Sebze ve meyve fiyatlarını düşürmek amacıyla hazırlanan yeni Hal Yasası taslağında, üreticiden tüketiciye uzanan tedarik zincirinin yeniden düzenlenmesi hedefleniyor. Dört bakanlığın ortak çalışmasında tarımsal kooperatiflerin sayısının iki katına çıkarılması, aracı maliyetlerinin azaltılması, marketlerde yerli ürün satışının teşvik edilmesi ve dijital denetim sisteminin güçlendirilmesi öngörülüyor.
Hal Yasası taslağının Meclis'e sunulması bekleniyor
Sebze ve meyve fiyatlarındaki artışın önüne geçmek ve üreticinin ürününü tüketiciye daha düşük maliyetle ulaştırmasını sağlamak amacıyla yeni Hal Yasası üzerinde çalışmalar yürütülüyor.
Ticaret, Tarım ve Orman, Hazine ve Maliye ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ortak çalışmasıyla hazırlanan taslakta, üretimden market raflarına kadar uzanan ticaret zincirinde kapsamlı değişiklikler yapılması planlanıyor.
Düzenlemeyle üreticilerin kooperatifler aracılığıyla desteklenmesi, aracı maliyetlerinin azaltılması ve kayıt dışı işlemlerin önlenmesi amaçlanıyor. Taslağın önümüzdeki günlerde kanun teklifi olarak Meclis'e sunulması bekleniyor.
Tarımsal kooperatiflerin sayısı iki katına çıkarılacak
Yeni düzenleme kapsamında üreticilerin kooperatifler aracılığıyla güçlendirilmesi ve ürünlerin daha az aracıyla tüketiciye ulaştırılması hedefleniyor.
Türkiye genelinde 8 bin 933 olan tarımsal amaçlı kooperatif sayısının kısa vadede iki katına çıkarılması planlanıyor. Böylece üreticilerin pazara erişiminin kolaylaştırılması ve tedarik zincirindeki maliyetlerin azaltılması amaçlanıyor.
Pazarcıların da dikkat çektiği aracı maliyetlerinin, ürün fiyatlarının yükselmesinde etkili olduğu ifade ediliyor. Bir pazarcı, tedarik zincirindeki fiyat artışına ilişkin, "20 liraya aldığım mal, 10 lira da o koyuyor, 30 lira oluyor" ifadelerini kullandı.
Market raflarında yerli ürün şartı gündemde
Hal Yasası taslağında öne çıkan düzenlemelerden biri de zincir marketlerde yerli sebze ve meyve satışının artırılması oldu.
Market zincirlerinin raflarının büyük bölümünü yerli ürünlere ayırmasına yönelik zorunluluk getirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda yerli ürün satışını desteklemek amacıyla vergisel teşviklerin uygulanması da öngörülüyor.
Öte yandan muz, sarımsak ve limon gibi ürünlerde ithalatı sınırlandırmak amacıyla kota uygulamalarının devreye alınması gündemde bulunuyor.
Toptancı hallerinde dijital takip ve denetim artacak
Taslakla birlikte toptancı hallerindeki dijital takip sisteminin güçlendirilmesi ve denetimlerin sıkılaştırılması da hedefleniyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığının çalışmaları kapsamında kayıt dışı işlemlerin önlenmesine yönelik tedbirlerin artırılması planlanıyor. Hallerde görev yapan idari personelin veri aktarımı, stok takibi ve gıda güvenliği denetimlerine ilişkin yasal sorumluluklarının da artırılması öngörülüyor.
Yeni düzenlemeyle üretimden satışa kadar uzanan süreçte şeffaflığın artırılması, haksız fiyat oluşumunun önlenmesi ve sebze-meyve fiyatlarının tüketici açısından daha erişilebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
