Son zamanlarda neredeyse herkesin mutfağında ya da çantasında bir vitamin kutusu var. “Bir zararı olmaz” diye başlayan bu alışkanlık, Prof. Dr. Canan Karatay’ın açıklamalarıyla yeniden tartışma konusu oldu. Karatay, özellikle bilinçsiz kullanılan bazı takviyelerin kalp sağlığı açısından ciddi riskler barındırabileceğini söylüyor.
Aslında mesele vitamin ya da takviye düşmanlığı değil. Karatay’ın altını çizdiği nokta çok net: Vücut neye ne kadar ihtiyaç duyduğunu kendi başına söylemez. Biz de çoğu zaman bunu dinlemeden, kulaktan dolma bilgilerle hareket ediyoruz.
“Doğal Diye Her Şeye Güvenmeyin”
Canan Karatay’a göre en büyük yanılgı, “doğal” etiketi taşıyan her ürünün zararsız olduğu düşüncesi. Özellikle yüksek dozda alınan bazı vitaminler, bitkisel karışımlar ve enerji verici takviyeler, kalbi fark edilmeden zorlayabiliyor.
“İyi gelsin diye başlanan şey, farkında olmadan kalbi yoran bir alışkanlığa dönüşebilir” diyen Karatay, özellikle kalp ritmi, tansiyon ya da damar sağlığıyla ilgili problemi olan kişilerin çok daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
En Çok Hangi Takviyeler İçin Uyarıyor?
Karatay’ın açıklamalarında sık sık tekrar ettiği bazı başlıklar var. Bunların başında;
yüksek doz sentetik vitaminler, gereksiz yere alınan D vitamini ve kalsiyum takviyeleri, “enerji verir” vaadiyle satılan ürünler ve zayıflama amaçlı kullanılan karışımlar geliyor.
Burada önemli bir ayrıntı var: Karatay bu ürünlerin tamamını tek tek yasaklamıyor. Asıl sorun, doktor kontrolü olmadan, uzun süre ve yüksek dozda kullanılması.
“Vücut Hapla Değil, Gıdayla Doyar”
Canan Karatay’ın belki de en çok bilinen yaklaşımı bu noktada devreye giriyor. Ona göre sağlıklı bir insan, doğru besleniyorsa zaten takviyeye ihtiyaç duymaz. Yumurta, yoğurt, et, sebze gibi gerçek gıdalardan alınan vitaminlerin, tablet ya da kapsüllerle aynı olmadığını söylüyor.
“İnsan bedeni laboratuvar ürünü değil,” diyen Karatay, eksiklik yoksa takviyenin de anlamı olmadığını savunuyor.
Uzmanların Ortak Uyarısı
Kardiyoloji ve beslenme uzmanları da benzer bir noktada birleşiyor: Takviyeler masum şekerler değil. Yanlış kullanıldığında kalp ritminden tansiyona kadar pek çok dengeyi bozabiliyor. Özellikle kronik rahatsızlığı olanların, “iyi gelir” denilerek önerilen hiçbir ürünü danışmadan kullanmaması gerektiği hatırlatılıyor.
Canan Karatay’ın uyarıları, aslında hepimize tanıdık bir soruyu yeniden sorduruyor:
Gerçekten ihtiyacımız olduğu için mi takviye alıyoruz, yoksa sadece herkes alıyor diye mi? Uzmanlara göre cevap basit: Bilinçsizce alınan her şey, fayda yerine risk doğurabilir.
