Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Yapısal Deprem Laboratuvarı’nda deprem güvenliğine yönelik yeni bir teknoloji geliştirildi. Yerli ve milli mühendislik imkanlarıyla üretilen metalik panel sönümleyiciler, deprem sırasında oluşan enerjiyi üzerinde toplayarak kolon ve kirişlere gelen yükün azaltılmasını amaçlıyor.
Yerli ve milli metalik panel sönümleyici geliştirildi
Tekirdağ Valisi Recep Soytürk ve NKÜ Rektörü Prof. Dr. Mümin Şahin’in öncülüğünde, geçtiğimiz nisan ayında 4 bin metrekarelik alanda kurulan Yapısal Deprem Laboratuvarı’nda önemli bir çalışma gerçekleştirildi.
Laboratuvarda özellikle Tekirdağ ve çevresindeki yapıların deprem performansı analiz edilirken, riskli yapıların belirlenmesi ve güçlendirme yöntemleri üzerine çalışmalar yürütülüyor.
Son olarak laboratuvarda, metalik esaslı panel deprem sönümleyiciler geliştirildi.
İlk kez Türkiye’de bir üniversite projesinde uygulanıyor
NKÜ Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı Dr. Öğretim Görevlisi Ahmet Bal, geliştirilen sistemin Tekirdağ Yapı ve Deprem Mühendisliği Laboratuvarı’nda tasarlandığını ve Türkiye’de ilk kez üniversitenin Sağlık Spor Bilimleri derslikleri projesinde uygulandığını söyledi.
Bal, deprem sönümleyicilerin yapıların deprem sırasında hasar görmesini azaltmayı ve deprem etkisinin yapı üzerinde sönümlenmesini sağlamayı amaçladığını belirtti.
Dünyada Japonya ve ABD gibi ülkelerde taban izolatörleri ve farklı deprem sönümleme sistemlerinin kullanıldığını belirten Bal, geliştirilen metalik panel sönümleyicilerin de bu yöntemlerden biri olduğunu ifade etti.
Deprem enerjisini sönümleyerek ana taşıyıcıları koruyacak
Sistemin çalışma prensibine ilişkin bilgi veren Bal, panel sönümleyicilerin yumuşak metallerden üretildiğini söyledi.
Deprem sırasında ortaya çıkan hızlı enerjinin bu metaller tarafından emildiğini belirten Bal, dairesel boşluklara sahip panellerin kullanıldığını aktardı.
Bal, sistemin deprem sırasında ilk hasarı sönümleyici elemanların alacağı şekilde tasarlandığını belirterek, enerjinin bu elemanlar üzerinde sönümlenmesiyle kolon ve kirişlere gelen yükün azaltılmasının hedeflendiğini söyledi.
Hasar gören sönümleyici değiştirilebiliyor
Geliştirilen sistemin önemli özelliklerinden birinin deprem sonrasında yenilenebilmesi olduğu belirtildi.
Bal, deprem sırasında enerji sönümleyen panellerin daha sonra yerlerinden çıkarılarak yenileriyle değiştirilebileceğini ifade etti.
Böylece yapının ana taşıyıcı sistemine kıyasla sönümleyici elemanların değiştirilmesinin daha kolay olması hedefleniyor.
Betonarme binalarda da kullanılabilecek
Şu anda çelik taşıyıcı sistem içerisinde uygulanan metalik panel sönümleyicilerin yalnızca çelik yapılara özgü olmadığı belirtildi.
Bal, sistemin betonarme yapılara da uygulanabileceğini ifade etti.
Projede ayrıca yangın dayanımının artırılması amacıyla döşeme ve çatı sistemlerinde donatılı gaz beton kullanıldığı belirtildi. Üniversite yetkilileri, yapının deprem güvenliği ve farklı yapı teknolojileri açısından yenilikçi uygulamaları bir araya getirdiğini ifade etti.
