Özbekistan'ın tarihi Semerkant şehrinde, 1926 yılında gerçekleştirilen Birinci Bakü Türkoloji Kurultayı'nda alınan ancak dönemin siyasi şartları nedeniyle uygulanamayan kararların 100. yılı dolayısıyla "100 Yıllık Vasiyet: Semerkant Türkoloji Kurultayı" başladı.
türkiye dahil birçok ülkeden katılım
Kurultayın açılışına Türkiye, Özbekistan, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan başta olmak üzere birçok ülkeden akademisyenler, araştırmacılar ve kurum temsilcileri katıldı.
İki gün sürecek kurultayın açılışında AK Parti Genel Başkan Yardımcısı, Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Prof. Dr. Kürşad Zorlu, Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Gülçin Yahya Kaçar, Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. İskender Pala, Yunus Emre Enstitüsü (YEE) Başkanı Prof. Dr. Abdurrahman Aliy, Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Prof. Dr. Osman Mert, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Dr. Derya Örs, Cengiz Aytmatov Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. İlyas Topsakal, Semerkant Bölge Vali Yardımcısı Rustem Kabulov, Semerkant Devlet Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ahmad Saliyev ile Semerkant Devlet Üniversitesi Orta Asya Halkları Dilleri ve Medeniyeti Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Juliboy Eltazarov da hazır bulundu.
TARİHİ VEFA BORCU
Kurultayın açılışında konuşan Osman Mert, Semerkant'ta düzenlenen etkinliğin yalnızca akademik bir toplantı olmadığını, aynı zamanda Türkoloji tarihine yönelik bir vefa borcunun yerine getirilmesi anlamı taşıdığını vurguladı. Ayrıca Mert, ortaya konulan bazı hedeflerin dönemin siyasi koşulları nedeniyle gerçekleştirilemediğini anımsatarak, Semerkant'ta düzenlenen kurultayın yüz yıl önce alınan kararın hayata geçirilmesi açısından tarihi önem taşıdığını ifade ederek , "Bugün Türk cumhuriyetlerinin tamamından gelen değerli Türkologların aynı çatı altında buluşması, yüzyıl önce kurulan hayalin gerçekleştiğinin en güçlü göstergelerinden biridir." diye konuştu.
100 yıllık vasiyet HAYATA GEÇTİ
YEE Başkanı Aliy, 1926 yılındaki kurultayın Türk dili, tarihi ve kültürü üzerine yürütülen çalışmalar açısından bir dönüm noktası olduğunu belirterek, kurultayın dil üzerinden kimliği, alfabe üzerinden ortaklığı ve kültür üzerinden ortak geleceği ele alan cesur bir entelektüel girişim niteliği taşıdığını anımsatarak "Bugün Semerkant’ta bir araya gelmemiz yalnızca tarihe duyulan saygının değil, aynı zamanda o iradeyi sürdürme kararlılığının da göstergesidir. Semerkant Türkoloji Kurultayı, 100 yıllık vasiyetin hayata geçirilmesidir." dedi.
‘’türk halkı sınanmalara rağmen yeniden yakınlaştı''
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Dr. Örs de Türk dünyasının son yıllarda kültür, bilim ve eğitim alanlarındaki çalışmalara dikkati çekerek, ortak gelecek hedefleri doğrultusunda işbirliğinin her geçen gün güçlendiğini kaydetti.
Örs, 1926'dan bu yana dünyanın önemli değişimler yaşadığını, Türk halklarının ise zorlu siyasi süreçler, ayrılıklar ve çeşitli sınamalara rağmen bugün yeniden yakınlaşmayı başardığını belirtti.
TÜRK-İSLAM MEDENİYETİNİN MERKEZİ
Cengiz Aytmatov Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Topsakal, Semerkant'ın yalnızca tarihi bir şehir değil, aynı zamanda Türk-İslam medeniyetinin hafızasını taşıyan önemli merkezlerden biri olduğunu belirtti.
Semerkant'ın, Ali Şir Nevai ve Uluğ Bey gibi Türk ve İslam medeniyetinin önemli şahsiyetlerinin mirasını yaşatan bir şehir olduğunu belirten Topsakal, milletleri ayakta tutanın ortak hafıza, dil, kültür ve tarih olduğunu söyledi.
Bakü Kurultayı'na katılan çok sayıda bilim insanı ve aydının ilerleyen yıllarda siyasi baskılara maruz kaldığını, sürgün edildiğini veya hayatını kaybettiğini ifade eden Topsakal, buna rağmen ortaya koydukları fikirlerin bugün Türk dünyasında yaşamayı sürdürdüğünü kaydetti.
