Türkiye Cumhuriyeti'nin 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın Milli Saraylar Başkanlığı tarafından onarılan Bursa'daki doğduğu tarihi ev, vefatının 40. yıl dönümünde ziyarete açıldı.
Milli Saraylar Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, Türkiye Cumhuriyeti'nin 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, 16 Mayıs 1883'te Bursa'nın Gemlik ilçesine bağlı Umurbey Mahallesi'nde dünyaya geldi.
Bayar, 22 Ağustos 1986'da vefat etti. Ankara'da gerçekleştirilen devlet töreninin ardından Bayar, vasiyeti doğrultusunda Umurbey'de toprağa verildi.
ev kapsamlı bir restorasyondan geçti
Milli Saraylar, Bayar'ın Umurbey'de doğduğu evi kapsamlı bir restorasyondan geçirdi.
İnşa tarihi kesin olarak bilinmeyen evin, kullanılan malzemeler ve mimari özelliklerinden hareketle 19. yüzyılda yapıldığı tahmin ediliyor.
Celal Bayar Vakfı mülkiyetindeki tescilli yapı, Bayar'ın doğduğu ev olarak Cumhuriyet tarihinin kişisel hafızasını taşıyan önemli mekanlardan biri olma özelliği taşıyor.
Ev, metruk haldeyken 1950'li yıllarda Yapı ve Kredi Bankası tarafından restore edildi ve ziyarete açıldı. 1990'lı yılların başında çatı onarımı yapılan bina için 2022 yılında İçişleri Bakanlığınca da yeni bir onarım gerçekleştirildi.
Milli Saraylar tarafından Haziran 2026'da başlatılan çalışmalar kapsamında yapının ahşap aksamı bütünüyle elden geçirildi. Kapı ve panjurlar yenilendi, aydınlatma sistemi yapının özgün karakteriyle daha uyumlu hale getirildi.
Tarihi ev için yeni perdeler, minderler ve ziyaretçi halıları hazırlanırken içeride sergilenen eserlerin temizlik ve bakım çalışmaları da tamamlandı. Böylece yapı, mimari özellikleri ve iç mekan bütünlüğü gözetilerek yeniden ziyarete hazırlandı.
Müze ve kütüphane binaları yeniden yapılıyor
Köyüne bağlılığıyla tanınan Bayar, 1967'de Celal Bayar Vakfı'nı kurarak Umurbey'de müze, kütüphane ve sinema salonu yaptırdı.
Celal Bayar Müze Koleksiyonu, Bayar'a devlet görevleri sırasında yurt içinden ve yurt dışından verilen armağanlardan nişanlara, fotoğraflardan şehir anahtarlarına ve hemşehrilik belgelerine kadar geniş bir seçki barındırıyor.
Koleksiyonda fabrika açılışları ve yıl dönümleri dolayısıyla verilen eserlerin yanı sıra kuruluşunda yer aldığı bankacılık ve diğer kurumlara ait hediyeler de bulunuyor.
Kütüphanedeki yaklaşık 25 bin kitabın 15 bini Celal Bayar'a, 10 bini ise ailesine ait eserlerden oluşuyor. Kompleks bünyesinde ayrıca geniş bir fotoğraf arşivi ile gazete ve süreli yayın koleksiyonu bulunuyor.
Celal Bayar evi, müze-kütüphane ve anıt mezar, Bayar'ın hayatına ve devlet adamlığı dönemine ilişkin farklı katmanları gelecek kuşaklara aktaran bütüncül bir hafıza alanı oluşturuyor.
Müze ve kütüphane binaları, deprem ve çeşitli nedenlerle çağdaş müzecilik anlayışına uygun şekilde yeniden inşa edilmek üzere 2021'de yıkıldı. Binaların yeniden yapımında yüzde 65 seviyesine gelindi. İçişleri Bakanlığı tarafından sürdürülen yapım çalışmalarının ardından tesislerin Milli Saraylar'a devredilmesi bekleniyor.
