Antidepresanı bırakma meselesi, çoğu zaman dışarıdan göründüğü kadar “basit” ilerlemiyor. İlacı kullanan birçok kişi için bu süreç, sadece bir hapı bırakmak değil; bedenin ve zihnin yeniden ayar tutturmaya çalıştığı bir dönem anlamına geliyor. Son yıllarda paylaşılan veriler de bunu doğruluyor: Antidepresan kullanımını sonlandıran her 6 kişiden birinde yoksunluk belirtileri görülüyor.
“Bir anda iyi hissetmem gerekiyordu ama olmadı”
İlacını bırakan pek çok kişi, ilk günlerde her şey yolundaymış gibi hissediyor. Ancak birkaç gün sonra baş dönmesi, iç sıkıntısı ya da açıklayamadığı bir huzursuzluk başlayabiliyor. Kimi bunu yorgunluğa, kimi strese bağlıyor. Oysa yaşanan durum çoğu zaman vücudun ilaca alıştıktan sonra onsuz kalmaya verdiği doğal bir tepki oluyor. Yani kişi yeniden depresyona girmiyor; sadece bedeni yeni düzene uyum sağlamaya çalışıyor.
Belirtiler kişiden kişiye değişiyor
Bu süreci yaşayan herkes aynı şeyleri hissetmiyor. Bazı kişilerde hafif baş ağrısı ve uyku düzensizliğiyle atlatılırken, bazıları için mide bulantısı, yoğun kaygı, ani duygu değişimleri ve halsizlik günlük hayatı zorlaştırabiliyor. Hatta bazı kişiler, kısa süreli ama rahatsız edici “elektriklenme” hissinden söz ediyor. Bu durum korkutucu olsa da çoğu zaman geçici oluyor.
“Benim başıma neden geldi?” sorusu çok yaygın
Yoksunluk belirtilerinin herkeste görülmemesi, bu süreci yaşayan kişilerin kendini yalnız hissetmesine neden olabiliyor. Oysa bunun nedeni kişisel bir zayıflık değil. İlacın türü, kullanım süresi, doz ve bırakma şekli bu belirtilerin ortaya çıkmasında belirleyici oluyor. Uzun süre kullanılan ve ani şekilde bırakılan ilaçlarda risk daha da artabiliyor.
En sık yapılan hata: Tek başına karar vermek
Birçok kişi kendini iyi hissettiği anda “artık ihtiyacım yok” diyerek ilacı bırakıyor. Ancak uzmanlar, bu noktada acele edilmemesi gerektiğini söylüyor. Antidepresanlar genellikle kademeli olarak azaltıldığında vücut çok daha kolay uyum sağlıyor. Dozun yavaş yavaş düşürülmesi, yoksunluk belirtilerini büyük ölçüde hafifletebiliyor.
Depresyon geri mi döndü, yoksa yoksunluk mu?
Bu iki durum sık sık karıştırılıyor. İlacı bıraktıktan sonra yaşanan huzursuzluk, kaygı ya da dalgalı ruh hali hemen “hastalık geri geldi” şeklinde yorumlanabiliyor. Oysa çoğu zaman bu belirtiler geçici oluyor ve doğru yönlendirmeyle kısa sürede azalıyor. Bu nedenle yaşanan her değişikliği doktorla paylaşmak büyük önem taşıyor.
Antidepresanı bırakmak bir son değil, yeni bir uyum süreci. Bu sürecin sakin, bilinçli ve destekle ilerlemesi; kişinin hem bedenini hem de ruhunu koruması açısından hayati bir fark yaratıyor.
