Van Gölü'nde su seviyesinin çekilmesiyle ortaya çıkan alanların Tatvan sahilinde dışarıdan getirilen toprakla doldurulmasına yönelik çalışmalar kamuoyunda tartışma konusu oldu. Tatvan Belediyesi tarafından "görüntü kirliliğini ortadan kaldırmak" amacıyla gerçekleştirildiği belirtilen uygulama, uzmanların çevresel kaygılarını da beraberinde getirdi.
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Çevre Koruma Teknolojileri Bölüm Başkanı ve Anadolu Su Altı Araştırma ve Sporları Derneği (ASAD) kurucu üyesi Prof. Dr. Edip Avşar, çalışmanın bilimsel açıdan değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
"Van Gölü'nün doğal dengesi bozulabilir"
Prof. Dr. Edip Avşar, Van Gölü'nün yüksek alkali yapıya sahip, kendine özgü bir ekosistem olduğunu belirterek, dışarıdan getirilen toprağın gölün kimyasal dengesini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Avşar,
"Van Gölü yüksek alkali yapıya sahip, kendine özgü bir ekosistemdir. Dışarıdan getirilen toprağın içerdiği organik maddeler ile azot, fosfor ve muhtemel tarımsal kimyasallar zamanla göle karışarak suyun kimyasal dengesini bozabilir. Bu durum özellikle sığ kıyı kesimlerinde alg patlamalarına neden olabilir ve sudaki çözünmüş oksijen miktarını azaltabilir."
dedi.
Kıyı erozyonu ve doğal yaşam uyarısı
Dolgu yapılan toprağın göl suyuyla temas etmesi halinde kıyıda kalıcı bulanıklık oluşabileceğini belirten Avşar, bunun su altındaki bitki yaşamını da olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Su seviyesindeki değişimlerin Van Gölü için doğal bir süreç olduğuna dikkat çeken Avşar, "Sular yeniden yükseldiğinde veya dalga hareketlerinin arttığı dönemlerde kıyıya dökülen gevşek toprak hızla erozyona uğrayabilir. Bu durum göl tabanındaki sedimantasyon yapısını değiştirebilir, kıyı morfolojisini bozabilir ve yeraltı suları ile göl arasındaki doğal hidrolik bağlantıyı olumsuz etkileyebilir." ifadelerini kullandı.
"Peyzaj amacıyla kıyı doldurulamaz"
Konunun hukuki boyutuna da değinen Prof. Dr. Avşar, Anayasa'nın 43. maddesi ile 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu hatırlattı.
Avşar, "3621 Sayılı Kıyı Kanunu'nun 7. maddesine göre kıyılarda dolgu yapılması ancak kamu yararının zorunlu kıldığı liman, dalgakıran ve benzeri durumlarda ve onaylı imar planı kararıyla yapılabilir. Görüntü kirliliğini gidermek veya peyzaj amacıyla kıyı doldurulamaz." dedi.
ÇED ve Sulak Alan Yönetmeliği vurgusu
Van Gölü'nün Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında korunması gereken hassas alanlardan biri olduğunu belirten Avşar, bu tür uygulamaların Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçleri kapsamında ele alınması gerektiğini söyledi.
Dolgu çalışmalarının kısa vadede görsel değişiklik sağlasa da uzun vadede su kalitesinin bozulmasına, kıyıda çamurlaşma ve kötü koku oluşmasına yol açabileceğini ifade eden Avşar, kamu kaynaklarının etkin kullanılmasının da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti.
