Türkgün | Gündem | Bakan Ersoy Ayasofya'nın yer altına indi! 420 metrelik tünel ortaya çıkarıldı

Bakan Ersoy Ayasofya'nın yer altına indi! 420 metrelik tünel ortaya çıkarıldı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde devam eden restorasyon çalışmalarının yer altı bölümünü inceledi. Çalışmalarda 3 bin tona yakın dolgu malzemesi çıkarılırken, toplam 420 metrelik tünel hattı temizlendi. Batı Bahçe'de 6 mekan ve 9 tünel tespit edildi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde devam eden restorasyon çalışmalarının yer altı bölümünü inceledi. Çalışmalarda 3 bin tona yakın dolgu malzemesi çıkarılırken, toplam 420 metrelik tünel hattı temizlendi. Batı Bahçe'de 6 mekan ve 9 tünel tespit edildi.

Haberlerimizi Google'da Takip Edin
Son dakika gelişmelerinden anında haberdar olun.
Google'da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
KAYNAK: AA

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmalarının yer altı ayağını yerinde inceledi. Tarihi tünellere inerek çalışmaları takip eden Ersoy, Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker'den kazı, temizlik, belgeleme ve güçlendirme faaliyetlerinin son durumu hakkında bilgi aldı.

İncelemelerinin ardından yer altında basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Ersoy, Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinden yaklaşık 3 bin ton dolgu malzemesinin çıkarıldığını, toplam 420 metrelik tünel hattının temizlendiğini bildirdi.

Ayasofya'da Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon sürecinin yürütüldüğünü belirten Ersoy, çalışmaların yalnızca yapının görünen bölümleriyle sınırlı olmadığını, yer altındaki tarihi mirasın da bilimsel yöntemlerle araştırıldığını vurguladı.

Ayasofya'nın altından 3 bin tona yakın dolgu çıkarıldı

Ayasofya'nın korunması için büyük bir hassasiyetle çalıştıklarını ifade eden Bakan Ersoy, yer altındaki tünellerde ve hipoje olarak adlandırılan yer altı mezar yapısında titiz bir çalışma yürütüldüğünü belirtti.

Ersoy, Ayasofya Camisi'nin yer altı bölümlerine ilişkin birinci etap etüt çalışmalarının 31 Aralık 2024'te, ikinci etap uygulamalarının ise 2 Aralık 2025'te başladığını aktardı.

Bu kapsamda Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinde temizlik çalışmaları gerçekleştirildiğini kaydeden Ersoy, şu bilgileri paylaştı:

"Bu kapsamda Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinde temizlik çalışmaları gerçekleştirdik ve alandan toplamda 3 bin tona yakın dolgu malzemesi çıkardık. Temizlik çalışmalarında önemli bir mesafe katettik. Kalan bölümlerde çalışmalarımızı sürdürüyoruz."

Yer altı ağının tarih boyunca su dağıtımı ve yağmur sularının tahliyesi açısından önemli işlevler üstlendiğine dikkati çeken Ersoy, çalışmalar sayesinde İstanbul'un geçmişteki su yönetimi altyapısına ilişkin bilgilerin de derinleştirildiğini söyledi.

Yer altı mezar yapısındaki kazılar tamamlandı

Vezir Bahçe bölümünde bulunan hipoje yapısına ilişkin kazıların tamamlandığını bildiren Ersoy, birbirine bağlantılı mekanlardan oluşan yapının ana bölümünün yaklaşık 8 metre uzunluğunda ve 8 metre toplam genişliğinde olduğunu belirtti.

Yapıda doğu ve batı yönünde iki ayrı kanal hattı bulunduğunu aktaran Ersoy, doğuya uzanan yaklaşık 25 metre uzunluğundaki Kanal-1'in temizliğinin tamamlandığını, batı yönünde devam eden Kanal-2'de ise çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Hipojede yürütülen temizlik sırasında çamurla kaplı tabanın 1,5 metre daha altına inildiğini belirten Ersoy, bu bölümde mevcut Ayasofya yapısından daha eski bir döneme ait olabileceği değerlendirilen katmanlara ulaşıldığını ifade etti.

Ersoy, bu çalışmalarla yapının yer altında farklı dönemlere uzanan yapı katmanlarının da ortaya çıkarıldığını vurguladı.

Batı Bahçe'de 6 mekan ve 9 tünel tespit edildi

Ayasofya'nın Batı Bahçe bölümünde yürütülen çalışmalarda 6 ayrı mekan ve bu alanlarla bağlantılı 9 tünel tespit edildi.

Mekanların mimari özelliklerine ilişkin bilgi veren Ersoy, Mekan-1, Mekan-2 ve Mekan-3'ün atrium olarak adlandırılan avlu yapısına ait bodrum katları olduğunu belirtti. Mekan-3 üzerinden geçiş sağlanan Mekan-4'ün ise atriumun hemen güneyinde yer alan farklı bir yapı olduğu anlaşıldı.

Mekan-4'ün batı yönünde devam ettiğini ancak bir ayırıcı duvarla bölündüğünü aktaran Ersoy, Mekan-2'nin kuzey uzantısı olan Mekan-5'in şu ana kadar 4,5 metrelik bölümünün ortaya çıkarıldığını bildirdi.

Mekan-6'nın ise Mekan-1'in kuzeyinde ve yapıya bitişik konumda bulunduğunu belirten Ersoy, bu alanın Soğukçeşme Sokağı yönüne uzandığını, yaklaşık 4 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğindeki bölümünün tespit edildiğini kaydetti.

Genişlikleri 4 ila 4,8 metre arasında değişen koridor görünümündeki Mekan-2, 3, 5 ve 6'da çalışmaların devam ettiğini belirten Ersoy, bu alanların ayrıntılı biçimde incelendiğini ifade etti.

56 metrelik tarihi mekanda yapısal hasarlar giderildi

Yer altındaki tarihi dokunun korunması amacıyla kazı ve temizlik çalışmalarının yanı sıra onarım ve güçlendirme faaliyetleri de yürütülüyor.

Bakan Ersoy, 56 metre uzunluğundaki Mekan-2'de, 18 metrelik bölüm boyunca tonozlarda tamamlama çalışmaları yapılarak yapısal hasarların giderildiğini açıkladı. Bu müdahalelerde özgün malzemeyle eş özellikte malzeme kullanıldığını belirten Ersoy, Mekan-2 ve Mekan-3'ün sonraki dönemlerde yapılan ara taş duvarlarla bölünmüş veya kesintiye uğramış olabileceğini aktardı.

Mekan-3'te dolgu toprağın temizlenmesi ve çıkarılan malzemelerin hassas biçimde elenmesi işlemleri sürüyor. Aynı alanda duvarlar ile üst örtüyü oluşturan tonozlarda onarım ve güçlendirme çalışmaları da devam ediyor.

Batı Bahçe'de tespit edilen 9 tünelden 7'sinde dolgu toprak temizliğinin gerçekleştirildiğini bildiren Ersoy, diğer iki tünelde ise tespit ve belgeleme çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.

En uzun tünel 180 metre: Roma Caddesi ile bağlantısı araştırılıyor

Temizlenen tünellerin toplam uzunluğunun 420 metreye ulaştığını belirten Ersoy, bunların en uzununun 180 metreyle Tünel-4 olduğunu açıkladı.

Tünel-4'ün Roma Caddesi ile ilişkili olabileceğinin değerlendirildiğini aktaran Ersoy, hattın Ayasofya'nın giriş cephesine paralel biçimde uzandığını bildirdi. Fatih Medresesi önünden başlayan tünelin, ziyaretçi giriş noktasına doğru yüzde 3 eğimle devam ettiği belirtildi.

Tünellerdeki yapısal hasarların giderilmesine yönelik çalışmalara da değinen Ersoy, Tünel-4 ve Tünel-5'te 10'ar metrelik hat boyunca tonozlardaki hasarların onarıldığını söyledi.

Ersoy, Tünel-4'te 50 metrelik bölümde paslanmaz çelik tahkimatla güçlendirme çalışmalarının tamamlandığını, Tünel-5'te ise aynı uygulamanın 90 metrelik hat boyunca sürdürüldüğünü kaydetti.

Ayasofya'nın yer altı tünelleri havalandırma için değerlendiriliyor

Restorasyon çalışmaları kapsamında yer altı yapılarının havalandırma bakımından kullanılabilirliği de inceleniyor.

Mevcut tünel çıkışının fiziki kesit alanının yaklaşık 0,5 metrekare olduğunu belirten Ersoy, yapılan teknik değerlendirmelere göre bu çıkışın Ayasofya'nın ihtiyaç duyduğu saatte 120 bin metreküplük minimum havalandırma debisinin yalnızca yüzde 3,6'sını karşılayabildiğini açıkladı.

Mevcut menfezin ana giriş kapısına yakın konumda bulunmasının da havalandırma açısından sınırlamalar oluşturduğunu ifade eden Ersoy, içeri verilen havanın ana mekana yeterince dağılmadan dışarı çıkma riski bulunduğuna dikkati çekti.

Ersoy, tarihi altyapının geçmişteki işlevi ile bugünkü yapının mekanik havalandırma ihtiyacının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Gelecekte yapılacak lazer tarama ve belgeleme çalışmalarının sonuçlarına göre yer altı tünel ağının iklimlendirilmiş taze hava besleme altyapısı olarak yeniden değerlendirilebileceğini belirten Ersoy, bunun yeni bulgulara ve teknik incelemelere bağlı olduğunu kaydetti.

Ayasofya'nın yer altındaki tarihi bölümleri ziyaretçilere açılacak

Çalışmaların yalnızca tarihi yapıların araştırılması ve korunmasıyla sınırlı olmadığını belirten Bakan Ersoy, uygun bölümlerin ziyaretçilerle buluşturulmasının da hedeflendiğini açıkladı.

Bu doğrultuda bir teşhir projesi hazırlanmasının planlandığını bildiren Ersoy, yapının korunması ve ziyaretçi güvenliğinin öncelikli olacağını vurguladı.

Ersoy, Ayasofya'nın yer altındaki tarihi zenginliğini görünür hale getirmek istediklerini belirterek, yapıyı bütün katmanlarıyla korumak, bilimsel yöntemlerle belgelemek ve gelecek nesillere aktarmak için çalışmaların aynı hassasiyetle sürdürüleceğini ifade etti.

Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
Daha fazla yorum yükle...