortaya koyduğunu ancak uygulama aşamasında zayıf kaldığını dile getiren Şimşek, Türkiye'nin başkanlığında gerçekleştirilen COP31'de uygulamanın merkeze alındığını söyledi.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile birlikte "iklim uygulama köprüsü" oluşturulması yönünde inisiyatif aldıklarını aktaran Şimşek, ülkelerin uzun yıllardır belirlediği hedeflerin somut ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesinin zirvenin temel gündemlerinden biri olduğunu kaydetti.
Zirvede "35'e 35" hedefinin de ortaya konulduğunu belirten Şimşek, "Bu şu demek; 2035'e kadar bütün kullanılan enerjinin yüzde 35'inin elektrifikasyon yani elektrikten elde edilmesi ve bunun da tabii ki yenilenebilir enerjiden elde edilmesi. Bu çok önemli bir hedef. Uzun yıllar sonra geriye bakıldığı zaman COP31'in çok önemli bir zirve olduğu ortaya çıkacak." ifadelerini kullandı.
SON 3 YILDA 50 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE KREDİ İMKANI
Türkiye'nin uluslararası çok taraflı kalkınma bankalarıyla güçlü bir diyaloğu bulunduğunu belirten Şimşek, bu ilişkilerin özellikle son 3 yılda önemli ölçüde geliştiğini söyledi.
Türkiye'nin son 3 yılda 50 milyar doların üzerinde uygun koşullu ve uzun vadeli kredi imkanı elde ettiğini açıklayan Şimşek, Dünya Bankası Grubu'nda birinci sıraya yükseldiklerini, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nda (EBRD) ise son 6 yıldır ilk sırada yer aldıklarını bildirdi.
Asya Altyapı Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası ve İslam Kalkınma Bankası gibi kuruluşlarda da ilk üç sıraya yükseldiklerini belirten Şimşek, COP31 kapsamında uluslararası finans kuruluşlarıyla 10 kredi anlaşması imzaladıklarını ve bu anlaşmaların toplam tutarının 5,1 milyar dolar olduğunu açıkladı.
5,1 MİLYAR DOLARLIK KAYNAK NERELERE AKTARILACAK?
İmzalanan anlaşmalar kapsamında sağlanan kaynağın kullanım alanlarına ilişkin bilgi veren Şimşek, finansmanın iklime dayanıklı tarım, altyapı, demir yolları, sağlık ve yenilenebilir enerji alanlarında değerlendirileceğini söyledi.
Kaynağın özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmelere (KOBİ) aktarılacağını vurgulayan Şimşek, kadın girişimcilerin de destekleneceğini belirtti.
Anlaşmaların bütçe desteği niteliğinde olmadığını ifade eden Şimşek, bunların tamamen kalkınmaya yönelik krediler olduğunu kaydetti.
FON TASFİYESİNDE 161 MİLYAR LİRA ÖDENDİ
Fon tasfiye sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Şimşek, işlemlerin planlandığı gibi, hatta öngörülenden daha hızlı ilerlediğini söyledi.
Dünyadaki benzer süreçlere kıyasla Türkiye'de oldukça hızlı hareket edildiğini belirten Şimşek, ABD'deki Madoff vakasını örnek gösterdi. 2008 yılında ortaya çıkan olayda ilk ödemenin 2011'de yapıldığını, ödemelerin yıllarca devam ettiğini hatırlattı.
Türkiye'deki süreçte şeffaflık, etkinlik, adalet ve kamu kaynağını kullanmama ilkelerini benimsediklerini vurgulayan Şimşek, "Bu fonların pay sahiplerine yapılacak ödemelerde hiçbir şekilde hazineden, bütçeden milletin parası kullanılmıyor. Kullanılmadı, kullanılmayacak." dedi.
17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiye kapsamına alındığını hatırlatan Şimşek, söz konusu fonlarda yaklaşık 456 bin tekil yatırımcının bulunduğunu bildirdi. Türkiye'de o tarihte yaklaşık 2 bin 900 fon bulunduğunu belirten Şimşek, şirketlerin 4'ünün olağan, 3'ünün ise olağanüstü tasfiyeye tabi tutulduğunu kaydetti.
OLAĞAN TASFİYE YÜZDE 99,9 TAMAMLANDI
131 fonun 97'sinin olağan tasfiye kapsamında bulunduğunu aktaran Şimşek, bu süreçte 94 fonda 55 bin 821 kişiye toplam 68 milyar lira ödeme yapıldığını açıkladı.
Olağan tasfiye sürecinin yüzde 99,9 oranında tamamlandığını belirten Şimşek, yalnızca 37 kişinin bulunduğu 3 küçük kapalı özel fonun kaldığını söyledi.
Para piyasası fonlarındaki yatırımcıların yalnızca ana paralarını değil, tasfiye sürecinde elde edilen nemayı da aldığını ifade eden Şimşek, bu ödemelerin de gerçekleştirildiğini bildirdi.
371 BİN 21 YATIRIMCI SİSTEMDEN TAMAMEN ÇIKTI
Olağanüstü tasfiye kapsamındaki 25 fonda cuma günü itibarıyla 415 bin 955 kişiye 93 milyar lira ödeme yapıldığını açıklayan Şimşek, toplam ödeme miktarının 161 milyar liraya ulaştığını belirtti.
Şimşek, olağan ve olağanüstü tasfiyelerin toplamında 131 fonun 119'unda 444 bin 987 kişiye ödeme yapıldığını kaydederek, şöyle konuştu:
"Öyle bir anlatılıyor ki sanki fonlardaki her şey kayboldu, bir şey ödenmeyecek. Böyle bir şey yok. Bakın 161 milyar lira cuma günü itibarıyla ödenmiş. Peki net yatırım tutarının tamamını alıp sistemden tamamen çıkan kaç kişi var? 456 bin kişinin 371 bin 21 kişisi sistemden çıkmış durumda."
Tasfiye sürecinin kurallarının Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından belirlendiğini aktaran Şimşek, uygulama tebliğleri ve kararlarının Sermaye Piyasası Kurulu tarafından verildiğini, tasfiye işlemlerinin ise İş Bankası ve Ziraat Bankası tarafından yürütüldüğünü ifade etti.
401 MİLYAR LİRALIK ÇIKIŞ İDDİASININ PERDE ARKASI
Bakan Şimşek, 440 kişinin 401 milyar lira çıkardığı yönündeki iddialara da açıklık getirdi.
Söz konusu iddiaların gündeme gelmesinin ardından Mali Suçları Araştırma Kurulunun (MASAK), Merkezi Kayıt Kuruluşundan (MKK) verileri aldığını belirten Şimşek, yapılan incelemede 401 milyar liranın 306 milyar lirasının fon içi hareketlerden kaynaklandığının tespit edildiğini söyledi.
Grup içi ve portföy yönetim şirketleri arasındaki işlemlerden oluşan bu tutarda kişilere yönelik bir para çıkışının söz konusu olmadığını vurgulayan Şimşek, geriye kalan yaklaşık 95 milyar liranın tamamının savcılıklar ve ilgili kurumlar tarafından incelemeye alındığını bildirdi.
Şimşek, "O rakam doğru değil. Bütün her şey kayıt altında. Merkezi Kayıt Kuruluşundaki bütün veriler duruyor." ifadelerini kullandı.
“KİM OLURSA OLSUN ÜZERİNE GİDİYORUZ”
Fon işlemlerine ilişkin incelemelerin sürdüğünü belirten Şimşek, hiçbir kişinin makamına, unvanına veya bağlantılarına bakılmadığını söyledi.
Cumhurbaşkanı'nın bu konudaki tavrının net olduğunu ifade eden Şimşek, gerekli araştırma ve incelemelerin yapıldığını, savcılıkların ihtiyaç duyduğu durumlarda Hazine ve Maliye Bakanlığı ile MASAK'ın destek verdiğini kaydetti.
Şüpheli işlemlere ilişkin mal varlıklarına tedbir konulabildiğini de aktaran Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulunun önceden edinilen bilgilerle işlem yapılıp yapılmadığını incelemek üzere bütün işlemleri mercek altına aldığını bildirdi.
Şimşek, cuma günü de çok sayıda kişi hakkında işlem yapıldığını ve suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek, inceleme ve işlemlerin kasım ayının sonuna kadar devam edeceğini söyledi.
YURT DIŞINA 8,3 MİLYAR LİRALIK ÇIKIŞ TESPİT EDİLDİ
Yurt dışına sermaye çıkışının uluslararası bankacılık (SWIFT), kripto varlıklar ve elektronik ödeme kuruluşları üzerinden gerçekleşebildiğini anlatan Şimşek, bu üç kanala ilişkin olağan dışı bir hareket olup olmadığının incelendiğini belirtti.
1-16 Eylül tarihleri arasındaki SWIFT çıkışlarının tamamının dış ticaretle ilişkili olduğunu aktaran Şimşek, söz konusu dönemdeki ithalat ödemelerinin yılın önceki aylarının aynı dönemleriyle benzer seviyede bulunduğunu ifade etti.
Kripto varlıklar üzerinden 8 milyar dolar kaçırıldığı yönündeki iddiaları da değerlendiren Şimşek, Türkiye'deki bütün kripto varlık hizmet sağlayıcılarının toplam aktiflerinin 4 milyar dolar olduğunu söyledi.
Bu tutarın yurt dışına çıkan parayı değil, tüm hizmet sağlayıcıların toplam aktiflerini ifade ettiğini vurgulayan Şimşek, elektronik ödeme kuruluşlarına ilişkin incelemelerde de olağan dışı bir durum tespit edilmediğini belirtti.
Her ayın ilk 15 gününde elektronik ödeme kuruluşları üzerinden ortalama yaklaşık 8 milyar lira, yani 200 milyon dolar çıkış gerçekleştiğini aktaran Şimşek, MASAK incelemelerine göre 131 fondan yurt dışına virman veya başka yollarla bugüne kadar tespit edilen toplam çıkışın 8,3 milyar lira olduğunu bildirdi.
Şimşek, bu tutarın güncel kurla yaklaşık 200 milyon dolar bile etmediğini ifade etti.
