Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Çankaya Köşkü’nde gazetecilerle bir araya gelerek gündemdeki başlıklara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Uçum, seçim takvimi, yeni anayasa çalışmaları, Terörsüz Türkiye süreci ve yeni Türk İş Kanunu hakkında dikkat çeken mesajlar verdi.
SEÇİM İÇİN MART-NİSAN 2028 MESAJI
Mehmet Uçum, yaklaşan seçimlerin tarihine ilişkin değerlendirmesinde, seçimin 2028 yılının mart veya nisan ayında yapılmasının büyük ölçüde netleştiğini belirterek, “Seçimlere 18 ay kaldı” dedi.
YENİ ANAYASA ÇALIŞMALARI İÇİN 1 EKİM TARİHİNE İŞARET ETTİ
Hukuk Politikaları Kurulunun Adalet Bakanı ile yeni anayasa gündemini ele aldığını belirten Uçum, çalışmalarda anayasanın temel ilkeleri, mimarisi ve hukuk politikası perspektifinin değerlendirileceğini kaydetti.
Yeni anayasa ihtiyacının yalnızca siyasi partilerin beklentileri üzerinden ele alınmaması gerektiğini ifade eden Uçum, halkın taleplerinin ve ihtiyaçlarının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Türkiye’de yeni ve sivil anayasa tartışmalarının 1987’den bu yana sürdüğünü hatırlatan Uçum, artık somut başlıkların ele alınacağı bir döneme girildiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu hedefe değinen Uçum, “1 Ekim 2026 tarihini yeni anayasanın yapım sürecinin başlangıç tarihi olarak belirleyebiliriz” değerlendirmesinde bulundu.
Uçum, mevcut dönemde anayasa konusunda fikri olgunlaşmanın sağlanabileceğini, 2028 seçimlerinin ardından başlayacak 29. Meclis döneminde ise yeni anayasanın hazırlanmasının gerçekçi bir hedef haline gelebileceğini ifade etti.
“YENİ ANAYASA REFERANDUMSUZ YÜRÜRLÜĞE SOKULAMAZ”
Yeni anayasa yapımı ile mevcut anayasada değişiklik yapılmasının farklı süreçler olduğunu belirten Uçum, yeni anayasanın halkın onayına sunulmasının zorunlu olduğunu söyledi.
Mevcut sistemde anayasa değişikliklerinin kabulü için 360 milletvekilinin oyuna ihtiyaç duyulduğunu, 400 ve üzerindeki kabul oylarında referandumun ihtiyari olabildiğini hatırlatan Uçum, yeni anayasa için aynı yöntemin doğrudan uygulanamayacağını dile getirdi.
Uçum, “Sayısal meşruiyet açısından isterse 550-600 vekil kabul etsin, referandumsuz yürürlüğe sokulamaz yeni anayasa. Son onayı halktan alacaktır” ifadelerini kullandı.
Yeni anayasanın geniş bir toplumsal mutabakatla hazırlanması gerektiğini kaydeden Uçum, sürecin halkın iradesiyle başlayıp yine halkın iradesiyle tamamlanması gerektiğini belirtti.
YENİ ANAYASADA SİSTEM MUTABAKATI VURGUSU
Anayasa çalışmalarında doğrudan madde yazımına geçilmesinden önce temel yaklaşımlar üzerinde uzlaşma sağlanmasının önemine değinen Uçum, Hukuk Politikaları Kurulunun doğrudan anayasa taslağı hazırlama görevi bulunmadığını, ancak çalışmalara fikir düzeyinde katkı sunabileceğini söyledi.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin geliştirilerek sürdürülmesini savunanlarla parlamenter sisteme dönüşü isteyen siyasi partiler arasında farklı görüşler bulunduğunu belirten Uçum, yarı başkanlık modelinin de tartışılan seçenekler arasında yer aldığını ifade etti.
Uçum, “Sen yeni anayasayı Büyük Türkiye mutabakatında yapmak istiyorsan önce bu hükümet modelinde anlaşman lazım” sözleriyle sistem konusunda uzlaşma sağlanması gerektiğine dikkat çekti.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİNDE YIL SONU BEKLENTİSİ
Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Uçum, 10 Ağustos’ta 467 milletvekilinin kabul oyuyla yasalaşan düzenlemenin ardından Takip ve Değerlendirme Kurulunun kurulduğunu ve çalışmalarına başladığını bildirdi.
Kanun kapsamında kurulun alt komisyonlarının da belirlendiğini aktaran Uçum, sürecin mevzuatta yer alan tespit, teyit ve ilan aşamaları doğrultusunda ilerleyeceğini kaydetti. Düzenleme kapsamındaki kişilerin altı aylık başvuru dönemi içinde değerlendirileceğini belirtti.
Uçum, yıl sonuna kadar Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının açıklanmasının kuvvetle muhtemel olduğunu ifade ederek, 2027’nin ilk yarısı tamamlanmadan yapılması gerekenlerin hayata geçirileceği aşamaya ulaşılabileceğini söyledi.
ÖCALAN’IN HÜKÜMLÜ STATÜSÜ DEĞİŞMEYECEK
Abdullah Öcalan’ın durumuna ilişkin soruları da yanıtlayan Uçum, Öcalan’ın hükümlü statüsünün değişmeyeceğini ve infaz süresinin askıya alınmayacağını belirtti.
Öcalan’ın görevini yerine getirebilmesi için gerekli mekânın oluşturulmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uçum, zamanı geldiğinde açık görüşün de mümkün olabileceğini ancak bunun bir imtiyaz olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti. Uçum, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin konuya ilişkin açıklamalarının önemine de işaret etti.
YENİ İNFAZ DÜZENLEMESİNE İLİŞKİN NET TAKVİM VERMEDİ
Ceza infaz düzenlemesinin hangi aşamada olduğuna yönelik soruya yanıt veren Uçum, cezaevlerindeki yoğunluk sorununun gündeme geldiğini ve konuya ilişkin talepler bulunduğunu söyledi.
Uçum, açıklamasında yeni bir infaz düzenlemesinin kesinleştiğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
YENİ TÜRK İŞ KANUNU İÇİN HAZIRLIKLARDA SONA GELİNDİ
Çalışma hayatını ilgilendiren yeni Türk İş Kanunu hakkında da bilgi veren Uçum, hazırlık çalışmalarında sona yaklaşıldığını açıkladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ocak 2024’te çalışma hayatına ilişkin mevzuatın yeniden ele alınması gerektiğini dile getirdiğini hatırlatan Uçum, farklı kanunlar arasındaki uyumsuzlukları gidermek amacıyla çalışma başlatıldığını belirtti.
Basın İş Kanunu, Deniz İş Kanunu ve Borçlar Kanunu başta olmak üzere çalışma hayatına ilişkin hükümlerin yaklaşık 40 farklı mevzuatta bulunduğunu kaydeden Uçum, mevcut düzenlemelerin bir bölümünün eskidiğini ve tüm çalışma alanlarını kapsamadığını ifade etti.
Yeni kanunla çalışma hayatındaki farklı uygulamaların ortadan kaldırılmasının hedeflendiğini belirten Uçum, düzenlemenin basın çalışanlarını da yakından ilgilendireceğini ve yıl sonuna kadar bazı gelişmeler yaşanabileceğini söyledi.
Uçum, yeni kanunun reform niteliğinde olacağını belirterek işveren ile çalışan arasındaki menfaat dengesinin gözetileceğini dile getirdi. Bazı medya kuruluşlarının çalışanların haklarını ihlal ettiğini de savundu.
ANAYASA TARTIŞMALARININ SİYASETİN ÜSTÜNDE ELE ALINMASI GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ
Ana muhalefetin Meclis’teki bir oturumu terk etmesi ve bu koşullarda anayasa tartışmalarının yürütülüp yürütülemeyeceği yönündeki soruyu yanıtlayan Uçum, yeni anayasa konusunun günlük siyasi tartışmaların ötesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Çerçeve kanunların günlük siyasetten ziyade genel siyasetin ihtiyaçlarına yanıt vermesi gerektiğini ifade eden Uçum, ilgili yasal düzenlemede en yüksek mutabakatın sağlandığını söyledi.
SUÇLARLA MÜCADELE İÇİN YENİ HUKUK POLİTİKALARI GELİŞTİRİLECEK
Suçlarla mücadele alanında yeni hukuk politikaları geliştirilmesine yönelik çalışmaların süreceğini bildiren Uçum, mevcut mevzuatın geliştirilmesi için farklı başlıklarda da çalışmalar yürütüleceğini kaydetti.
HALK TV SORUŞTURMALARINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME
Halk TV hakkında yürütülen süreçlere ilişkin soruyu da yanıtlayan Uçum, soruşturma ile kesinleşmiş suç arasındaki ayrımın gözetilmesi gerektiğini söyledi.
Soruşturmaların şüphe üzerine başlatıldığını belirten Uçum, savcılıkların soruşturma açılmasını gerektiren bir durum tespit etmeleri halinde harekete geçtiğini ifade etti. Uçum, soruşturma başlatılmasının tek başına tartışma konusu yapılmaması gerektiği yönünde değerlendirmede bulundu.
