2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, "ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri" dolayısıyla Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verildi.
Ödül üç bilim insanı arasında paylaşıldı
54 yaşındaki Amerikalı Karl Deisseroth ile 71 yaşındaki Peter Hegemann ve 73 yaşındaki Georg Nagel, İsveç'teki Karolinska Enstitüsü Tıp Üniversitesi Nobel Meclisi tarafından 2026 Nobel Tıp Ödülü'ne layık görüldü.
Üç bilim insanı, ışık kapılı iyon kanalları ve optogenetik alanındaki çalışmalarıyla ödülün sahibi oldu. Birden fazla kazanan bulunması nedeniyle toplam 1,2 milyon dolarlık para ödülü de bilim insanları arasında paylaştırılacak.
Beyindeki sinir hücrelerinin kontrolünü mümkün kılıyor
Ödülü veren kurum, optogenetik yönteminin yaşayan bir beyindeki tek tek sinir hücrelerinin faaliyetlerinin açılıp kapatılmasına imkan sağladığını belirtti.
Söz konusu yöntemin, beynin işleyişine ilişkin gizemleri ortaya çıkarmak amacıyla dünyanın farklı bölgelerindeki laboratuvarlarda kullanıldığı ifade edildi.
Nobel takvimi tıp ödülüyle başladı
Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, her yıl açıklanan Nobel ödüllerinin ilkini oluşturuyor.
Önümüzdeki günlerde fizik, kimya, edebiyat, barış ve ekonomi alanlarındaki 2026 Nobel ödüllerinin sahipleri de açıklanacak.
Nobel ödüllerinin temeli Alfred Nobel'in vasiyetine dayanıyor
İsveçli mucit ve sanayici Alfred Nobel'in vasiyeti doğrultusunda oluşturulan ilk beş Nobel Ödülü, 1901'den bu yana veriliyor. Ödüller, Birinci ve İkinci Dünya savaşları başta olmak üzere bazı dönemlerde sınırlı kesintilere uğradı.
Ekonomi alanındaki ödül ise diğer Nobel ödüllerinden farklı olarak 1968'de İsveç Merkez Bankası Riksbank tarafından oluşturuldu.
Tıp alanında önemli keşifler ödüllendirildi
Nobel Tıp Ödülü, geçmişte bilim dünyasında önemli sonuçlar doğuran birçok keşfi onurlandırdı.
Alexander Fleming, penisilin çalışmalarından dolayı 1945'te Nobel Tıp Ödülü'nü kazanırken, Karl Landsteiner insan kan gruplarını keşfiyle 1930'da ödüle layık görüldü.
2025 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü ise Amerikalı bilim insanları Mary Brunkow ve Fred Ramsdell ile Japon bilim insanı Shimon Sakaguchi'ye verilmişti. Bilim insanları, bağışıklık sisteminin sağlıklı hücreleri nasıl koruduğuna ilişkin çalışmalarıyla ödül almıştı.
Ödüller 10 Aralık'ta sahiplerine verilecek
Nobel ödüllerinin sahipleri, ödül veren kurumlar tarafından görevlendirilen uzman komitelerce belirleniyor. Barış Ödülü'nün Oslo'da verilmesi dışında tüm Nobel ödülleri Stockholm'de takdim ediliyor.
Bu uygulama, Nobel'in yaşadığı dönemde İsveç ile Norveç arasındaki birliğe dayanan bir gelenek olarak sürdürülüyor.
Nobel'in vasiyetini imzalamasının üzerinden 125 yıldan fazla süre geçmesine rağmen ödüllerin geleneklerinin büyük bölümü korunuyor. Kutlamalar, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenen törenlerle zirveye ulaşıyor.
Kazananlar, İsveç ve Norveç kraliyet ailelerinin katıldığı törenlerde ödüllerini alırken, onurlarına gala yemekleri düzenleniyor.
