Ramazan ayının manevi iklimine dahil olmak isteyen ancak bebeğini emzirmeye devam eden anneler için "oruç" konusu her yıl en çok tartışılan başlıklardan biridir. Anne sütünün bebeğin gelişimindeki kritik önemi, uzun süreli açlık ve susuzluğun süt üzerindeki etkileri hem anneleri hem de uzmanları düşündürmektedir. Peki, tıbbi ve dini perspektiften bakıldığında emziren bir kadının oruç tutması ne kadar sağlıklıdır?
Süt Miktarı ve Sıvı Kaybı Arasındaki İlişki
Tıp uzmanları, anne sütünün %80'inden fazlasının su olduğunu hatırlatarak, emziren kadınların sıvı ihtiyacının normal bir bireyden çok daha fazla olduğunu belirtmektedir. Özellikle sıcak havalara denk gelen veya 14-16 saati bulan açlık sürelerinde, annenin yeterli sıvı alamaması süt miktarının azalmasına yol açabilir. Sütün kalitesi (vitamin ve mineral içeriği) vücut depoları sayesinde bir süre korunsa da, toplam hacmin düşmesi bebeğin doygunluk hissini ve gelişimini etkileyebilir.
Özellikle ek gıdaya geçmemiş, sadece anne sütüyle beslenen (ilk 6 ay) bebeklerin anneleri için uzmanlar daha temkinli yaklaşmaktadır. Bu dönemde annenin kalori ve sıvı ihtiyacı zirve noktadadır. Uzun süreli susuzluk, annede halsizlik, tansiyon düşüklüğü ve böbrek yorgunluğuna neden olabilir. Eğer bebek 1 yaşından büyükse ve beslenmesinin büyük kısmını ek gıdalardan alıyorsa, doktor onayı ile annenin oruç tutması daha az riskli kabul edilmektedir.
Diyanet ve İslam Hukukuna Göre Emziren Annelerin Hükmü
İslam dini, kolaylık dinidir ve özellikle savunmasız olanların (bebeklerin) haklarını korumayı esas alır. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın açıklamalarına göre; emziren kadınlar, oruç tuttukları takdirde kendilerinin veya bebeklerinin sağlığının zarar görmesinden korkuyorlarsa oruç tutmayabilirler.
Bu durum, tıpkı hamilelikte olduğu gibi bir "ruhsat" (izin) olarak tanımlanmıştır. Emziren anneler, tutamadıkları bu oruçları daha sonra uygun oldukları bir zamanda, çocuk sütten kesildikten sonra gününe gün kaza edebilirler. Din bilginleri, "Eğer oruç tutmak sütün kesilmesine ve bebeğin rızkının azalmasına neden olacaksa, annenin bu izni kullanması daha evladır" görüşünde birleşmektedir. Zira bir canlının sağlıklı büyümesi, ertelenebilir bir ibadetten öncelikli tutulmuştur.
Oruç Tutmak İsteyen Anneler İçin Kritik Tavsiyeler
Eğer anne bebeği 6 aydan büyükse, sağlığı yerindeyse ve doktoru onay veriyorsa, oruç tutarken şu stratejileri izlemelidir:
İftar ve Sahur Arası Hidrasyon: Sadece su değil; ayran, şekersiz komposto ve süt arttırıcı bitki çayları ile sıvı alımı desteklenmelidir.
Kaliteli Karbonhidrat ve Protein: Sahurda yumurta, peynir ve tam tahıllı ürünler tüketilerek enerji seviyesi korunmalıdır.
Dinlenme: Gün içinde süt üretimini destekleyen "prolaktin" hormonunun salgılanması için anne bol bol dinlenmeli ve stresten uzak durmalıdır.
Gözlem: Bebekte idrar çıkışında azalma, huzursuzluk veya kilo alımında duraksama gözlemlenirse oruca ara verilmelidir.
ÖNEMLİ NOT
Sonuç olarak; 2026 yılı Ramazan ayında emziren bir annenin en doğru kararı, bebeğinin ihtiyaçlarını ve kendi vücudunun tepkilerini gözlemleyerek vermesi gerekir. İslam hukuku bu konuda anneyi zorlamamakta, kaza etme imkanı sunarak hem ibadeti hem de sağlığı koruma altına almaktadır.
