Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, Azerbaycan’ın 2026 Dönem Başkanlığında TDT’nin uluslararası görünürlüğünü güçlendireceğini ve bölgesel işbirliğini derinleştireceğini açıkladı.
2025’in Değerlendirmesi: Önemli İlerlemeler Kaydedildi
TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, 2025 yılında Türk Dünyası’nın kayda değer ilerlemeler elde ettiğini belirterek, “Türk Dünyası 2040 Vizyonu” ve “TDT 2022-2026 Stratejisi” çerçevesinde siyasi, ekonomik ve kültürel işbirliklerini güçlendirdiklerini söyledi.
Ömüraliyev, “Yıl boyunca TDT’nin bölgesel ve uluslararası platformlardaki görünürlüğünü artırmak için üye devletlerin yakın işbirliği içinde çalıştık. 30’dan fazla üst düzey toplantı dahil olmak üzere toplam 150’den fazla etkinlik düzenlendi” ifadelerini kullandı.
Avrupa’da İlk Zirve ve Yeni Kurumsal Girişimler
Budapeşte’de 21 Mayıs’ta gerçekleştirilen Gayriresmi Zirve, TDT tarihinde ilk kez Avrupa’da düzenlenen zirve olarak kayıtlara geçti. Ömüraliyev, “Bişkek’te ilk hükümet başkanları toplantısı yapıldı ve merkez bankaları, mali istihbarat birimleri, savunma sanayi kurumları gibi yeni kurumsal mekanizmalar tesis edildi” dedi.
Gençlik, Spor ve Kültürel İşbirliklerinde Önemli Adımlar
Ömüraliyev, gençlik, spor ve kültürel işbirliği alanlarındaki gelişmeleri de değerlendirdi: “Kırgızistan’da düzenlenen Türk Devletleri 3. Üniversite Oyunları, Almatı’nın 2025 Türk Dünyası Gençlik Başkenti ilan edilmesi, Özbekistan’daki 3. Diaspora Gençlik Forumu ve Türkiye’deki Türk Kızılay Ağı Gönüllü Kampı, bölgesel dayanışmayı güçlendiren önemli adımlar oldu.”
Türk Üniversiteler Birliği (TURKUNIB) ise Orhun Değişim Programı aracılığıyla akademik işbirliğini genişletti.
Gebele Zirvesi: Bölgesel Barış ve Güvenlik Vurgusu
2025’in en kritik etkinliklerinden biri, 7 Ekim’de Gebele’de “Bölgesel Barış ve Güvenlik” temasıyla düzenlenen 12. TDT Zirvesi oldu. Ömüraliyev, “Azerbaycan’ın egemenliğini yeniden tesis etmesinin ardından gerçekleşen bu zirve, bölgesel barış ve istikrarın önemini bir kez daha gösterdi. Zirvede kabul edilen 21 maddelik yol haritası, 2026 dönem başkanlığının Kırgızistan’dan Azerbaycan’a devredilmesiyle birlikte TDT’nin küresel görünürlüğünü artıracak” dedi.
Yeni Formatlar ve Gözlemci Üyelikler
“TDT+” formatı ile dış ortaklarla işbirliği derinleştirilecek, örgütün uyum kabiliyeti artırılacak. Ömüraliyev ayrıca Budapeşte Gayriresmi Zirvesi’nde Özbekistan’ın Türk Kültür ve Miras Vakfına üyeliği ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Türk Akademisi nezdinde gözlemci statüsü kazanmasının memnuniyetle karşılandığını belirtti. Türkmenistan’ın da gözlemci olarak katılımının bölgesel işbirliğini derinleştireceğini vurguladı.
Uluslararası İlişkiler ve Küresel Tanınma
Ömüraliyev, Cenevre, Viyana, New York ve Brüksel’de yürütülen faaliyetlerle küresel kurumlarla ilişkilerin güçlendirildiğini ifade etti. Moğolistan, Meksika ve ABD’ye yapılan üst düzey ziyaretlerin dış ortaklıkları genişlettiğini aktardı. Ayrıca, BM UNESCO tarafından 15 Aralık’ın “Dünya Türk Dilleri Ailesi Günü” ilan edilmesinin ortak dil mirasının uluslararası düzeyde tanınmasını sağladığını kaydetti.
2026: Dijitalleşme ve Küresel Görünürlük
Ömüraliyev, 2026’da Türk Dünyası’nın manevi başkenti Türkistan’da, “Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma” temasıyla düzenlenecek Gayriresmi Zirve’nin dijitalleşme sürecine ivme kazandıracağını ifade etti. Ayrıca Viyana’da düzenlenecek ikinci “Türk Haftası” etkinliğinin de küresel görünürlüğü artıracağını söyledi.
