İletişim Başkanı Burhanettin Duran, TRT World Forum 2026'nın ikinci gününde düzenlenen "Algoritmik Çağda Kontrol Kimde? Şirketler, Devletler, Vatandaşlar" başlıklı oturumun açılışında konuştu.
Dijital devrimin yalnızca teknoloji meselesi olmadığını belirten Duran, bunun aynı zamanda egemenlik, adalet ve insanlığın geleceğiyle ilgili bir konu olduğunu ifade etti.
Gazeteciliğin geleceğine dikkat çekti
Algoritmaların haberlerin okuyucuya ulaşmasında giderek daha belirleyici hale geldiğini vurgulayan Duran, gazetecilerin haberleri doğrulamak için haftalarca çalışabildiğini ancak dijital platformlardaki görünürlüğün algoritmalar tarafından belirlendiğini söyledi.
Yapay zekanın gazetecilerin araştırmalarını kaynak göstermeden özetleyebildiğine işaret eden Duran, okuyucular bilgiye ulaşırken bu bilgiyi üreten haber merkezlerinin finansal zorluk yaşadığına dikkati çekti.
Duran, gazeteciliğin ayakta kalabilmesi için bağımsızlığa, finansal desteğe ve güçlü meslek ilkelerine ihtiyaç duyduğunu belirtti.
“Dijital egemenlik aynı zamanda kültürel kimlik meselesidir”
Genç nesillerin tarihlerini ve kültürel miraslarını giderek daha fazla dijital platformlardan öğrendiğini ifade eden Duran, gelecek nesillerin kendi geçmişleri hakkında ne bileceğine kimin karar vereceğinin sorgulanması gerektiğini söyledi.
Teknoloji devlerinin sınırları aşarak büyük miktarda veriyi kontrol ettiğini belirten Duran, Türkiye açısından dijital egemenliğin önemine değindi.
Bir milletin verilerini koruyabilmesi, kültürel kimliğini muhafaza edebilmesi ve kendi hikayesini dünyaya anlatabilmesi gerektiğini vurguladı.
Algoritmalar için üç temel ilkeyi açıkladı
Duran, teknolojinin insanlığın hizmetinde kalması için üç temel ilkeye ihtiyaç olduğunu belirterek bunları şöyle sıraladı:
- Hesap verebilirlik: Teknoloji şirketlerinin kararlarında şeffaf olması ve sorumluluk taşıması.
- Algoritmik dağıtımda adalet: Bilgiye erişim ve ifade özgürlüğünün herkes için eşit şekilde sağlanması.
- Çoğulculuk: Dijital dünyanın farklı milletleri, kültürleri ve dilleri yansıtması.
Gazze'de gazetecilerin yaşadıklarını hatırlattı
TRT ve Anadolu Ajansı'nın farklı dillerde habercilik yaparak güvenilir bilgiye erişim ve dezenformasyonla mücadele konusunda çalışmalar yürüttüğünü belirten Duran, Gazze'de görev yapan gazetecilerin yaşadıklarına da değindi.
Anadolu Ajansı serbest kameramanı Montaser Al-Sawaf'ın İsrail'in hava saldırısında hayatını kaybettiğini, TRT Arabi kameramanı Sami Şehade'nin ise Gazze'de görev yaparken ağır yaralanarak sağ bacağını kaybettiğini hatırlattı.
Duran, Gazze'den gelen haber ve görüntülerin dijital platformlarda kaldırıldığını, kısıtlandığını veya hassas içerik olarak etiketlendiğini ifade etti.
“Gerçek görünmez kılındığında dezenformasyon güçlenir”
Gazetecilerin kanıt toplamak için hayatlarını riske attığını ancak haberlerinin algoritmalar nedeniyle kamuoyuna ulaşamayabildiğini belirten Duran, dezenformasyonun bu şekilde daha da güçlendiğini söyledi.
Duran, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Benim cevabım şudur ki gelecek, insanların elinde kalmalıdır. Muhakeme yürütebilen, gerçeği savunabilen ve seçimlerinin sorumluluğunu üstlenebilen insanların, bu yeteneklere sahip insanların elinde kalmalıdır. Yönümüzü algoritmalara teslim etmek yerine, algoritmalara insani ve etik bir yön vermeliyiz."
