Ramazan ayı geldiğinde diyabet hastalarının aklında genellikle aynı soru beliriyor: “Oruç tutabilir miyim, tutarsam nelere dikkat etmeliyim?” Uzmanlara göre bu sorunun tek bir cevabı yok. Çünkü diyabetli bireyler için oruç, sıradan bir aç kalma sürecinden çok daha fazlasını ifade ediyor.
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Seda Turgut, Ramazan ayında değişen beslenme ve uyku düzeninin diyabet hastaları üzerinde doğrudan etkili olduğuna dikkat çekiyor. Dr. Turgut, uzun süreli açlığın, öğün saatlerinin kaymasının ve gece uykularının bölünmesinin vücudun biyolojik dengesini zorlayabildiğini söylüyor. Bu durum da kan şekerinde ani iniş çıkışlara yol açabiliyor.
Açlık süresi uzadıkça risk artabiliyor
Özellikle insülin kullanan ya da kan şekerini düşüren ilaçlarla tedavi gören diyabet hastaları için gün boyu aç kalmak her zaman güvenli olmayabiliyor. Kan şekerinin düşmesiyle birlikte halsizlik, titreme, soğuk terleme, baş dönmesi gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Bazı durumlarda ise tam tersi yaşanıyor ve iftar sonrası kontrolsüz beslenme kan şekerinin hızla yükselmesine neden olabiliyor.
Sahur ve iftar “ne yediğinizle” belirleyici
Uzmanlar, diyabet hastaları için Ramazan’ın en kritik iki anının sahur ve iftar olduğunun altını çiziyor. Sahuru atlamak ya da sadece hafif geçiştirmek, gün içinde kan şekerinin daha kolay düşmesine yol açabiliyor. İftarda ise hızlıca ve fazla miktarda yemek yemek, kısa sürede yüksek şeker değerlerine neden olabiliyor. Bu yüzden lifli gıdalar, dengeli protein ve kompleks karbonhidratlar ön plana çıkmalı; şerbetli tatlılar ve aşırı yağlı yiyecekler sınırlanmalı.
Her diyabet hastası için oruç uygun olmayabilir
Doç. Dr. Seda Turgut, özellikle kan şekeri düzensiz seyredenler, sık hipoglisemi yaşayanlar, ileri yaştaki hastalar ve başka kronik rahatsızlıkları bulunan kişilerin mutlaka hekim görüşü alması gerektiğini vurguluyor. Bazı hastalar için oruç tutmanın sağlık açısından risk oluşturabileceğini belirten Turgut, bu kararın tamamen kişiye özel verilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Ramazan ayında diyabet hastaları için en doğru yaklaşım, “herkes tutuyor” düşüncesiyle hareket etmek değil, kendi sağlık durumuna göre bilinçli bir yol çizmek ve bu süreci doktor kontrolünde planlamak oluyor.
