Özellikle kadınlarda görülen ve çoğu zaman kilo problemiyle karıştırılan lipödem, yalnızca estetik bir sorun değil, ağrıya ve hareket kısıtlılığına yol açabilen kronik bir hastalık olarak öne çıkıyor.
Liv Hospital Ulus Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ali Baran Budak, hastalığın erken dönemde fark edilmesinin tedavi başarısını önemli ölçüde artırdığını belirtti.
"Hormonal değişimler hastalığı tetikleyebilir"
Lipödemin çoğunlukla kadınlarda görüldüğünü belirten Prof. Dr. Budak, hastalığın genellikle ergenlik, gebelik ve menopoz gibi hormonal değişim dönemlerinde ortaya çıktığını ifade etti.
Aile öyküsünün sık görülmesinin genetik yatkınlığa işaret ettiğini de vurgulayan Budak, lipödemin simetrik yağ dokusu artışıyla karakterize kronik ve ilerleyici bir hastalık olduğunu söyledi.
"Kilo veriyorum ama bacaklarım incelmiyor" şikAyetine dikkat
Lipödemin obeziteden farklı olduğunun altını çizen Prof. Dr. Budak, şu değerlendirmede bulundu:
"Obezitede yağ dokusu tüm vücutta artarken, lipödemde yağlanma belirli bölgelerde yoğunlaşır. Hastalar diyet ve düzenli egzersizle kilo vermelerine rağmen özellikle bacaklarında incelme sağlayamaz. 'Kilo veriyorum ama bacaklarım incelmiyor' şikâyeti lipödem açısından önemli bir uyarıcı olabilir."
En sık görülen belirtiler
Prof. Dr. Budak'a göre lipödemde en sık görülen belirtiler şunlar:
- Bacaklarda simetrik kalınlaşma
- Dokunmakla ağrı
- Kolay morarma
- Gün sonunda artan ağırlık hissi
- Hareket sırasında rahatsızlık
- Diyet ve egzersize rağmen düzelmeyen bölgesel yağlanma
Uzmanlar, bu belirtilerin zamanla ilerleyerek günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Lipödem ile lenfödem aynı hastalık değil
Prof. Dr. Budak, lipödem ile lenfödemin sıkça karıştırıldığını belirterek önemli farklara değindi.
Lipödem bir yağ dokusu hastalığı iken, lenfödem lenf sıvısının dokularda birikmesi sonucu oluşuyor.
Lipödemde ayaklar çoğunlukla etkilenmezken, lenfödemde ayak ve ayak parmaklarında da şişlik görülebiliyor.
Tedavi kişiye özel planlanıyor
Lipödem tedavisinin hastalığın evresine ve hastanın ihtiyaçlarına göre planlandığını belirten Prof. Dr. Budak, tedavi öncesinde ayrıntılı doku değerlendirmesinin büyük önem taşıdığını söyledi.
Tedavide;
- Sağlıklı beslenme
- Kilo kontrolü
- Düzenli egzersiz
- Kompresyon tedavisi
- Manuel lenf drenajı
- Fizyoterapi
- Ağrı yönetimi
gibi yöntemlerin temel yaklaşımı oluşturduğunu ifade eden Budak, uygun hastalarda lazer lipoliz uygulamalarının da değerlendirilebildiğini belirtti.
"Tedaviyi tek bir cihaza indirgemek doğru değil"
Son yıllarda lipödem tedavisinde birçok yeni teknoloji geliştirildiğini ifade eden Prof. Dr. Budak, tedavi seçiminde popüler uygulamalardan ziyade bilimsel kanıtların esas alınması gerektiğini vurguladı.
Her hastanın yağ dokusu dağılımı, doku yapısı ve klinik bulgularının farklı olduğunu belirten Budak, bu nedenle tedavinin mutlaka kişiye özel planlanması gerektiğini söyledi.
Erken tanı büyük önem taşıyor
Prof. Dr. Budak, özellikle diyet ve egzersize rağmen bacaklarında incelme olmayan, kolay moraran, ağrı hisseden ve gün sonunda belirgin ağırlık yaşayan kadınların vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesinden geçmesi gerektiğini belirtti.
Erken dönemde başlanan doğru tedavinin hem hastalığın ilerlemesini yavaşlattığını hem de yaşam kalitesini önemli ölçüde artırdığını ifade etti.
