İklim değişikliği artık yalnızca çevresel bir tehdit değil; aynı zamanda insan sağlığı üzerinde yıkıcı etkiler yaratıyor. BBC'nin özel haberine göre bilim insanları, özellikle sıcak hava dalgalarının insan beyin fonksiyonları üzerindeki etkilerini inceleyerek kritik sonuçlara ulaşıyor.
Özellikle nadir genetik epilepsi türü olan Dravet Sendromu, sıcaklık değişimlerine karşı oldukça hassas. Beş aylıkken ilk nöbetini geçiren Jake adlı çocuğun hikayesi, sıcak havaların bu hastalık üzerindeki yıkıcı etkilerini gözler önüne seriyor. Jake’in annesi Stephanie Smith, “Her yaz, sıcaklarla birlikte zorlu bir mücadele başlıyor. Artan sıcaklıklar, bu yıkıcı hastalıkla yaşamanın yükünü daha da artırıyor” diyerek yaşadıkları zorlukları paylaşıyor.
University College London’dan nöroloji profesörü Dr. Sanjay Sisodiya, sıcak hava dalgalarının yalnızca Dravet Sendromu’nu değil; epilepsi, felç, migren, MS ve ensefalit gibi pek çok nörolojik hastalığı da kötüleştirdiğini belirtiyor. 2003 yılında Avrupa’yı etkisi altına alan sıcak hava dalgasında yaşanan fazla ölümlerin yaklaşık %7’si nörolojik sorunlarla doğrudan ilişkilendirildi.
Sinir hücreleri arasındaki iletişim bozulabilir
Beyin, ısıya karşı oldukça hassas bir organdır. Aşırı ısınmayı engellemek için vücut, kan dolaşımı yoluyla beynin fazla ısısını uzaklaştırmaya çalışır. Ancak uzun süreli sıcaklıklarda bu mekanizma yetersiz kalabilir ve sinir hücreleri arasındaki iletişim bozulabilir. Bu durum, sağlıklı bireylerde bile karar alma mekanizmalarının zayıflaması, sinirlilik, saldırganlık veya depresyon gibi davranışsal bozukluklara yol açabilir.
Yaşlılar ve demans hastaları için ise tablo daha da endişe verici. Aşırı sıcaklar, Alzheimer ve benzeri nörolojik hastalıklara sahip bireylerde hastane başvurularını ve ölüm oranlarını artırıyor. Ayrıca vücut ısısını düzenleme yetenekleri sınırlı olan yaşlılar, sıcak hava koşullarına daha zor adapte oluyor.
İklim değişikliği, yalnızca mevcut kuşakları değil, gelecek nesilleri de tehdit ediyor. Aşırı sıcaklar, hamilelerde erken doğum riskini %26 oranında artırabiliyor, bu da bebeğin nörogelişimsel gelişimini olumsuz etkileyebiliyor.
Uzmanlar, iklim krizine karşı alınacak önlemlerin artık yalnızca çevresel değil, halk sağlığı düzeyinde de bir aciliyet taşıdığını vurguluyor.
