Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Üyesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı'nda örgütün geleceğine ilişkin önemli mesajlar verdi. Tokayev, ŞİÖ'nün Avrasya'da giderek daha önemli bir uluslararası yapıya dönüştüğünü belirterek güvenlikten ekonomiye, ulaşımdan yapay zekaya kadar birçok alanda işbirliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen zirveye katılan Tokayev, ŞİÖ'nün çeyrek asır içerisinde “Şanghay Beşlisi”nden dünya nüfusunun yaklaşık yarısını bir araya getiren büyük bir uluslararası örgüte dönüştüğünü söyledi.
“ŞİÖ gerçekten başarılı ve etkili bir yapı”
Tokayev, ŞİÖ'nün iç işlerine karışmama, egemenliğe saygı, karşılıklı güven, açıklık ve işbirliği ilkelerini hayata geçirdiğini belirterek, “Bugün ŞİÖ, gerçekten başarılı, etkili ve ihtiyaç duyulan uluslararası bir yapıdır” dedi.
Dünyadaki dengelerin örgütün kuruluşundan bu yana önemli ölçüde değiştiğini belirten Tokayev, yeni bir uluslararası ilişkiler mimarisinin şekillendiğini ifade etti.
Güvenlik ve stratejik istikrar vurgusu
ŞİÖ üyesi ülkeler arasında güvenlik alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesini öncelikli konular arasında gösteren Tokayev, Avrasya'da stratejik istikrarın sağlanmasına yönelik yeni adımlar atılması gerektiğini söyledi.
Tokayev, askeri risklerin azaltılması, yeni bir silahlanma yarışının önlenmesi ve tehlikeli olayların engellenmesi gibi konuların ele alınacağı bir ŞİÖ Bakanlar Konferansı düzenlenmesini önerdi.
Ticaret hacmi 1 trilyon dolara yaklaşıyor
ŞİÖ ülkeleri arasındaki ekonomik işbirliğinin önemine dikkat çeken Tokayev, üye ülkelerin karşılıklı ticaret hacminin 1 trilyon dolara yaklaştığını açıkladı.
Ekonomik entegrasyonun mevcut potansiyeli tam olarak yansıtmadığını belirten Tokayev, kaynak, üretim ve teknoloji alanındaki imkanların daha etkin kullanılmasını istedi.
Kazakistan'ın Çin'in ŞİÖ Kalkınma Bankası kurulmasına yönelik girişimini desteklediğini belirten Tokayev, bankanın altyapı, teknoloji ve sanayi projelerine kaynak sağlaması gerektiğini ifade etti.
“ŞİÖ Ortak Dijital Transit Platformu” önerisi
Tokayev, Avrasya'daki ulaştırma ve lojistik altyapısının geliştirilmesinin hızlandırılması gerektiğini söyledi.
Bu kapsamda gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesi, elektronik belgelerin karşılıklı tanınması ve “yeşil koridor” uygulamalarının hayata geçirilmesini desteklediklerini belirten Tokayev, “ŞİÖ Ortak Dijital Transit Platformu” kurulmasını önerdi.
Yapay zeka için ortak ağ kurulması çağrısı
Tokayev'in zirvedeki bir diğer önerisi ise yapay zeka alanında ortak çalışma ağı oluşturulması oldu.
ŞİÖ ülkelerinin bilimsel ve teknolojik potansiyellerinin birleştirilmesi gerektiğini belirten Tokayev, örgüt çatısı altında “Yapay Zeka Merkezleri Ağı” kurulmasını teklif etti.
Merkezin, üye ülkelerin önde gelen üniversiteleri, bilim kurumları ve teknoloji şirketlerinin katılımıyla oluşturulması önerildi.
