“Einstein gibi zeki olsun” cümlesi çoğu anne babanın diline pelesenk olmuş bir temenni. Ama iş uygulamaya gelince, zeka sanki sadece genetik bir mirasmış gibi düşünülüyor. Oysa çocukların gün içinde ne içtiği, sandığımızdan çok daha fazla şeyi etkiliyor. Dikkat süresi, öğrenme isteği, hatta hafıza… Hepsi küçük ama sürekli alışkanlıklardan besleniyor.
Diyetisyen Büşra Çalışkan da tam olarak bu noktaya dikkat çekiyor. Ona göre çocukların eline her uzatılan bardak, sadece susuzluğu değil, zihinsel dengeyi de etkiliyor.
Masum görünen şekerli içecekler aslında ne yapıyor?
Birçok çocuk gazlı içecekleri, aromalı meyve sularını ya da renkli şurupları seviyor. İçtiklerinde kısa bir enerji artışı oluyor; çocuk hareketleniyor, konuşuyor, yerinde durmuyor. Ama bu etki uzun sürmüyor. Ardından halsizlik, huzursuzluk ve dikkat dağınıklığı geliyor.
Çünkü ani yükselen kan şekeri, aynı hızla düşüyor. Bu da çocuğun derslere ya da oyuna odaklanmasını zorlaştırıyor.
Paketli meyve suyu tuzağı
“Hiç olmazsa meyve suyu içiyor” düşüncesi ebeveynlerin en sık düştüğü tuzaklardan biri. Paketli meyve suları çoğu zaman liften yoksun ve fazlasıyla şeker yüklü. Lif olmadığında tokluk hissi kısa sürüyor, beyin ise istikrarlı bir enerji kaynağı bulamıyor. Bu da öğrenme sürecini olumsuz etkileyebiliyor.
Süt, ayran ve kefirin sessiz katkısı
Süt ve ayran yıllardır sofralarda ama son yıllarda kefir de yavaş yavaş yerini alıyor. Bu içecekler sadece kemik sağlığı için değil, sinir sistemi için de önemli. Protein ve vitamin desteği sağlarken, özellikle kefir gibi fermente içecekler bağırsakları dengeliyor.
Bağırsakla beyin arasındaki bağ güçlendikçe, çocukların ruh hâli ve odaklanma becerisi de olumlu yönde etkilenebiliyor.
Kafeinli içecekler neden çocuklara uygun değil?
Çay, soğuk çay ya da enerji içecekleri… Büyükler için bile sınırlandırılması gereken bu içecekler, çocuklarda uyku düzenini bozabiliyor. Uykusuz kalan bir çocuğun öğrenmesi zorlaşıyor, hafızası zayıflıyor. Gün içinde huzursuzluk artıyor. Zihin dinlenmeden gelişemiyor.
En basit ama en etkili içecek: Su
Bazen en güçlü şey en sade olandır. Su içmeyi unutan çocuklarda dikkat dağınıklığı çok daha sık görülüyor.
Hafif bir susuzluk bile baş ağrısı, isteksizlik ve odak sorunlarına yol açabiliyor. Gün içine yayılmış su tüketimi, zihnin daha berrak çalışmasına yardımcı oluyor.
ZekA bir bardakta değil ama alışkanlıkta gizli
Hiçbir içecek tek başına çocuğu dahi yapmaz. Ama yanlış içecekler, potansiyeli yavaş yavaş köreltebilir. Doğru tercihler ise çocuğun zaten var olan kapasitesini destekler. Asıl mesele mucize aramak değil; her gün tekrar eden küçük alışkanlıkları fark etmek. Çünkü bazen bir bardakta başlayan değişim, yıllar sonra zihinde karşılığını bulur.
