Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) İklim, İnovasyon, Yeşil Ekonomi ve Ticaret Ortaklığı (CIGET) Birinci Bakanlar Toplantısı’nda konuştu. Türk dünyasının yeşil dönüşüm alanındaki potansiyeline dikkati çeken Bolat, ticaret, yatırım ve finansman işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Önceliğimiz ticaretin, yatırımın ve finansmanın yeşil dönüşümü desteklemesi”
TDT’nin başarıyla ilerlediğini ve teşkilatın fonksiyonlarının her geçen dönem arttığını dile getiren Bolat, 2040 Türk Dünyası Vizyonu’nun yeşil enerji, çevre, yenilenebilir enerji teknolojileri, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında önemli hedefler içerdiğini ifade etti.
CIGET’in Azerbaycan’ın ev sahipliğinde COP29’da kurulduğunu hatırlatan Bolat, TDT’nin iki yıl sonra Antalya COP31 Zirvesi vesilesiyle ortaklığın hedefleri doğrultusunda bir araya geldiğini kaydetti.
Ortaklığın iklim dostu politika, inovasyon, yeşil ekonomi ve sürdürülebilir ticaret olmak üzere dört temel sütun üzerine inşa edildiğini belirten Bolat, şöyle konuştu:
"Bizim ortaklığımız iklim dostu politika, inovasyon, yeşil ekonomi ve sürdürülebilir ticaret olmak üzere CIGET entegrasyon oluşumu 4 temel sütun üzerine inşa edilmişti. Bizim Antalya'da yapılan COP31 Zirvesi'nde yaklaşımımız diyalog, uzlaşı ve eylem. Niçin eylem? Uygulama için eylem olarak belirlemiştik. Artık çevre ve iklim hedeflerinin somut politikalara, yatırımlara, ortak projelere dönüştürüldüğü uygulama odaklı bir gündem oluşturmayı amaçlıyoruz. Ticaret Bakanlığı olarak önceliğimiz ticaretin, yatırımın ve finansmanın da yeşil dönüşümü destekleyen temel araçlar olarak daha etkin kullanılmasını sağlamak."
Yakın zamana kadar çevre konusundaki hedeflere odaklanıldığını anlatan Bolat, bu hedeflere ulaşmak için üretim ve ticareti destekleyen finansmanın çevresel hedeflerle uyumlu biçimde dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin uluslararası düzeyde ve yasama alanında attığı adımlarla emisyon azaltımı, uyum, karbon fiyatlandırması ve Emisyon Ticaret Sistemi'nin kurulmasını içeren yasal bir çerçeve oluşturduğunu belirten Bolat, Ulusal Emisyon Ticaret Sistemi'nin pilot uygulama dönemine yönelik altyapının geliştirildiğini kaydetti.
Bolat, Türkiye Yeşil Taksonomisi ile yeşil yatırımların görünürlüğünün artırıldığını ve finansmana ulaşımın kolaylaştırıldığını ifade etti.
Türk dünyasında karbon emisyonlarının takibi için işbirliği
Küresel ticaretin yeşil dönüşümle şekillenen yeni kurallara tabi hale geldiğine dikkati çeken Bolat, sınırda karbon düzenlemesi tedbirleri, karbon vergileri, eko tasarım gereklilikleri ve sürdürülebilirlik standartlarının üreticiler ile ihracatçılar için önemli bir uyum sürecini beraberinde getirdiğini belirtti.
TDT ülkeleri arasında karbon emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması, ürün karbon ayak izinin hesaplanması, yeşil sertifikasyon ve dijital izlenebilirlik alanlarında işbirliğinin güçlendirilmesinin önem taşıdığını dile getiren Bolat, şu değerlendirmede bulundu:
"Küresel ticaret giderek artan ölçüde yeşil dönüşümün dönüştürdüğü ve şekillendirdiği yeni kurallara tabi hale gelmektedir. Sınırda karbon düzenlemesi tedbirleri, karbon vergileri, eko tasarım gereklilikleri, sürdürülebilirlik standartları, her birimizin ülkelerinde üreticiler ve ihracatçılar için önemli bir uyum sürecini beraberinde getirmektedir. Bu nedenle TDT'nin karbon emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması, ürün karbon ayak izinin hesaplanması, yeşil sertifikasyon, dijital izlenebilirlik alanlarında işbirliğimizi daha fazla güçlendirmemiz büyük önem taşımaktadır."
Kırgızistan'da iki yıl önce yapılan Liderler Zirvesi'nde, 5 Kasım 2024 tarihinde Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması'nın (DEPA) imzalandığını hatırlatan Bolat, anlaşma kapsamındaki gelişmelerin yeşil ticarette dijital izlenebilirlik için güçlü bir zemin oluşturacağını belirtti.
Bolat, "Bu çerçevede DEPA uyarınca kağıtsız ticaret, elektronik fatura kullanımı gibi yeni gelişmelerin altyapısı da yeşil ticarette dijital izlenebilirlik için güçlü bir zemin sağlayacaktır." diye konuştu.
Yeşil dönüşümün Türk dünyası için önemli bir fırsat olduğunu vurgulayan Bolat, "Yatırımlar ve yeşil finansman alanındaki işbirliğimiz bu potansiyeli hayata geçirmenin anahtarlarıdır." dedi.
Türk Yatırım Fonu ortak projeleri destekleyecek
TDT üyesi ülkelerin yeşil dönüşüm sürecinde uygun maliyetli ve uzun vadeli finansmana erişim konusunda zorluk yaşadığına işaret eden Bolat, yeşil finans alanındaki işbirliğinin uluslararası finans kuruluşları ve özel yatırımcıların kaynaklarına erişimi güçlendirecek şekilde genişletilmesi gerektiğini söyledi.
Bolat, bu kapsamda Dünya Bankası, IFC Uluslararası Finans Şirketi, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Asya Kalkınma Bankası, uluslararası iklim fonları, özel yatırımcılar ve bankaların kaynaklarına erişimin önemine dikkati çekti.
Türk Yatırım Fonu'nun önemli bir araç olacağını belirten Bolat, şunları kaydetti:
"Önümüzdeki dönemde yeşil finans alanında işbirliğimizi Dünya Bankası, IFC Uluslararası Finans Şirketi, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Asya Kalkınma Bankası, uluslararası iklim fonları, özel yatırımcıların ve bankaların kaynaklarına erişimimizi güçlendirecek şekilde genişletmeliyiz. Ayrıca kurulmuş olup çalışmaya başlayan Türk Yatırım Fonu çok önemli, anahtar bir araç olacaktır. Türk devletlerinin ilk ortak finans kuruluşu olan Türk Yatırım Fonu, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, yeşil ekonomi gibi alanlarda ortak projeleri destekleyecektir."
Türk dünyasının yenilenebilir enerji ve kritik maddeler potansiyelinin sınır ötesi yatırımlar için önemli fırsatlar sunduğunu dile getiren Bolat, "Türkiye olarak yeşil dönüşümde edindiğimiz tecrübeleri kardeş Türk dünyası ülkeleriyle paylaşmaya hazırız. Enerji, kritik maddeler, iklim uyumu, bağlantısallık alanlarında ülkelerimizin tecrübelerinden yararlanmak istiyoruz." diye konuştu.
Bugün imzalanan Antalya Bakanlar Bildirisi ile TDT ortaklığını yeşil ekonomi ve iklim alanında uygulama aşamasına taşımayı amaçladıklarını belirten Bolat, "Çabalarımız aynı zamanda COP31'in diyalog, uzlaşı ve eylem ruhunu Türk dünyası genelinde sonuç verici birliğe dönüştürecektir." ifadelerini kullandı.
TDT’nin ticaret hacmi 1 trilyon dolara ulaştı
TDT Genel Sekreteri Mirvokhid Azimov da konuşmasında üye ülkeler arasında yeşil ekonomi, dijital dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma alanlarındaki işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Teşkilatın iklim değişikliğiyle mücadele ve ortak çevre politikalarının geliştirilmesi amacıyla "Türk Yeşil Vizyonu: Sürdürülebilir Gelecek için Birlik" başlıklı belgeyi kabul ettiğini söyleyen Azimov, Türk dünyasının önemli ekonomik potansiyeline dikkati çekti.
Azimov, 2025 sonu itibarıyla TDT üyesi ülkelerin ticaret hacminin yaklaşık 1 trilyon dolara ulaştığını, toplam nüfusun ise 170 milyonu aştığını ifade etti.
Teşkilatın dış politika, ticaret, enerji, yeşil ekonomi ve dijitalleşme dahil yaklaşık 65 kurumsal mekanizmayla faaliyet gösterdiğini dile getiren Azimov, 600 milyon dolar sermayeye sahip Türk Yatırım Fonu'nun faaliyete geçtiğini anlattı.
Fonun küçük ve orta ölçekli işletmeleri desteklediğini, önemli altyapı projelerini finanse ettiğini ve üye ülkeler arasındaki ticaret ile yatırımları kolaylaştırdığını bildirdi.
Öte yandan Bakan Bolat, yakın zamanda görevine başlayan Mirvokhid Azimov'a başarılar diledi.
