Obsesif kompülsif bozukluk (OKB), bireyin zihnini sürekli meşgul eden takıntılı düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşünceleri bastırmak için yapılan tekrar eden davranışlar (kompülsiyonlar) ile karakterize edilen psikolojik bir rahatsızlıktır. OKB, bireyin sosyal hayatını, işlevselliğini ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.
En Yaygın Obsesif Kompülsif Bozukluk Belirtileri
1. Temizlik ve mikrop takıntısı
Kişi, sürekli kirlenmekten ya da mikrop kapmaktan endişe duyar. Bu nedenle tekrar tekrar ellerini yıkama, eşyaları dezenfekte etme ya da başkalarıyla temas etmekten kaçınma gibi davranışlar sergileyebilir.
2. Kontrol etme dürtüsü
Kapı kilidini, ocağın kapalı olup olmadığını ya da elektronik eşyaları defalarca kontrol etmek, OKB’nin en sık görülen kompülsiyonlarındandır. Bu davranışlar, kişinin içini rahatlatmak amacıyla sıkça tekrar edilir.
3. Simetri ve düzen takıntısı
Objelerin mükemmel bir şekilde hizalanması, eşyaların “doğru” bir düzende olması gerektiği hissi yaygındır. Kişi, simetrik yerleşim bozulduğunda yoğun bir rahatsızlık hissedebilir.
4. Sayma ve tekrar etme davranışları
Bazı kişiler belirli sayılara takılır, bir işi belli bir sayıda yapmadıkça rahatlayamaz. Duaları, kelimeleri ya da davranışları belli ritüellerle tekrar etmek de bu belirtiye dahildir.
5. Uygunsuz düşüncelerden rahatsızlık duyma
Kişi, kendisine ya da başkalarına zarar vereceği yönünde kontrol edemediği düşüncelere sahip olabilir. Bu düşünceler, istem dışı gelir ve kişide yoğun suçluluk ve kaygıya yol açar.
6. Sürekli onay alma ve güvence isteme
OKB’li bireyler, karar verme süreçlerinde sürekli tereddüt yaşar. Sık sık çevresinden onay alma, garanti isteme ve kararlarını tekrar gözden geçirme eğilimindedir.
OKB'nin Nedenleri Nelerdir?
Obsesif kompülsif bozukluğun nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte;
Genetik yatkınlık,
Beyin kimyasındaki dengesizlik,
Travmatik yaşam olayları,
Kişilik yapısı gibi etkenlerin hastalığın gelişiminde rol oynadığı düşünülmektedir.
Tedavi Edilebilir Bir Ruhsal Rahatsızlık
OKB, doğru yaklaşımla başarılı şekilde tedavi edilebilir. Tedavi sürecinde en etkili yöntemlerden biri bilişsel davranışçı terapi (BDT) iken, bazı durumlarda ilaç tedavisi de destekleyici rol oynar. Erken tanı, belirtilerin kontrol altına alınmasında büyük avantaj sağlar.
Ne Zaman Uzmandan Yardım Alınmalı?
Eğer takıntılar günlük yaşamınızı ciddi şekilde etkiliyorsa, zamanınızın büyük kısmını ritüellere ayırıyorsanız ya da kendinizi kontrol edemediğinizi hissediyorsanız, mutlaka bir psikiyatrist ya da psikolog ile görüşmeniz önerilir.
