PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu, Türkgün Gazetesi Tarım Yazarı ve Ziraat Yüksek Mühendisi Alparslan Tekbaş’a verdiği özel röportajda Türk tarımının geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erkoyuncu; şeker sektörünün mevcut durumu, üreticilerin yaşadığı sorunlar, kuraklık tehdidi ve tarımda genç nüfusun önemine ilişkin açıklamalarda bulundu.
TÜRK TARIMININ GELECEĞİNE ÜRETİCİNİN GÖZÜNDEN BAKMAK
Türkiye’de tarım, yalnızca ekonomik bir faaliyet değil; millî güvenliğin, toplumsal refahın, gıda arz güvenliğinin ve kırsal kalkınmanın temel dayanaklarından biridir. Ancak son yıllarda artan üretim maliyetleri, iklim değişikliği, kuraklık, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve genç nüfusun tarımdan uzaklaşması, üretimin sürdürülebilirliğini her zamankinden daha önemli hâle getirmiştir.
İşte böyle bir dönemde, çiftçinin örgütlü gücünü temsil eden kooperatifler ve üretici kuruluşları, Türk tarımının geleceği açısından stratejik bir sorumluluk üstlenmektedir.
Bu yapının önemli temsilcilerinden biri de PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu.
Üreticinin sorunlarını yakından takip eden, tarımsal üretim ile sanayiyi birbirinden ayrılmaz iki unsur olarak değerlendiren Erkoyuncu, çiftçi örgütlenmesinin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve stratejik bir güç olduğuna dikkat çekiyor.
Yaklaşık 40 bin çiftçi ortağıyla Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi ve onun sanayi yapılanmasında önemli bir yere sahip olan Konya Şeker, çiftçinin üretimden sanayiye uzanan değer zincirinde söz sahibi olabilmesinin dikkat çekici örneklerinden birini oluşturuyor.
Konya Şeker ve Çumra Şeker fabrikaları, yalnızca şeker üretimi açısından değil; bölgesel istihdam, tarıma dayalı sanayi ve kırsal ekonominin gelişimi bakımından da önemli bir yere sahip.
Ramazan Erkoyuncu’nun yönetim anlayışında üretici, yalnızca ham madde sağlayan bir unsur değil; üretimin, sanayinin ve ekonomik kalkınmanın merkezinde yer alan temel aktör olarak değerlendiriliyor.
Türkgün Gazetesi olarak Ramazan Erkoyuncu ile bu özel söyleşide, 2026 yılının tarımsal bilançosundan şeker pancarı üretimine, PANKOBİRLİK’in hedeflerinden kuraklığa, gıda güvenliğinden genç çiftçilerin geleceğine kadar pek çok önemli başlığı ele aldık.
“Çiftçi kazanırsa üretim devam eder, üretim devam ederse Türkiye kazanır”
Alparslan Tekbaş: Sayın Başkanım, öncelikle Türkgün Gazetesi aracılığıyla çiftçilerimize ve üreticilerimize yönelik değerlendirmelerinizi paylaşmayı kabul ettiğiniz için teşekkür ediyorum. Geride bırakmaya hazırlandığımız 2026 yılını tarımsal üretim, çiftçi gelirleri ve sektörün genel görünümü açısından nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ramazan Erkoyuncu: 2025 ve 2026 yılları, yalnızca Türkiye açısından değil, dünya tarımı açısından da önemli sınamaların yaşandığı bir dönem oldu.
Rusya-Ukrayna Savaşı, Orta Doğu’daki gelişmeler, küresel ekonomik belirsizlikler ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar, tarımsal üretimi doğrudan etkiledi.
Türkiye’de ise özellikle üretim maliyetlerinin yükselmesi, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve olumsuz iklim koşulları çiftçilerimizi zorladı.
Bugün çiftçimiz yalnızca üretim yapmanın değil, ürettiği üründen yeterli gelir elde ederek gelecek yıl yeniden üretime devam edebilmenin hesabını yapıyor. Bizim açımızdan önemli olan, üretimin sürekliliğini sağlayabilmektir. Çünkü çiftçinin üretimden uzaklaşması, yalnızca tarım sektörünün değil, ülkemizin ekonomik ve sosyal geleceğinin de olumsuz etkilenmesi anlamına gelir.
Artık tarımı yalnızca tarlada yetiştirilen ürün miktarıyla değerlendiremeyiz. Tarım; gıda güvenliğidir, istihdamdır, sanayidir, ihracattır ve stratejik bağımsızlıktır. Bu nedenle çiftçimizin emeğinin karşılığını alması, üretim maliyetlerinin yönetilebilir seviyelerde tutulması ve tarımsal üretimin güçlü bir şekilde desteklenmesi gerektiğine inanıyoruz.
Bizim temel yaklaşımımız şudur: Çiftçi kazanırsa üretim devam eder, üretim devam ederse Türkiye kazanır.
Alparslan Tekbaş: Sayın Başkanım, PANKOBİRLİK Türkiye'nin en önemli üretici örgütlenmelerinden biri. Siz de hem PANKOBİRLİK Genel Başkanı hem de Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı olarak önemli bir sorumluluk üstleniyorsunuz. Türkiye’de şeker sektörünün mevcut durumunu ve PANKOBİRLİK olarak yürüttüğünüz çalışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ramazan Erkoyuncu: Şeker sektörü, Türk tarımının ve tarıma dayalı sanayimizin en stratejik alanlarından biridir.
Şeker pancarı yalnızca şeker üretiminde kullanılan bir ham madde değildir. Aynı zamanda hayvancılığa, yem sektörüne, nakliyeye, istihdama ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlayan önemli bir tarım ürünüdür.
Bu nedenle şeker fabrikalarını yalnızca sanayi tesisi olarak değerlendirmek doğru olmaz. Bu fabrikalar, bulundukları bölgelerde tarımsal üretimin ve ekonomik hayatın devamlılığını sağlayan önemli kuruluşlardır. Ancak mevcut ekonomik koşullar, özellikle sıkı para politikaları, finansman maliyetleri ve artan işletme giderleri hem kooperatiflerimizi hem de şeker fabrikalarımızı zorlamaktadır.
Biz PANKOBİRLİK olarak sorunları yalnızca dile getiren değil, çözüm önerileri geliştiren bir anlayışla hareket ediyoruz.
Sektörümüzün taleplerini ve karşılaştığı güçlükleri ilgili kamu kurumlarına düzenli olarak iletiyoruz. Bu noktada Tarım ve Orman Bakanlığımızın ilgisini önemsiyoruz. Sayın Bakanımız İbrahim Yumaklı ile gerçekleştirdiğimiz görüşmelerde sektörümüzün sorunlarını ve çözüm önerilerimizi istişare etme imkânı buluyoruz. Bizim amacımız herhangi bir kurumla karşı karşıya gelmek değil; ortak akılla çiftçimizin ve sektörümüzün geleceğini güvence altına almaktır.
Konya Şeker ve Çumra Şeker fabrikalarımızla, üreticilerimizin emeğini sanayiyle buluşturan önemli bir yapıyı temsil ediyoruz. Bu yapının en önemli özelliği, çiftçinin yalnızca üretim aşamasında değil, üretimin ekonomik değer oluşturduğu süreçte de söz sahibi olmasıdır.
Bizim için esas olan, çiftçinin alın terinin korunması ve ürettiği değerden hak ettiği payı almasıdır.
"Türkiye, şeker ihtiyacını kendi çiftçisinin emeğiyle karşılayabilecek güçlü bir ülkedir"
Alparslan Tekbaş: Sayın Başkanım, şeker pancarı üretimi açısından kampanya dönemi sektörün en önemli süreçlerinden biri. Bu yıl pancar üretimi, verim, polar oranları ve şeker arzı bakımından nasıl bir tabloyla karşı karşıyayız? Türkiye’nin şeker ihtiyacını yerli üretimle karşılaması mümkün mü?
Ramazan Erkoyuncu: 2026 yılı şeker pancarı üretimi açısından genel olarak olumlu bir yıl olarak değerlendirilebilir. Türkiye’de bu yıl yaklaşık 21 milyon ton şeker pancarı üretimi bekliyoruz. Bu üretimden yaklaşık 2 milyon 800 bin ton şeker elde edilmesi öngörülüyor.
Pancar üretiminde ve şeker veriminde iyi bir seviyedeyiz. Geçtiğimiz yıl yüksek gerçekleşen polar oranlarının bu yıl da benzer seviyelerde seyretmesi, üretim açısından olumlu bir gelişmedir. Ancak burada üretim miktarı kadar önemli olan başka bir konu daha var: Üretilen şekerin piyasa dengeleri içerisinde doğru değerlendirilmesi.
Türkiye’nin yıllık şeker tüketimi yaklaşık 3 milyon ton seviyesinde bulunuyor. Bu yıl beklediğimiz üretime ilave olarak, önceki kampanya döneminden devreden 500 bin tonun üzerindeki şeker stoku da dikkate alındığında, piyasada arz fazlası oluşması ihtimali ortaya çıkıyor.
Dolayısıyla şeker sektöründe yalnızca üretim planlaması değil, stok yönetimi ve piyasa dengelerinin korunması da büyük önem taşıyor. Bizim kanaatimiz, Türkiye’nin kendi şeker ihtiyacını yerli üretimle karşılayabilecek kapasiteye sahip olduğudur. Bu nedenle ithalat yerine öncelikle yerli üreticimizin ve mevcut üretim kapasitemizin korunması gerektiğini düşünüyoruz. Çiftçimiz üretmek istiyor, fabrikalarımız üretmek istiyor. Önemli olan bu üretim gücünün doğru politikalarla desteklenmesidir.
Türkiye, şeker ihtiyacını kendi çiftçisinin emeğiyle karşılayabilecek güçlü bir ülkedir. Bu kapasiteyi korumak hepimizin ortak sorumluluğudur.
Alparslan Tekbaş: Sayın Başkanım, PANKOBİRLİK ve Konya Şeker, üretici örgütlenmesi açısından önemli bir tecrübeye sahip. Sizin yönetim anlayışınızda sürdürülebilir üretim, çiftçinin ekonomik gücü ve yerli sermayenin korunması öne çıkıyor. Önümüzdeki dönemde tarım ve tarıma dayalı sanayi açısından temel hedefleriniz nelerdir?
Ramazan Erkoyuncu: Bizim öncelikli hedefimiz, sürdürülebilir ve güçlü bir tarım modelini devam ettirmektir. Ancak sürdürülebilirliği yalnızca üretimin devam etmesi olarak değerlendirmiyoruz. Bizim anlayışımızda sürdürülebilir tarım; çevrenin korunması, suyun doğru kullanılması, toprağın verimliliğinin artırılması, istihdamın desteklenmesi ve çiftçinin ekonomik geleceğinin güvence altına alınması anlamına geliyor.
Bugün tarımsal üretimde iklim değişikliğini, kuraklığı ve doğal kaynaklarımızın korunmasını dikkate almadan uzun vadeli planlama yapamayız. Bu nedenle su ve toprak kaynaklarımızın korunmasını, üretimde verimliliğin artırılmasını ve teknolojinin daha etkin kullanılmasını önemsiyoruz. Diğer taraftan yerli ve millî sermayenin korunması da bizim için temel öncelikler arasındadır. Çünkü tarımsal üretimin gücü, yalnızca tarlada değil, o üretimi işleyen sanayi tesislerinde de ortaya çıkar. Çiftçimizin ürettiği ürünün katma değere dönüşmesi ve bu değerin yeniden üreticiye katkı sağlaması gerekiyor. Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi ve Konya Şeker yapılanmasının önemini de burada görüyoruz.
Biz çiftçinin yalnızca üreten değil, aynı zamanda ürettiren, sanayide söz sahibi olan ve ekonomik değer oluşturan güçlü bir yapıya kavuşmasını istiyoruz.
Çiftçinin güçlü olmadığı bir tarım ekonomisinin uzun vadede güçlü kalması mümkün değildir.
Alparslan Tekbaş: Sayın Başkanım, dünyada savaşlar, jeopolitik gelişmeler, enerji krizleri ve iklim değişikliği, gıda güvenliğini her geçen gün daha önemli hâle getiriyor. Bu gelişmeler Türk tarımını nasıl etkiliyor? Yerli ve millî üretimin stratejik önemini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ramazan Erkoyuncu: Dünyada yaşanan gelişmeler bize çok önemli bir gerçeği gösteriyor: Tarımsal üretim artık yalnızca ekonomik bir faaliyet değildir. Gıda güvenliği, ülkelerin millî güvenliğinin ve bağımsızlığının temel unsurlarından biri hâline gelmiştir. Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler, enerji ve gıda piyasalarının ne kadar hassas olduğunu ortaya koydu. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, gübre maliyetlerinden tarımsal sulamaya, nakliyeden sanayi üretimine kadar pek çok alanı etkiliyor. Türkiye gibi bazı tarımsal girdilerde ve enerjide dış kaynaklara ihtiyaç duyan ülkeler, küresel gelişmelerden daha fazla etkilenebiliyor. Bu nedenle yerli üretimin korunması ve üretimde dışa bağımlılığın azaltılması son derece önemlidir.
Biz kendi çiftçimizin üretim gücünü koruyabilirsek, küresel krizlere karşı daha dayanıklı bir tarım yapısı oluşturabiliriz. Burada yalnızca bugünün ihtiyaçlarını değil, gelecek nesillerin gıda ihtiyacını da düşünmek zorundayız.
Yerli ve millî üretim bizim için yalnızca ekonomik bir tercih değil, ülkemizin gıda güvenliğinin ve geleceğinin teminatıdır.
Alparslan Tekbaş: Sayın Başkanım, Türkiye önemli bir tarımsal üretim potansiyeline sahip olmasına rağmen verimlilik, teknoloji kullanımı, üretim planlaması ve kırsal nüfusun yaşlanması gibi yapısal sorunlarla karşı karşıya. Sizce Türk tarımının önündeki temel engeller nelerdir ve bunların aşılması için nasıl bir yol izlenmelidir?
Ramazan Erkoyuncu: Türkiye, tarımsal üretim açısından son derece önemli imkânlara sahip bir ülkedir. Verimli topraklarımız, farklı iklim özelliklerimiz, üretim tecrübemiz ve güçlü bir çiftçi geleneğimiz var. Ancak sahip olduğumuz bu potansiyeli her zaman yeterince değerlendirebildiğimizi söylemek mümkün değil.
Tarımda teknoloji kullanımının istenilen seviyeye ulaşamaması, çiftçi nüfusunun yaşlanması ve su ile toprak kaynaklarımızın yeterince verimli kullanılamaması önemli yapısal sorunlarımız arasında yer alıyor. Bunların yanında üretim maliyetleri, finansmana erişim ve çiftçinin gelirini öngörebilmesi de üzerinde durulması gereken konulardır. Bizim daha fazla üretmenin yanında, daha verimli ve daha planlı üretmeyi de başarmamız gerekiyor.
Modern sulama sistemleri, dijital tarım uygulamaları, mekanizasyon ve bilimsel üretim yöntemleri artık tarımın vazgeçilmez unsurlarıdır. Ancak teknolojinin yaygınlaşması için çiftçimizin bu yatırımları gerçekleştirebilecek ekonomik güce sahip olması gerekiyor. Burada kooperatiflere ve üretici örgütlerine önemli görevler düşüyor. Çiftçinin tek başına üstlenmekte zorlandığı bazı yatırımlar, güçlü örgütlenmeler aracılığıyla daha etkin biçimde gerçekleştirilebilir.
Türk tarımının geleceğini yalnızca daha fazla üretimde değil; daha bilinçli, daha verimli ve daha güçlü bir üretici yapısında görüyoruz.
Alparslan Tekbaş: Sayın Başkanım, Türk tarımında belki de yeterince üzerinde durmadığımız en önemli sorunlardan biri çiftçi nüfusunun yaşlanması. Gençlerimizin tarıma ilgisinin azalması, kırsaldan göç ve üretici ailelerin çocuklarının farklı sektörlere yönelmesi geleceğimiz açısından nasıl bir risk oluşturuyor?
Ramazan Erkoyuncu: Bana göre Türk tarımının geleceği açısından en kritik sorunlardan biri, çiftçi nüfusumuzun giderek yaşlanmasıdır. Türkiye’de genel nüfusun yaş ortalaması yaklaşık 34,5 iken, tarımsal üretimde çalışan nüfusun yaş ortalamasının 57 seviyesine yükselmiş olması üzerinde ciddi şekilde düşünmemiz gereken bir tablodur. Bu durum, gençlerimizin tarımsal üretime yeterince katılmadığını gösteriyor.
Bugün çiftçi ailelerinin çocukları, anne ve babalarının karşılaştığı ekonomik zorlukları gördüklerinde tarım dışında bir gelecek arayışına yönelebiliyor. Bu tabloyu değiştirmemiz gerekiyor. Gençlerimize tarımın yalnızca zor şartlarda yapılan geleneksel bir meslek olmadığını; teknolojiyle, bilgiyle ve girişimcilikle gelişebilen önemli bir ekonomik faaliyet olduğunu göstermek zorundayız. Bunun için genç çiftçilere yönelik desteklerin güçlendirilmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve kırsalda yaşam koşullarının iyileştirilmesi büyük önem taşıyor. Çünkü gençlerin üretime katılmadığı bir tarım sektörünün geleceğini güvence altına almak kolay değildir.
Bugün gençlerimizi tarıma kazandıramazsak, yarın üretimi devam ettirecek insan kaynağını bulmakta zorlanabiliriz.
“Toprağı korumak kadar suyu korumak da çiftçimizin ve ülkemizin geleceğini korumaktır”
Alparslan Tekbaş: Sayın Başkanım, özellikle Konya Ovası ve Orta Anadolu’da kuraklık, yer altı su kaynaklarının azalması ve iklim değişikliği tarımsal üretimi tehdit ediyor. Şeker pancarı gibi su yönetiminin önemli olduğu ürünlerde bu konu daha da dikkat çekiyor. Türkiye’nin su politikaları ve tarımsal sulama yatırımları açısından neler yapılması gerektiğini düşünüyorsunuz?
Ramazan Erkoyuncu: Tarımın geleceği açısından üzerinde en fazla durmamız gereken konulardan biri su yönetimidir. Özellikle Konya ve Orta Anadolu gibi kuraklık riski taşıyan bölgelerde su kaynaklarının korunması ve doğru kullanılması hayati önem taşıyor.
Artık suyu sınırsız bir kaynak olarak değerlendiremeyiz. İklim değişikliği, yağış rejimlerindeki farklılaşma ve kuraklık riski, tarımsal üretimde uzun vadeli planlamayı zorunlu hâle getiriyor.
Biz mevcut su yönetimi sisteminin daha güçlü, daha koordineli ve daha uzun vadeli bir anlayışla ele alınması gerektiğini düşünüyoruz. Su kaynaklarının ülke genelinde bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi, ihtiyaç duyulan bölgelere su ulaştırılmasına yönelik projelerin teknik, ekonomik ve çevresel yönleriyle planlanması gerekiyor.
Bunun yanında modern sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, su kayıplarının azaltılması ve üreticilerimizin bilinçli su kullanımına yönlendirilmesi de büyük önem taşıyor. Konya Ovası gibi ülkemizin önemli üretim merkezlerinde tarımsal üretimin geleceği, büyük ölçüde su kaynaklarını nasıl yöneteceğimize bağlıdır.
Su meselesini yalnızca bugünün üretim ihtiyacı açısından değil, gelecek nesillerin yaşam hakkı ve ülkemizin gıda güvenliği açısından da değerlendirmek zorundayız.
Toprağı korumak kadar suyu korumak da çiftçimizin ve ülkemizin geleceğini korumaktır.
Alparslan Tekbaş: Sayın Başkanım, son olarak hem yıllardır alın teriyle üretim yapan çiftçilerimize hem de tarımda gelecek kurmak isteyen gençlerimize nasıl bir mesaj vermek istersiniz? Özellikle üretici ailelerinin çocuklarına ve tarımsal üretime yeni başlayacak gençlere tavsiyeleriniz nelerdir?
Ramazan Erkoyuncu: Öncelikle ülkemizin dört bir yanında büyük bir fedakârlıkla üretim yapan bütün çiftçilerimize şükranlarımı sunuyorum. Çiftçilik yalnızca bir meslek değildir. Çiftçilik, toprağa emek vermek, üretmek, paylaşmak ve ülkemizin geleceğine katkıda bulunmaktır.
Bizim kültürümüzde toprak, yalnızca ekonomik değer taşıyan bir varlık değil; aynı zamanda geçmişimizden devraldığımız ve gelecek nesillere bırakacağımız en kıymetli emanetlerden biridir.
Gençlerimize özellikle şunu söylemek istiyorum: Tarımdan uzaklaşmayın. Tarımın geleceğinde bilgiye, teknolojiye, mühendisliğe ve yenilikçi düşünceye her zamankinden daha fazla ihtiyaç var. Bugün tarım, geleneksel üretim yöntemlerinin ötesine geçen; dijital teknolojilerle, modern makinelerle ve bilimsel uygulamalarla gelişen stratejik bir sektördür. Gençlerimiz bu dönüşümün öncüsü olabilir. Elbette gençlerin tarıma yönelmesini yalnızca onlardan fedakârlık bekleyerek sağlayamayız. Onlara gelir elde edebilecekleri, geleceklerini planlayabilecekleri ve sosyal imkânlardan yararlanabilecekleri bir üretim ortamı sunmamız gerekiyor.
Biz üretici örgütleri olarak gençlerimizin ve çiftçi ailelerimizin yanında olmaya, üretimin devamlılığı için çalışmaya büyük önem veriyoruz. Çiftçilerimize de şunu ifade etmek isterim: Üretmekten vazgeçmeyelim, örgütlü hareket etmenin gücüne inanalım ve toprağımıza sahip çıkalım. Çünkü birlik olduğumuzda sorunlarımızı daha güçlü dile getirebilir, çözüm yollarını daha etkin şekilde geliştirebiliriz.
Bizim için en büyük başarı, çiftçimizin emeğinin karşılığını aldığı, gençlerimizin tarımda gelecek gördüğü ve ülkemizin kendi üretim gücüyle daha da büyüdüğü bir Türkiye'ye katkı sağlayabilmektir.
Unutmayalım ki güçlü çiftçi, güçlü tarım demektir. Güçlü tarım ise güçlü Türkiye’nin temelidir.
Türkgün Gazetesi olarak bu özel söyleşiye ayırdığı zaman, Türk tarımının geleceğine ilişkin değerlendirmeleri ve üreticilerimizin sorunlarına yönelik yapıcı yaklaşımı dolayısıyla PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Ramazan Erkoyuncu’ya teşekkür ediyoruz.
Çiftçinin alın terini, üretimin stratejik önemini ve kooperatifçiliğin gücünü her fırsatta gündeme taşıyan bir yönetim anlayışının, Türk tarımının geleceği açısından önemli olduğuna inanıyoruz.
Sayın Erkoyuncu’ya, üreticilerimiz adına üstlendiği sorumluluklarda ve tarıma dayalı sanayimizin gelişmesine yönelik çalışmalarında başarılar diliyoruz.
Çünkü biz biliyoruz ki tarım yalnızca bir sektör değil, Türkiye’nin geleceğidir.
Alparslan TEKBAŞ
Türkgün Gazetesi Tarım Yazarı-Ziraat Yüksek Mühendisi
