“Şekeri bıraktım, tatlandırıcı kullanıyorum, artık kilo almam” diyen çok ama bilim bambaşka bir şey söylüyor! Meğer o “masum” görünen tatlandırıcılar, vücudu kandırmak yerine beynin açlık merkezini harekete geçiriyormuş. Tatlı tadı geliyor ama kalori gelmeyince beyin şaşırıyor, “daha fazla ye” sinyali gönderiyor. Sonuç mu? Diyet bisküviyi yedikten kısa bir süre sonra dolaptaki başka atıştırmalıklara yöneliyorsunuz.
Beyinde tatlı ama karışık bir etki
ABD’deki Keck School of Medicine of USC’nin araştırması, yaygın tatlandırıcılardan sucralose’un açlık hissini artırdığını ortaya koydu. Tatlı tadın ardından kalori gelmeyince, beyin “enerji eksikliği” alarmı veriyor. DZD Diyabet Araştırma Merkezi’nin sonuçları da benzer: Tatlandırıcılar, açlık hissini yöneten hipotalamusta karmaşa yaratıyor.
Bilim insanları bununla da kalmıyor. PubMed’de yayımlanan başka bir çalışma, tatlandırıcıların bağırsak florasını değiştirdiğini ve tokluk hormonlarını etkileyerek glukoz dengesini bozabileceğini belirtiyor. Yani tatlandırıcı sadece damakta kalmıyor; sindirimden hormonlara kadar her yere dokunuyor.
“Kalorisiz” sanıyoruz ama tablo o kadar sade değil
Üzerinde “light” ya da “şekersiz” yazan ürünlerin cazibesi büyük, ama sonuçlar düşündürücü. Frontiers dergisindeki bazı analizlere göre tatlandırıcıların kilo kontrolüne faydası çok sınırlı. Hatta Minnesota Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin araştırması, uzun süreli kullanımda vücut yağ oranının arttığını göstermiş.
Yani “tatlandırıcı kilo aldırmaz” demek çok iddialı olur. Etki, kişiden kişiye, metabolizmadan yaşam tarzına kadar değişiyor.
Tatlandırıcıyı fazla kaçırmayın!
The University of Sydney araştırmasına göre tatlandırıcılar beyinde “tatlı yedim” sinyali oluşturuyor ama enerji gelmeyince açlık yeniden başlıyor. Yani tatlandırıcı şeker isteğini bastırmıyor, bazen tam tersine daha da artırıyor.
Uzmanlar bu yüzden “ölçüyü kaçırmayın” diyor. Çünkü uzun vadeli kullanımın etkileri hâlâ net değil. Üstelik tatlandırıcı içeren birçok ürün zaten işlenmiş gıdalarla dolu. Yani bir üründe şeker olmaması, onu sağlıklı yapmıyor.
Tatlandırıcılar, şekeri hayatımızdan çıkarıyor gibi görünse de fark ettirmeden yeme isteğimizi körüklüyor. Kısacası, o “kalorisiz” tatlı yudum, aslında iştahı daha da kabartıyor olabilir.
