Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Finansal İstikrar Komitesinde ele alınan hususların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından devreye alındığını belirterek, firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirildiğini, daha fazla firmanın bu destekten yararlanabilmesi için adım atıldığını bildirdi.
TCMB'nin firmaların yurt dışından elde ettikleri döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden düzenlemesinde yeni uygulamaya geçiliyor
Reel sektörü güçlendiren politikalar sürdürülecek
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, TCMB'nin döviz dönüşüm desteği uygulamasının etkinliğini artıran adımlar atıldığını ifade etti.
Düzenlemenin temel amacının destek mekanizmasını daha etkin, kapsayıcı ve firmaların gerçek ekonomik faaliyetleriyle uyumlu hale getirmek olduğunu belirten Şimşek, ihracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sunan firmaların da destek mekanizmasına erişiminin kolaylaşacağını bildirdi.
Şimşek, şunları kaydetti:
“Bu kapsamda Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirirken, daha fazla firmamızın bu destekten yararlanması için adım atıldı. Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörümüzün her zaman yanında olacak, sahadan gelen önerileri de dikkate alarak firmalarımızı desteklemeye devam edeceğiz.”
Yeni uygulama 1 Ekim'de yürürlüğe girecek
TCMB'nin "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i ağustos ayında Resmi Gazete'de yayımlanmıştı.
Düzenlemenin ayrıntılarının yer aldığı uygulama talimatı da TCMB tarafından yayımlandı.
"Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı" 1 Ekim'den itibaren yürürlüğe girecek.
Yeni uygulamada döviz almama taahhüdü kaldırılırken, firmaların katma değeri ve döviz pozisyon oranı esas alınacak.
Döviz satış limiti katma değerle ilişkilendirilecek
Talimata göre, destek kapsamında satılabilecek döviz tutarı katma değerle ilişkilendirilecek ve destek tutarına üst limit getirilecek.
Firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından temin edilecek yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanması yoluyla hesaplanacak katma değer kadar olabilecek.
Döviz almama taahhüdünün yerine döviz pozisyonu şartı getirilecek.
Buna göre, destekten yararlanmak isteyen firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif büyüklüğüne oranının, yani döviz pozisyonu oranının, yüzde 10'u aşmaması gerekecek.
Firmalar döviz pozisyon oranlarını, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan ve 15 gün süreyle geçerli olacak "Döviz Pozisyonu Bildirim Formu" ile tevsik edecek.
Tedarikçi firmaların destekten yararlanması kolaylaşacak
Aracı ihracatçı kullanan tedarikçi firmalar da kendi limitleri ölçüsünde destekten faydalanabilecek.
Aracılı ihracatta, ihracata yönelik ürün tedarik eden firmaların destekten doğrudan yararlanabilmesine imkan sağlanacak.
Aracı ihracatçı tarafından tedarikçi adına gerçekleştirilen döviz satışına ilişkin dövizin Türk lirası karşılığı aracı ihracatçıya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılabilecek.
Bu işlemlerde tedarikçi firmanın kendisine ait döviz satış ve destekten yararlanma limitleri ile döviz pozisyonu oranı dikkate alınacak.
Böylece tedarikçi firmaların destekten faydalanmaları kolaylaştırılacak.
bankaların sorumlulukları artırılacak
Düzenlemeyle aracı bankaların görev ve sorumlulukları artırılırken, kontrol mekanizması da güçlendirilecek.
Aracı bankalara firmalardan destek tutarı üzerinden azami yüzde 1 komisyon alma imkanı getirilecek.
Uygulamanın etkin şekilde yürütülmesinde önemli rolü bulunan bankaların aracılık işlevleri güçlendirilecek, denetim ve kontrol süreçleri sıkılaştırılacak.
Bu kapsamda uygulamada yaşanabilecek suistimallerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
