Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sakarya'nın Sapanca ilçesinde Türkiye Özel Sektör Havacılık İşletmeleri Derneği (TÖSHİD) tarafından düzenlenen 1. Ulusal Havacılık Şurası İzleme ve Değerlendirme Zirvesi'nde konuştu.
Türkiye'nin Asya, Avrupa ve Afrika'nın kesişim noktasında bulunduğunu belirten Uraloğlu, ülkenin 4 saatlik uçuş mesafesinde yaklaşık 1,6 milyar insanın yaşadığı 67 ülkenin merkezinde yer aldığını söyledi. Uraloğlu, bu coğrafi avantajı dikkate alarak havacılık stratejilerini küresel ölçekte ve bütüncül bir yaklaşımla planladıklarını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın “hava yolu halkın yolu olacak” vizyonuyla sivil havacılıkta yeni bir dönemin başladığını kaydeden Uraloğlu, son 24 yılda önemli yatırımlar ve atılımlar gerçekleştirildiğini dile getirdi.
Havalimanı sayısı 60'a çıkarılacak
Türkiye'deki aktif havalimanı sayısının 2002'de 26 olduğunu, bu rakamın 58'e yükseldiğini belirten Uraloğlu, yapımı devam eden Yozgat ve Bayburt-Gümüşhane havalimanlarının tamamlanmasıyla sayının 60'a ulaşacağını açıkladı.
Uraloğlu, 2002'de 34,5 milyon olan toplam yolcu sayısının 2025'te 247 milyona çıktığını aktardı. Toplam hava aracı sayısının 489'dan Eylül 2026 itibarıyla 2 bin 562'ye yükseldiğini kaydeden Uraloğlu, hava yolu işletmelerinin uçak sayısının 162'den 872'ye, koltuk kapasitesinin 27 bin 500'den 165 bin 586'ya, kargo kapasitesinin ise 303 bin kilogramdan 2,9 milyon kilograma ulaştığını belirtti.
Bu gelişmelerin yalnızca kamu kurumlarının değil, hava yolu işletmeleri, yer hizmetleri kuruluşları, bakım şirketleri ve genel havacılık işletmeleri dahil tüm sektörün ortak başarısı olduğunu vurguladı.
Yer hizmetlerindeki indirimler yıl geneline yayıldı
Körfez bölgesindeki gelişmelerin maliyetleri artırması üzerine Antalya, Adnan Menderes, Dalaman ve Bodrum havalimanlarında yolcu hava araçlarına uygulanan yer hizmetleri tarifesindeki yüzde 50'lik dönemsel indirimlerin, 2026 yılı tarife revizyonları kapsamında yıl geneline yayıldığını belirten Uraloğlu, bu adımla yer hizmetleri kuruluşlarının rekabet gücünün desteklendiğini ifade etti.
Havacılık sektörünün ülke ekonomisine katkısına dikkati çeken Uraloğlu, 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin ilk 10 ihracatçı firması arasında 3 hava yolu şirketinin bulunduğunu söyledi.
Hizmet ihracatının toplam 125 milyar dolara ulaştığını bildiren Uraloğlu, ilk 10 havacılık firmasının ihracatının yaklaşık 29 milyar doları bulduğunu kaydetti. Havacılığın yalnızca bir ulaşım faaliyeti olmaktan çıkarak dış ticaret dengesine ve hizmet ihracatına katkı sağlayan stratejik bir sektör haline geldiğini belirtti.
133 ülkede 356 dış hat noktasına ulaşıldı
Türkiye'nin uluslararası hava ulaşım ağının genişlediğini aktaran Uraloğlu, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütünün 193 üyesinden 175'iyle Hava Ulaştırma Anlaşması imzalandığını bildirdi.
Türk hava yolu işletmelerinin 2026 itibarıyla 133 ülkede 356 dış hat noktasına ulaştığını belirten Uraloğlu, bu ağın oluşturulmasında şirketlerin ticari başarısının yanı sıra ülkeler arasında kurulan hukuki ve düzenleyici altyapının da etkili olduğunu ifade etti.
Son 4 yılda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen 87 müzakere ve mektup teatisi sonucunda yaklaşık 890 haftalık ilave yolcu ve kargo trafik hakkı elde edildiğini kaydeden Uraloğlu, bu hakların yeni uçuş hatları, daha fazla frekans ve yeni destinasyonlar için kullanıldığını söyledi.
Suudi Arabistan, Kuveyt, Özbekistan, Ürdün, Mısır, Endonezya, Vietnam, Filipinler, Avustralya, Cezayir ve Tayland gibi pazarlarda kapasitenin önemli ölçüde artırıldığını belirten Uraloğlu, özellikle Asya-Pasifik bölgesindeki açılımların stratejik öncelikler arasında bulunduğunu dile getirdi.
Çin ile haftalık yolcu trafik hakkının 21'den 49'a çıkarıldığını aktaran Uraloğlu, Hong Kong, Singapur, Kazakistan, Özbekistan, Avustralya ve Yeni Zelanda'da yolcu, kargo ve 5'inci trafik haklarının geliştirildiğini açıkladı.
Kargo taşımacılığında da yeni haklar elde edildiğini belirten Uraloğlu, Kanada'da haftalık 7 olan kargo kapasitesinin sınırsız hale getirildiğini, Vietnam'da 10'dan 28'e, Kazakistan'da 7'den 38'e, Hong Kong'da ise 7'den 14'e çıkarıldığını kaydetti.
İstanbul Havalimanı e-ticaret merkezi olacak
İstanbul Havalimanı'nın 2025 yılında 2,1 milyon ton kargo taşıyarak Avrupa'da önemli bir konuma ulaştığını belirten Uraloğlu, FedEx ve Trendyol hangarlarının da hizmete açıldığını söyledi.
İstanbul Havalimanı'nın e-ticaret alanındaki kapasitesini artırmayı hedeflediklerini ifade eden Uraloğlu, Ticaret Bakanlığınca yürütülen yurt içi aktarım merkezi mevzuatı çalışmalarına katkı sağladıklarını belirtti.
Transit e-ticaret, uluslararası sipariş karşılama, konsolidasyon, gümrük entegrasyonu, ön beyan ve iade eşya düzenlemeleriyle havalimanının e-ticaret merkezi haline getirilmesinin planlandığını aktaran Uraloğlu, kavramsal ve konsept mimari tasarımı tamamlanan İstanbul e-Ticaret Lojistik Merkezi'nin gelecek dönemde devreye alınmasının hedeflendiğini açıkladı.
Avrupa'daki bazı ülkelerle yapılan hava ulaştırma anlaşmalarında frekans ve tayin limitlerine ulaşıldığını kaydeden Uraloğlu, mevcut hakların en verimli şekilde kullanılacağını ve ilave kapasite için temasların sürdürüleceğini söyledi.
Türkiye'ye uçuş düzenleyen yabancı hava yolu şirketlerinin sayısının ve uçuş çeşitliliğinin artmasını da desteklediklerini belirten Uraloğlu, “Daha fazla bağlantı, daha fazla turist, ihracat, ticaret ve Türkiye'nin dünyaya daha güçlü bağlanması anlamına geliyor.” dedi.
HÜRKUŞ ve Gökbey'in sertifikasyon süreçleri tamamlandı
Havacılık alanındaki teknik kabiliyetlerin ve sertifikasyon kapasitesinin geliştirilmesine önem verdiklerini belirten Uraloğlu, sektörün büyümesine paralel olarak uçak bakımı, yedek parça imalatı ve modifikasyon alanlarında önemli adımlar atıldığını söyledi.
HÜRKUŞ Eğitim Uçağı ve Gökbey Helikopteri'nin sertifikalandırıldığını aktaran Uraloğlu, ilk yerli tasarım sıcak hava balonuna da tip sertifikası verildiğini bildirdi. Bu adımın Türkiye'de sıcak hava balonu üretiminin ve ürünlerin diğer ülkelere ihracatının önünü açtığını ifade etti.
Yerli havacılık sanayisinin gelişimini desteklemek amacıyla sertifikasyon alanındaki teknik ve kurumsal kapasitenin artırılmasının hedeflendiğini kaydeden Uraloğlu, dijital dönüşüm çalışmalarına da değindi.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü bünyesinde eğitim, lisanslandırma, ruhsatlandırma, denetim ve sertifikasyon süreçlerinin önemli bölümünün dijital ortama taşındığını belirten Uraloğlu, böylece daha hızlı, şeffaf, izlenebilir ve veri odaklı bir yönetim altyapısı oluşturulduğunu söyledi.
İHA pilot lisansına sahip kişi sayısı 1 milyon 853 bini aştı
Dijitalleşmenin insan kaynaklı hataların azaltılmasına, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına ve karar alma süreçlerinin güvenilir verilerle desteklenmesine katkı sağladığını belirten Uraloğlu, insansız hava araçlarına ilişkin verileri de paylaştı.
Uraloğlu, “2026 yılı Eylül ayı sonu itibarıyla aktif İHA pilot lisansına sahip kişi sayımız 1 milyon 853 bini, satışa ve uçuşa hazır İHA sayımız ise 81 bini aşmıştır.” dedi.
İnsansız hava araçlarındaki hızlı artışa uygun bir hava sahası yönetimi oluşturmak için İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi Projesi üzerinde çalışıldığını bildiren Uraloğlu, havalimanlarında yenilenebilir enerji yatırımlarının da sürdüğünü belirtti. Bu yatırımlarla enerji ihtiyacının sürdürülebilir kaynaklardan karşılanmasının ve karbon salınımının azaltılmasının amaçlandığını ifade etti.
Türkiye, ICAO Konsey üyeliği için seçime katılacak
Türk sivil havacılığı açısından önemli bir sürece hazırlandıklarını belirten Uraloğlu, Türkiye'nin 19-20 Kasım 2026'da Montreal'de düzenlenecek ICAO Olağanüstü Genel Kurulu'nda konsey üyeliği için seçime katılacağını açıkladı.
ICAO Konseyinin üye sayısının 36'dan 40'a çıkarıldığını ve genel kurulda 4 yeni üyenin seçileceğini aktaran Uraloğlu, Türkiye'nin seçimlere Avrupa Sivil Havacılık Konferansı'nın (ECAC) adayı olarak gireceğini bildirdi.
ECAC üyesi ülkelerin adaylığa verdiği desteğe ve yürütülen diplomatik temaslara dikkati çeken Uraloğlu, seçime güçlü bir konumda katıldıklarını belirterek, “İnşallah sonuç almış olacağız.” ifadesini kullandı.
Türkiye'nin ICAO Konseyinde yer almasının sembolik bir başarıdan ibaret olmayacağını vurgulayan Uraloğlu, “Konsey üyeliğine seçilmemiz durumunda Türkiye, küresel havacılık politikalarının oluşturulduğu masada doğrudan yer alacaktır.” dedi.
Önümüzdeki dönemde hava yolu işletmelerinin ve pazarın ihtiyaçlarına göre yeni hava ulaştırma anlaşmaları imzalamayı, mevcut anlaşmaları güncellemeyi ve trafik haklarını geliştirmeyi sürdüreceklerini kaydeden Uraloğlu, bu anlaşmaların turizm, ihracat, hava kargosu ve Türkiye'nin küresel bağlantıları açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.
Uraloğlu, “Hedefimiz açık, daha fazla ülke, nokta, frekans, daha güçlü kargo ağı ve küresel havacılığın karar mekanizmalarında daha güçlü bir Türkiye. Bu hedef doğrultusunda kamu ve özel sektörümüzle çalışmaya ve Türk sivil havacılığını daha ileriye taşımaya devam edeceğiz.” diye konuştu.
"Daha güçlü ve rekabetçi bir sivil havacılık sektörü inşa edeceğiz"
Zirvenin, sivil havacılık sektörünün yakın gelecekteki yol haritasını belirleyecek temel hedef ve projelerin ortaya konulmasına katkı sağlayacağını düşündüğünü belirten Uraloğlu, sektörün uluslararası alanda daha fazla söz sahibi olması için ortak çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.
Türkiye'nin çevresindeki savaş ve çatışmaların uçuşları etkilediğini, enerji alanındaki sıkıntıların da sektöre önemli ölçüde yansıdığını ifade eden Uraloğlu, sektör temsilcileriyle daha kapsamlı bir istişare ortamında bir araya geldiklerini kaydetti.
Uraloğlu, 24 yılda sağlanan gelişmelerin kesintiye uğramadan sürdürülmesi ve sektörün ihtiyaçlarına yönelik desteklerin değerlendirilmesi üzerinde durduklarını belirtti.
Zirveye Sakarya Valisi Rahmi Doğan, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Enver İskurt, Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, Sivil Havacılık Genel Müdürü Kemal Yüksek, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürü Fatih Çakmak, TÖSHİD Başkanı Mehmet Tevfik Nane, AK Parti İl Başkanı Yunus Tever ve sektör temsilcileri katıldı.
