Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) Girne açıklarında 30 Ağustos’ta batan katamaran tipi yolcu gemisi Filo Jet’e ilişkin soruşturma sürüyor. Soruşturma kapsamında görüşüne başvurulan Kaptan Ulus Göker’in hazırladığı ilk bilirkişi raporunun ayrıntıları ortaya çıktı.
Polisle birlikte belge ve görüntüler üzerinde incelemelerde bulunan Göker, soruşturmanın henüz tamamlanmadığını ve bazı kritik belgelerin beklendiğini belirtti. İlk bulguların geminin teknik durumu, kaptanın kriz anındaki sevk ve idaresi ile denetim mekanizmasındaki eksiklikler üzerinde yoğunlaştığı ifade edildi.
KAPTANIN KRİZ ANINDAKİ TUTUMU RAPORA YANSIDI
Göker, raporunda gemi kaptanının kriz anındaki tutumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Buna göre yolcuların zamanında bilgilendirilmediği, geminin hızının düşürülmediği ve düzenli bir tahliye planının uygulanmadığı belirtildi.
Kaptanın gemiyi yolculardan önce terk ettiğini söyleyen Göker, yolculara kriz anında ne yapmaları gerektiğinin aktarılmadığını ifade etti.
Göker, “Yolculara ne yapmaları gerektiği anlatılmadı. Gemiyi sevk ve idare etmek bir noktadan diğerine götürmek değildir. Yolcu taşıyorsanız kriz anında doğru bilgiyi vermek ve tahliyeyi yönetmek zorundasınız” dedi.
“EN BASİT YAPACAĞI ŞEY YOLU KESMEKTİ”
Geminin olay sırasında yaklaşık 18-20 knot hızla ilerlediğini hesapladıklarını belirten Göker, hızın azaltılmasının facianın büyümesini engelleyebilecek ilk müdahalelerden biri olabileceğini söyledi.
Hız arttıkça teknenin suya daha fazla gömüldüğünü aktaran Göker, geminin durdurulması halinde batışın daha geç gerçekleşebileceğini ve yolcuların düzenli şekilde tahliye edilebileceğini belirtti.
Göker, “En basit yapacağı şey yolu kesmekti. Yolu kesecek, duracaktı. Gemi durdurulsa batışı çok daha geç gerçekleşebilirdi. Yolculara bilgi verilip herkes düzenli biçimde dışarı çıkarılabilirdi. Belki de kimseye bir şey olmayacaktı” ifadelerini kullandı.
ZAMANINDA YARDIM ÇAĞRISI YAPILMADIĞI İDDİASI
Göker, kaptanın zamanında yardım çağrısı yapmadığını da ileri sürdü. Olayın, çevrede bulunan bir denizcinin denizdeki turuncu can sallarını fark ederek Sahil Güvenlik’e haber vermesiyle anlaşıldığını söyledi.
Can sallarının personel tarafından planlı şekilde denize indirilmediğini belirten Göker, geminin yan yatıp batması sırasında oluşan basınç nedeniyle salların kendiliğinden açıldığını ifade etti.
Gemide bulunan can yeleği ve can salı kapasitesinin yeterli göründüğünü kaydeden Göker, buna rağmen yolculara ekipmanların kullanımı ve tahliye süreci konusunda gerekli yönlendirmenin yapılmadığını belirtti.
GEMİ JURNALİNE HENÜZ ULAŞILAMADI
Kazanın dakika dakika seyrinin ortaya çıkarılması açısından önem taşıyan gemi jurnaline henüz ulaşılamadığı bildirildi.
Göker, normal şartlarda gemiyi en son terk etmesi gereken kaptanın söz konusu evrakları da yanında götürmesi gerektiğini söyledi. Kaptanın gemiyi daha önce terk etmesi nedeniyle jurnalın gemide kalmış olabileceğini değerlendirdi.
Filo Jet’in 21 Mayıs’ta su aldığı anlara ilişkin yolcular tarafından çekilen görüntülerin de soruşturma dosyasına dahil edildiğini belirten Göker, geminin nisan ayındaki bakım raporları ile geçmiş dönemlere ait evrakların karşılaştırmalı olarak incelendiğini aktardı.
DENETİM KURULUNUN 3-5 YILDIR ÇALIŞTIRILMADIĞI İDDİASI
Göker, KKTC bayraklı gemiler ile limanlara gelen gemileri denetlemekle görevli kurulun uzun süredir aktif olmadığını da açıkladı.
Bir kaptan ve başmühendisten oluşan kurulda görev yapan kişilerin emekliye ayrılmasının ardından yeni atama yapılmadığını belirten Göker, kurulun yaklaşık 3-5 yıldır çalıştırılmadığını söyledi.
Denetim mekanizmasındaki bu durumun uygun olmayan gemilerin sefer yapmasına zemin hazırlayabileceğini ifade eden Göker, konunun soruşturma kapsamında incelendiğini aktardı.
ÇIKIŞ İZNİNE İLİŞKİN “TELEFON” İDDİASI DOĞRULANMADI
Filo Jet’e çıkış izninin bir telefon görüşmesinin ardından verildiği yönündeki iddialara da değinen Göker, ilgili kişilerle yaptığı görüşmeler sonucunda bu iddiayı doğrulayamadığını söyledi.
Göker, geminin çıkış belgesinin rutin prosedür kapsamında saat 11.50’de düzenlendiği bilgisini paylaştı.
HONDURAS TARAFINDAN DÜZENLENEN BELGE İNCELENİYOR
Kaptanın Honduras tarafından düzenlenen belgesine ilişkin de değerlendirmede bulunan Göker, KKTC bayraklı bir gemide kaptanın Türkiye Cumhuriyeti tarafından düzenlenen asıl gemi insanı belgesi ile liman cüzdanının görülmesi gerektiğini ifade etti.
Honduras tarafından düzenlenen belgenin kabul edilmesinin doğru olmadığını savunan Göker, bu konunun da soruşturma kapsamında ele alındığını belirtti.
SİGORTA POLİÇELERİ DE SORUŞTURMA DOSYASINDA YOK
Göker, soruşturma dosyasında yolcu sorumluluk sigortası ile tekne ve makine sigortası poliçelerinin de bulunmadığını açıkladı. Söz konusu belgelerin şirketten talep edildiğini belirtti.
Kazadaki sorumluluğun yalnızca kaptan üzerinden değerlendirilemeyeceğine dikkat çeken Göker, armatör şirketin bakım, onarım ve denetim yükümlülüklerinin de incelendiğini söyledi.
Bu başlıkların nihai bilirkişi raporunda ayrıntılı şekilde ele alınacağını ifade eden Göker, soruşturmanın sürdüğünü ve beklenen belgelerin dosyaya girmesinin ardından nihai değerlendirmelerin yapılacağını kaydetti.
TÜRK DONANMASININ KURTARMA GEMİLERİ 7/24 GÖREVDE
Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait üç dev kurtarma gemisi, son günlerde peş peşe yaşanan deniz kazaları nedeniyle su altındaki arama ve kurtarma çalışmalarını kesintisiz sürdürüyor.
Ana platform olan Alemdar’da atmosferik dalış sistemi, kurtarma çanı ve hastane bulunuyor. Işın ve Akın gemileri ise ROV, sonar, basınç odası ve 600 metre derinlikte 50 personele 14 gün boyunca hava sağlayabilen havalandırma sistemiyle çalışmalarını sürdürüyor.
Gemilerde ayrıca 365 metreye kadar inebilen ADS, hasar kontrol cerrahisi ve yoğun bakım altyapısı da yer alıyor.
FİLO JET’İN 554 METREDEKİ ENKAZINDA ARAMA SÜRÜYOR
30 Ağustos’ta Girne’den Taşucu’na seyir halindeyken batan Filo Jet’in 554 metre derinlikte bulunan enkazında Alemdar ve Işın görev yapıyor.
Can kaybının 13’e yükseldiği olayda, kayıp 15 kişinin bulunması için arama çalışmaları devam ediyor. Denizden son olarak Elmas Demir’in cansız bedeni çıkarıldı.
Beş çocuk annesi Elmas Demir’in cenazesi Eskişehir’de toprağa verilirken oğlu Cemal Demir, “Bana dirisi gelmedi ama sarılacak toprağı oldu” ifadelerini kullandı.
KKTC Başbakanı Ünal Üstel ise 7/24 sürdürülen çalışmaların denizin derinliği nedeniyle ağır ilerlediğini belirtti.
