Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe giren Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği, afet ve acil durumlara müdahale sürecini yeniden düzenledi. Yönetmelik, ulusal ve yerel düzeyde müdahale kapasitesinin planlanmasını, olay bölgesine hızlı ve etkin bir şekilde ulaştırılmasını ve kullanılmasını hedefliyor. Ayrıca müdahale hizmetlerinden sorumlu ana ve destek çözüm ortakları ile yerel birimlerin görev ve sorumluluklarını netleştiriyor.
Yönetmelik kapsamında, afet ve acil durumlara müdahalede görev alacak Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, valilikler, kaymakamlıklar, özel ve özerk kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler arasındaki iş birliği ve koordinasyon esasları belirleniyor.
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) Hazırlanacak
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) liderliğinde, Bakanlıklar ve ilgili kurumların katılımıyla Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) hazırlanacak. Plan, afet öncesi, sırası ve sonrasına ilişkin müdahale prensiplerini içerecek, görev alacak afet grupları ve koordinasyon birimlerinin sorumluluklarını tanımlayacak. TAMP, Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe girecek ve Resmi Gazete’de yayımlanacak.
Ulusal düzeyde Başkanlık ve ilgili kurumlarda, yerel düzeyde ise valilikler ve kaymakamlıklar bünyesinde oluşturulan afet ve acil durum yönetim merkezleri, TAMP kapsamında müdahaleyi koordine edecek. Bakanlıklar ve kurumlar, yeterli personeli görevlendirecek, eğitecek ve her zaman hazır bulunduracak.
Acil Yardım Kaynakları ve Sorumluluklar
Acil yardımda öncelikle yerel kaynaklar kullanılacak. Yetersiz kalması durumunda, valiliklerin talebi veya Başkanlık kararıyla, afet ve acil durum hesaplarına kaynak aktarılacak. Başkanlık, kamu kurum ve kuruluşlarının müdahale kapasitesinin etkin kullanılmasından sorumlu olacak. Resmî ve özel kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler, afet ve acil durumlarda araç, ekipman, bina, tesis, yiyecek, ilaç ve diğer ihtiyaçları talep üzerine temin etmekle yükümlü olacak.
Afet bölgesinde bulunan askeri birlikler, seferberlik ve savaş hali dışında, vali ve kaymakamların talepleri doğrultusunda acil yardım sağlayacak. Talepler sözlü yapılmış olsa da sonradan yazılı hale getirilecek.
Haberleşme ve Bilgilendirme Görevleri
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, afet ve acil durumlarda etkilenmiş kişilerin iletişim araçlarının konum bilgilerini paylaşacak ve operatörlerle birlikte yeterli mobil haberleşme kapasitesini sağlayacak. TRT ve Anadolu Ajansı, Afet İletişim Grubu ile iş birliği içinde kamuoyunu düzenli bilgilendirmek, teknik ve personel desteği sağlamakla sorumlu olacak. Tüm radyo, televizyon ve yazılı medya kuruluşları da afet hallerinde doğru bilgilendirme yapmakla yükümlü olacak.
Vatandaşların Görevleri
Afet ve acil durumlarda, asker ve hakim sınıfı dışında 18-65 yaş arasındaki erkek vatandaşlar, vali ve kaymakamların verdiği görevleri yerine getirecek. Bu süre boyunca iş yerlerinden izinli sayılacak ve mali-sosyal hakları korunacak.
Yeni yönetmelik, 23 Şubat 2022 tarihli ve 5211 sayılı Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği’ni yürürlükten kaldırıyor. TAMP’taki değişiklikler, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde tamamlanacak. Bu süreçte mevcut planlar uygulanmaya devam edecek.
