Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığınca, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de “Türk Dünyası Diyalogları: Ortak Gelecek, Ortak Vizyon” paneli düzenlendi.
29-30 Ekim’de Ankara’da gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet Başkanları Zirvesi öncesinde, üye ve gözlemci ülkelerde düzenlenen “Türk Dünyası Diyalogları: Ortak Gelecek, Ortak Vizyon” başlıklı panel serisinin ikincisi, Kazakistan’ın ardından Azerbaycan’da gerçekleştirildi.
Panelde Türk dünyasında siyasi, askeri ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi, ortak tarihi ve kültürel mirasın güçlendirilmesi, dezenformasyonla mücadele, teknoloji ve eğitim alanlarında işbirliğinin artırılması konuları ele alındı.
Panele Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Ferhat Pirinççi, Azerbaycan Medya ve Yayın Konseyi Başkanı Ahmet İsmayılov, milletvekilleri, akademisyenler ve basın mensupları katıldı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran da panele video mesajla katıldı.
KRİZ DÖNEMLERİNDE İLETİŞİM KAPASİTESİNİN GÜÇLENDİRİLMESİNE VURGU
Duran, Türk dünyasının ortak tarih, köklü Türk medeniyeti, müşterek dil ve kültür havzasından oluştuğunu belirterek, bu güçlü mirasın Türk halklarını birbirine sıkı sıkıya bağladığına dikkati çekti.
Türk dünyasının bu dönemde ortak akıl ve güçlü bir eş güdüm içerisinde hareket etmesinin, tarih önünde taşınan mesuliyetin ve zamanın icabı olduğunu vurgulayan Duran, şöyle konuştu:
“Bugün uluslararası sistem, giderek derinleşen krizler, artan jeopolitik rekabet, kırılgan tedarik zincirleri, enerji ve gıda güvenliği sorunları, iklim değişikliği, düzensiz göç, siber tehditler ve dezenformasyon gibi çok boyutlu sınamalarla karşı karşıyadır. Karşı karşıya olduğumuz koşullar, aramızdaki dayanışmayı daha sağlam ve müessir bir zemine kavuşturmamızı zaruri kılmaktadır. Türk Devletleri Teşkilatı bu bakımdan bölgesel barışa katkı sunan, bağlantısallığı artıran, ekonomik kalkınmayı destekleyen ve uluslararası işbirliğine açık bir vizyonun taşıyıcısıdır. Hazar Geçişli Orta Koridor’dan enerji ve ulaştırma ağlarına, ticari bütünleşmeden dijital ekonomiye, yapay zekadan afet ve acil durum yönetimine kadar birçok alanda geliştirilen ortaklıklar, Türk dünyasının sahip olduğu büyük potansiyelin somut göstergeleridir.”
Duran, medya ve iletişim alanındaki işbirliğinin de stratejik önem taşıdığını ifade ederek, dijital çağın önemli imkanların yanı sıra hakikati hedef alan yeni tehditleri de beraberinde getirdiğini söyledi.
“Dijital çağ bizlere önemli imkanlar sunarken, hakikati hedef alan yeni tehditleri de beraberinde getirmektedir. Dezenformasyon, nefret söylemi ve dijital manipülasyon toplumlarımızın huzurunu, kurumlarımıza duyulan güveni ve ülkelerimiz arasındaki dayanışmayı doğrudan etkileyebilmektedir.”
Türk devletlerinin medya ve iletişim alanındaki işbirliğini daha da güçlendirmesi ve özellikle kriz dönemlerinde iletişim kapasitelerini tahkim etmesi gerektiğine dikkati çeken Duran, TDT 13. Zirvesi’nin 29 Ekim’de Türkiye’de yapılacağını hatırlattı.
Duran, Türkiye’nin dönem başkanlığında Türk dünyasının kurumsal bütünleşmesini ve küresel görünürlüğünü daha ileriye taşıma iradesinde olacağını söyledi.
“KENDİ KAVRAMLARIMIZI VE ORTAK HİKAYEMİZİ DİJİTAL GELECEĞE TAŞIMALIYIZ”
Yapay zeka ve yeni iletişim teknolojilerine birlikte yön verilmesi gerektiğinin altını çizen Duran, şu ifadeleri kullandı:
“Kendi kavramlarımızı ve ortak hikayemizi dijital geleceğe taşıyabildiğimiz ölçüde, küresel nizamda daha güçlü ve etkili bir aktör haline gelebiliriz. Bizler, Türk dünyasının ortak menfaatlerini gözetirken bölgesel ve küresel barışa katkı sunan bir anlayışla hareket etmeye devam edeceğiz.”
TDT’NİN 2040 VİZYONU
Panelin açılış konuşmasını yapan Prof. Dr. Ferhat Pirinççi, panelin TDT ülkeleri arasındaki diyaloğu güçlendirmeyi ve 29-30 Ekim’de Ankara’da düzenlenecek TDT Zirvesi için fikir altyapısı oluşturmayı amaçladığını belirtti.
Türk dünyasını birbirine bağlayan güçlü tarihi ve kültürel bağlara dikkati çeken Pirinççi, TDT’nin bölgesel ve küresel alanda önemli bir aktör olma yolunda ilerlediğini söyledi.
Mevcut potansiyelin henüz tamamının hayata geçirilmediğini ifade eden Pirinççi, TDT’nin 2040 Vizyonu doğrultusunda işbirliği ve koordinasyonun daha da geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.
“21. ASIR TÜRK DÜNYASININ İNKİŞAF ASRI OLMALIDIR”
Taşkent İletişim Müşaviri Prof. Dr. Mehmet Yüce moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Güvenlik ve Dış Politikalar Kurul Üyesi Prof. Dr. Seyit Sertçelik, MHP Genel Başkan Başdanışmanı Prof. Dr. Esma Özdaşlı, Uluslararası İlişkilerin Analizi ve Çokkültürlülük Merkezi Başkanı Dr. Ferit Şefiyev, Milletvekili Fariz İsmailzade ve Kafkasya Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Nazım Cafersoy konuşmacı olarak yer aldı.
Prof. Dr. Yüce, Türk dünyasının sahip olduğu zenginliklerin ortak ekonomik güce dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in “21. asır Türk dünyasının inkişaf asrı olmalıdır.” sözlerini hatırlatan Yüce, bunun hayata geçmesi için Türk devletlerinin ortak hareket etmesi gerektiğini kaydetti.
“SAVAŞA DEĞİL BARIŞA HİZMET EDEN BİRLİKTELİK”
Prof. Dr. Seyit Sertçelik, Çar Rusyası döneminde Türk aydınlarının verdiği mücadeleden bahsederek, bugünkü TDT’nin temelinde o dönemde yapılan çalışmaların bulunduğunu söyledi.
Azerbaycan’ın Türk devletleri arasındaki işbirliğinin gelişmesine önemli katkılar sunduğunu belirten Sertçelik, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in TDT’nin yalnızca ekonomik ve siyasi bir birliktelik olmaması, güvenlik eksenli yaklaşımların da üzerinde durulması gerektiği yönündeki görüşlerinin son derece önemli olduğunu ifade etti.
Sertçelik, şöyle konuştu:
“Bakü'nün bu yaklaşımı Türk dünyasının zihninin en önemli merkezlerinden birinin Azerbaycan olduğunun bir kez daha kanıtı ve göstergesidir. Türk devletlerinin birlikteliği savaşa değil barışa hizmet edecektir.”
“TÜRKİYE’NİN GELİŞTİRDİĞİ ASKERİ TEKNOLOJİ TÜM TÜRK DÜNYASININ GURURUDUR”
Prof. Dr. Esma Özdaşlı, 2. Karabağ Zaferi’nin, Türkiye ile Azerbaycan dışındaki Türk cumhuriyetleri arasındaki askeri işbirliğinin geliştirilmesinde önemli bir milat olduğuna işaret etti.
2020 sonrasında Türk dünyasında askeri alandaki işbirliğinin belirgin şekilde arttığını söyleyen Özdaşlı, Türk devletleri arasında çok katmanlı bir askeri işbirliğine ihtiyaç bulunduğunu vurguladı.
Özdaşlı, ortak tatbikatların askeri doktrinlerin yakınlaştırılması, kullanılan silah ve stratejilerin tanınması ve ordular arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi açısından önemli olduğunu ifade etti.
Özdaşlı, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye'nin geliştirdiği askeri teknoloji yalnızca Türkiye'nin değil, 'bir aileyiz' anlayışıyla tüm Türk dünyasının gururudur.”
DEZENFORMASYONLA MÜCADELEDE ORTAK HAREKET ÇAĞRISI
Dr. Ferit Şefiyev, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki siyasi işbirliğinin büyük önem taşıdığını belirterek, medya alanında dezenformasyona karşı ortak mücadele edilmesi gerektiğini söyledi.
Azerbaycan-Türkiye askeri işbirliğinin birçok ülke için örnek teşkil ettiğini ifade eden Şefiyev, iki ülke arasındaki işbirliği ve faaliyetlerin bu alanda önemli rol oynadığını kaydetti.
Şefiyev, Azerbaycan ve Türkiye’nin birlikteliğine karşı çeşitli dezenformasyon girişimleriyle karşılaşıldığını belirterek, dezenformasyonla mücadele ve bu alandaki işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi gerektiğini dile getirdi.
EĞİTİM ALANINDA DAHA FAZLA İŞBİRLİĞİ YAPILABİLİR
Milletvekili Fariz İsmailzade, dünyada teknolojinin hızla geliştiğini ve bu sürecin geleneksel ordu yapılanmasını ciddi şekilde etkilediğini söyledi.
Türkiye’nin inovasyon alanında önemli ilerlemeler kaydettiğine işaret eden İsmailzade, ordu yapılanmasında teknolojinin geliştirilmesinin önemine dikkati çekti.
İsmailzade, gelecekte savunma sanayisi alanındaki işbirliğine ve ortak askeri tatbikatlara daha fazla önem verilmesi gerektiğini belirtti.
Türk dünyasında ordu yapılanması konusuna özel önem verilmesi ve bölgede yaşanan gelişmelere karşı ortak adımlar atılması çağrısında bulundu.
Eğitim alanında da daha fazla işbirliği yapılabileceğini ifade eden İsmailzade, ortak yüksek lisans ve lisans programlarının yeterli olmadığını, öğrenci değişim programlarının da zayıf kaldığını belirterek bu alandaki işbirliğinin genişletilmesi gerektiğini söyledi.
ORTAK TARİH VE KÜLTÜREL MİRASIN GÜÇLENDİRİLMESİ ÖNERİSİ
Doç. Dr. Nazım Cafersoy, TDT entegrasyon sürecinde mevcut siyasi irade ve yürütülen çalışmaların daha verimli hale getirilmesi için detaylara odaklanılması gerektiğini söyledi.
Türk dünyasının ortak mirası konusunda özellikle Hunlar, Göktürkler ve Selçukluların öne çıkarılması gerektiğini belirten Cafersoy, bu mirasın TDT’nin kurumlarında, faaliyetlerinde ve kavramlarında daha fazla kullanılabileceğini ifade etti.
Cafersoy, Türk dünyası arasındaki ilişkileri zedelemeye yönelik dezenformasyon girişimlerine karşı ortak tarihin “pozitif anlamda yeniden üretilmesinin” önemli bir karşı hamle olacağını dile getirdi.
TDT’nin uluslararası arenadaki diplomatik ve siyasi görünürlüğünün artırılması gerektiğini vurgulayan Cafersoy, teşkilat ile farklı uluslararası örgütler arasında diyalog ve forumlar düzenlenmesini ve Türk dünyası coğrafyasında ortak vizyonla bir okul hareketi başlatılmasını önerdi.
