Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mustafa Softa ve Fırat Üniversitesi’nden Araştırma Görevlisi Elif Akgün, uzun yıllara yayılan uydu radar verileriyle Türkiye’deki yer kabuğu hareketlerini mercek altına aldı.
Yapılan analizlerde, Ankara’nın doğusunun kuzeye, batısının ise güneye doğru kaydığı belirlenirken; Antalya’dan Karadeniz Ereğli’ye uzanan bir “sıfır hattı” ve bu hattın çevresinde bir gerinim bölgesi oluştuğu tespit edildi.
"Orta Anadolu Geçiş Zonu" adlı çalışma, "Orta Anadolu Tektonik Geçiş Bölgesi'nin Saptanması: Entegre Jeodezik (GNSS/InSAR) ve Sismik Verilerden Elde Edilen Kısıtlamalar" adıyla uluslararası bilimsel bir dergide yayımlandı.
"DOĞU ANADOLU FAY HATTI'NIN BUGÜNKÜ ŞEKLİNİ ALMASINDA BU HAREKETLER ÖNEMLİ BİR NEDEN"
Kutoğlu, gazetecilere, uzun yıllar uydu radar verisiyle Türkiye'nin yer kabuğu hareketlerini inceleyip derin analize tabi tuttuklarını, Ankara'nın doğusunda kalan kısmının kuzeye, batısındaki kısmın ise güneye doğru hareket ettiğini ve bunun neticesinde de Antalya'dan Karadeniz Ereğli'ye doğru sıfır hattının bulunduğunu belirlediklerini söyledi.
Bu sıfır hattının doğusu yukarıya, batısı da aşağıya doğru hareket ettiği için bu hat etrafında gerinim bölgesi meydana geldiğini anlatan Kutoğlu, şöyle devam etti:
"Yaptığımız yayında buna, 'Orta Anadolu Geçiş Zonu' adını verdik. Bu zon etrafında geçmiş yıllarda irili ufaklı depremler meydana gelmiş. Bu da bu hattın varlığını doğrular nitelikte. Bu durum bize şunu gösteriyor. Bu gerinim devam ettiği sürece Ankara'nın doğusunda kalan kısım yukarıya, batısında kalan kısmı aşağıya devam edecek. Milyonlarca yıllık bir süreç içerisinde bu miktar kilometrelere ulaşabilir ve neticesinde Anadolu'nun ortadan ikiye ayrılması söz konusu olabilir."
Milyonlarca yıl sonra büyük gerinimler birikerek burada büyük boyutta depremlerin de meydana gelmesinin söz konusu olabileceğini ifade eden Kutoğlu, Doğu Anadolu Fay Hattı'nın bugünkü şeklini almasında da bu hareketlerin önemli bir neden olduğunu kaydetti.
Kutoğlu, ortaya çıkan bu tablonun, Arap plakasının Afrika plakasından yılda 1,2 santimetre daha hızlı hareket etmesinden kaynaklandığını dile getirdi.
Zaman içerisinde Afrika plakasının hızla Anadolu'nun içerisine girerek Doğu Anadolu Fay Hattı'nın "V" şeklini almasına neden olduğunu belirten Kutoğlu, "Bu hareket devam ettiği için de zaman içerisinde Doğu Anadolu Fayı'nın kuzeyinin giderek Kuzey Anadolu Fayı'na yaklaşması ve sonunda onunla birleşmesiyle sonuçlanabilir uzun jeolojik süreçler içerisinde. Hatay'dan yukarıya doğru da yine Kuzey Anadolu Fayı'nı kesen bir dik fay hattının meydana gelmesi söz konusu olabilir. Çalışmamız bize bu sonuçları gösterdi." değerlendirmesinde bulundu.
