Suça sürüklenen çocuk düzenlemesi son dakika gelişmesi belli oluyor. 18 yaş altı ne kadar ceza alacak, müebbet hapis mi yatacak? soruşturması, kamuoyunu derinden sarsan şiddet olaylarının ardından yasama organının attığı tarihi adımla yanıt buldu. TCK 31. maddesinde yapılması öngörülen değişikliklerin ardından, Suça sürüklenen çocuk düzenlemesine neler var? 18 yaş altı ne kadar ceza alacak, müebbet hapis mi yatacak? başlığı altında cezaların alt ve üst limitlerindeki artışlar masaya yatırıldı. Hem ebeveynlerin yasal sorumluluklarını ağırlaştıran hem de suça karışan yaş gruplarının infaz rejimini tamamen değiştiren Suça sürüklenen çocuk düzenlemesi son dakika: 18 yaş altı ne kadar ceza alacak, müebbet hapis mi yatacak? yasa teklifi haberimizde.
AK Parti Yeni "Çocuk Koruma" Teklifini TBMM'ye Sundu
TBMM bünyesinde kurulan ve çocukların suça sürüklenmesini engelleyecek mekanizmaları araştıran komisyonun kapsamlı raporunun ardından, beklenen kanun teklifi Meclis Başkanlığı'na sunuldu. AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, düzenlediği basın toplantısı ile 7 farklı kanunda değişiklik öngören 18 maddelik teklifin ayrıntılarını paylaştı.
Yapılan açıklamada; son yıllarda çocukların karıştığı ağır şiddet olaylarındaki artış, suç işleme yaşının düşmesi ve organize suç örgütlerinin çocukları birer kalkan olarak kullanmasının bu köklü mevzuat değişikliğini zorunlu kıldığı vurgulandı.
15-18 Yaş Arasındaki Çocuklara Müebbet Hapis Cezası Geliyor mu?
Yeni kanun teklifindeki en çarpıcı ve tartışılan başlık, 15-18 yaş grubundaki suça sürüklenen çocukların (teklifteki yeni kavramsallaştırmayla "adli süreçteki çocukların") kasten öldürme gibi ağır suçlardaki ceza indirimi muafiyeti oldu.
İndirimsiz Müebbet Kararının Şartları Neler?
Teklif kapsamında; kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarında, hakim belirli kriterleri birlikte değerlendirerek ceza indirimini tamamen kaldırabilecek. Bu kriterler şunlardır:
Kusurun ağırlığı,
Suçun işleniş şekli ve vahşet derecesi,
Suç işlenirken güdülen amaç,
Çocuğun daha önce başka bir kasıtlı suçtan hapis cezası almış olması.
Önemli Hukuki Sonuç: Yukarıdaki şartların bir arada oluşması halinde, hâkimin takdir yetkisi doğrultusunda 15-18 yaş grubundaki çocuklara müebbet hapis ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilebilecek ve yaş küçüklüğü indirimi uygulanmayabilecektir.
Çocuk İnfaz Sisteminde Radikal Değişiklikler
Mevcut infaz sistemindeki "çocukların doğrudan cezaevinin yumuşak koşullu eğitim evlerine gönderilmesi" uygulamasına son veriliyor. İnfaz süreci artık daha sıkı denetlenecek.
Kapalı Cezaevi Şartı: Çocuk hükümlüler cezalarının infazına doğrudan çocuk eğitim evlerinde başlayamayacak. Öncelikle Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na girecekler. Burada iyi halli oldukları resmi heyetlerce tespit edilenler daha sonra çocuk eğitim evlerine sevk edilebilecek.
İnfazda 1'e 2 Kolaylığı Kalkıyor: Mevcut yasada yer alan ve 15 yaşını doldurmamış çocukların cezaevinde geçirdiği 1 günün, infaz hesabında 2 gün sayılması kolaylığı; kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve suç örgütü üyeliği suçlarında kaldırılıyor. Artık bu ağır suçlarda cezaevinde geçen 1 gün, 1 gün olarak hesaplanacak.
Tekerrür Yaşı Düşüyor: Suçun tekrarlanması durumunda cezayı artıran "tekerrür" hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 18'den 15'e düşürülüyor. Böylece suç örgütlerinin 15-18 yaş aralığındaki çocukları maşa olarak kullanmasının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
İhmalkar Ebeveynlere ve Silah Sahiplerine Hapis Cezası
Yeni düzenleme sadece suça karışan çocukları değil, bu çocukların yetiştirilmesinde ve korunmasında kusuru olan yetişkinleri de doğrudan hedef alıyor.
Ateşli Silah İhmali: Kendisine ait ateşli silahı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı saklayarak bir çocuğun eline geçmesine neden olan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.
Aile Hukuku Yükümlülüğünün İhlali: TCK'daki aile hukuku yükümlülüğünün ihlali suçunun alt ve üst limitleri artırılıyor.
Velilere Katlamalı Ceza: Ailenin ilgisizliği veya yükümlülük ihlali nedeniyle çocuğun kasten öldürme veya ağır yaralama suçunu işlemesi durumunda, ihmali bulunan ebeveynlere verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılacak.
Yeni Çocuk Koruma Kanunu Teklifi Sayısal Özet Tablosu
Meclis'e sunulan 18 maddelik tarihi çocuk koruma paketinin getirdiği temel yenilikler ve eski-yeni ceza mukayesesi şu şekildedir:
| Düzenleme Başlığı | Eski Durum / Mevcut Uygulama | Yeni Teklifle Getirilen Düzenleme |
|---|---|---|
| Tekerrür Yaş Sınırı | Tekerrür hükümleri 18 yaş altına uygulanmıyordu | Tekerrür uygulama yaş sınırı 15'e düşürüldü |
| Ağır Suçlarda Ceza İndirimi | Yaş küçüklüğü nedeniyle otomatik ceza indirimi vardı | Kriterlere göre hakim takdiriyle ceza indirimi sıfırlanabilecek |
| İnfaz Başlangıç Yeri | Doğrudan çocuk eğitim evlerinde başlanabiliyordu | İlk olarak Çocuk Kapalı Cezaevi'nde başlama zorunluluğu |
| Silah Saklama İhmali | Genel hükümler veya idari yaptırımlar uygulanıyordu | Silahı çocuğa kaptırana 1 ila 3 yıl arası doğrudan hapis |
| Velilere Yönelik Yaptırım | Sadece çocuğun velayet durumuna odaklanılıyordu | Çocuğu suça sürüklenen veliye yarısından iki katına kadar ceza artırımı |
