İzmir merkezine 88 kilometre uzaklıkta bulunan ve yaklaşık 250 haneden oluşan Eğlenhoca Mahallesi’nde yaşayan kadınlar, ticari değeri nedeniyle “altın damlayan ağaç” olarak bilinen ancak zamanla mahallede kalmayan sakız ağacını yeniden yetiştirmek için bir araya geldi. İlk etapta Çeşme İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden temin edilen 10 fidan toprakla buluşturuldu. Daha fazla fidan elde etmek isteyen kadınlar, kamu kurumları ve özel kuruluşlarla iletişime geçti.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün yürüttüğü “Yarımada Kadınları Sakız Ağacına Can Katıyor Projesi”ne dahil olan mahalle sakinleri, sakız üretimiyle ilgili eğitimlere katılarak bilgi ve deneyim kazandı. Proje ve çeşitli destekler kapsamında 25 kadına toplam 340 fidan verildi. Bu fidanlar evlerin bahçelerine ve tarım alanlarına dikildi.
Kadınların çalışmaları sonucunda mahalledeki sakız ağacı sayısı 350’ye ulaştı. Yetiştirilen sakız, mahallede yapılan sütlü bulgur çorbası, et yemekleri, nişan kurabiyeleri ve sütlaç gibi geleneksel lezzetlerde kullanılmaya başlandı. Böylece hem mutfak ihtiyaçları karşılandı hem de geçmişten gelen kültürel değerler yaşatıldı.
Mahallede sakız üretimini artırmayı planlayan kadınlar, ilerleyen dönemde bu alandan gelir elde etmeyi de hedefliyor. Sakız ağacı sayısının 3 yıl içinde 1000’e çıkarılması amaçlanıyor.
Kadınlara öncülük eden 65 yaşındaki Habibe Eğmen, sakız ağaçlarıyla ata topraklarına sahip çıkmak istediklerini belirterek, çalışmaları imece usulüyle yürüttüklerini söyledi. Eğmen, sakızın hem kültürel hem de ekonomik açıdan önemli olduğunu dile getirerek şöyle konuştu:
“Sakızın içinde mutluluk veren ve midemizi rahatlatan madde var. Biz bunlarla büyümüş insanlarız. Biz sakızı dışarıdan alıyoruz. Küçük miktarına dünya kadar para veriyoruz. 25 kadına baktığınızda bizim yaş ortalamamız 55. Amacımız çocuklarımızın da toprağa sahip çıkmaları. Çocuklarımız tabii ekonomik bir değeri olursa sahip çıkacak. Toprak çok kıymetli ve bunu ekonomik olarak çocuklarımıza devretmek istiyoruz. Bu ağaçları gelinimize, kızımıza emanet edeceğiz. Biz oğlumuza da emanet etmiyoruz bunu. Çünkü bu iş kadın harekatı oldu.”
Eğmen, sakız ağaçlarının kadınların kararlılığıyla yeniden çoğaldığını, kendilerinin de fidan yetiştirmeye başladığını ve hedeflerinin 3 yıl içinde sayıyı 1000’e ulaştırmak olduğunu ifade etti.
Mahalle sakinlerinden 65 yaşındaki Yasemin Karabacılı da sakız ağacını yeniden yaygınlaştırmak için çaba gösterdiklerini söyledi. Ağacın bu topraklara ait olduğunu vurgulayan Karabacılı, zamanla yok olan sakız ağacını yeniden çoğaltmak için yoğun emek verdiklerini belirtti. Karabacılı, bakım sürecini imece usulüyle yürüttüklerini dile getirerek, “Çocuk gibi bakıyoruz, büyütüyoruz, emek veriyoruz. Bakımlarını imece usulü de yapıyoruz. Gelecekte çocuklarımıza, torunlarımıza bir miras bırakabilmek adına sakızı yaşatmaya çalışıyoruz. Eskiden gelen ve tükenmiş olan sakızımıza tekrar can vermeye çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.
