Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde İstanbul'da düzenlenen R4 Dışişleri Bakanları Toplantısı başladı. Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın yer aldığı toplantıya İngiltere, Almanya ve Fransa'dan oluşan E3 grubunun dışişleri bakanları da katıldı. Görüşmelerde Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, ABD-İran gerilimi, İsrail'in saldırıları, Yemen'deki durum ve Rusya-Ukrayna savaşı ele alınıyor.
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğindeki R4 Dışişleri Bakanları Toplantısı, İstanbul'da saat 13.30 sıralarında başladı.
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın oluşturduğu R4 mekanizması, bölgesel sahiplenme anlayışı doğrultusunda kalıcı istikrarın desteklenmesi ve bölgesel meselelerde diyaloğun güçlendirilmesi amacıyla kuruldu.
İstanbul'daki görüşmelerde R4 ülkeleri ile İngiltere, Almanya ve Fransa'nın oluşturduğu E3 grubu aynı masada buluştu. Bakanlar, bölgesel ve uluslararası krizlerin yanı sıra ülkeler arasındaki işbirliği ve koordinasyon imkanlarını da değerlendiriyor.
Zirveye Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud katılıyor.
İtalya da toplantıya katılacak
İtalya Dışişleri Bakanlığı, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani'nin de Türkiye'nin girişimiyle düzenlenen toplantıya katılacağını duyurdu.
Filistin meselesi gündemin önemli başlıklarından biri
Bakan Hakan Fidan'ın toplantıda yapacağı değerlendirmelerde, bölgesel güvenliğin sağlanmasında bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesinin önemini vurgulaması bekleniyor. Türkiye'nin bu yaklaşım doğrultusunda, bölgesel sahiplenme anlayışına dayalı işbirliği mekanizmalarının güçlendirilmesine öncelik verdiğine dikkat çekmesi öngörülüyor.
Mevcut ihtilafların birbirini beslemesinin, çatışmaların yeni alanlara yayılmasının ve bölgesel gerilimlerin daha geniş çaplı istikrarsızlığa dönüşmesinin önlenmesi gerektiğini ifade etmesi beklenen Fidan'ın, İsrail'in Filistin'de devam eden işgaline de değinmesi öngörülüyor.
Fidan'ın, İsrail'in uzlaşmaz tutumunun uluslararası toplumun barış çabalarını sekteye uğrattığını ve bölgeye yayılan saldırganlığının Orta Doğu'daki gerilimlerin temel nedenlerinden biri olduğunu yinelemesi bekleniyor.
Kudüs'ün tarihi ve hukuki statüsünü zedeleyebilecek, iki devletli çözüm çabalarına zarar verebilecek eylemlerden tüm devletlerin kaçınması gerektiğini belirtmesi beklenen Fidan'ın, İsrail'in yasa dışı yerleşimleri genişletme adımları ve yasa dışı yerleşimci terörünü teşvik etmesi karşısında uluslararası toplumun kararlı davranması gerektiğine işaret etmesi öngörülüyor. Bu kapsamda İsrail üzerindeki uluslararası baskının artırılmasının önemini vurgulaması bekleniyor.
ABD-İran gerilimi ve Hürmüz Boğazı ele alınacak
Toplantıda ABD ile İran arasındaki ihtilaf da gündeme gelecek. Fidan'ın, söz konusu anlaşmazlığın ancak diplomasi ve diyalog yoluyla çözülebileceğini belirtmesi bekleniyor.
Askeri yöntemlerin kalıcı bir çözüm sunmadığına, aksine bölgedeki kırılganlıkları artırarak daha geniş çaplı bir çatışma riskini beraberinde getirdiğine dikkat çekmesi öngörülen Fidan'ın, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında seyrüsefer serbestisinin kalıcı olarak sağlanmasının bölgesel ve küresel istikrar açısından hayati önem taşıdığını vurgulaması bekleniyor.
Husilerin saldırıları ve Mekke Savunma İttifakı
Fidan'ın, Husilerin Suudi Arabistan'da sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılarına da değinmesi bekleniyor.
Türkiye'nin Suudi Arabistan'ın güvenliğinin korunmasına yönelik desteğini yinelemesi öngörülen Fidan'ın, Mekke Savunma İttifakı'nın ortaya koyduğu dayanışma ve ortak güvenlik anlayışının önemini vurgulaması bekleniyor.
R4 ve E3 mekanizmalarının rolü
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın oluşturduğu Bölgesel Dörtlü (R4) mekanizması, bölgesel sahiplenme temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve diyaloğu güçlendirmek amacıyla kuruldu.
R4 dışişleri bakanları, bu yıl 18 Mart'ta Riyad'da gerçekleştirilen ilk buluşmanın ardından toplam altı toplantı yaptı. Mekanizmanın son toplantısı ise 21 Eylül'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında New York'ta düzenlendi.
Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa'nın oluşturduğu Avrupa Üçlüsü (E3), 2003 yılından bu yana İran'ın nükleer programına yönelik üçlü diplomatik işbirliği çerçevesinde faaliyet gösteriyor. Zaman içinde farklı bölgesel ve uluslararası konularda ortak girişimler üstlenen bir yapıya dönüşen E3, İstanbul'daki görüşmelerde R4 ülkeleriyle aynı masada yer alıyor.
