Harita Genel Müdürlüğü ekiplerinin yaklaşık bir yıl süren kapsamlı çalışması sonucunda, Türkiye sınırları dışında bulunan Türk şehitlikleri ve anıtları kayıt altına alındı. 48 ülkede yer alan 172 şehitlik ve anıt, hazırlanan “Yurtdışı Türk Şehitlikleri ve Anıtları Haritası”nda bir araya getirildi.
Tarihi veriler farklı kurumların desteğiyle doğrulandı
Haritanın hazırlanması, Harita Genel Müdürlüğü Basım Şube Müdürü Yarbay Fatih Kalle’nin koordinasyonunda yürütüldü. Grafik Tasarımcı Özgün Tükle, Kıdemli Başçavuş Özgür Köstekli ve kurum personelinin katkılarıyla tamamlanan çalışma, harita.gov.tr üzerinden erişime açıldı.
Çalışmanın veri toplama aşamasında Dışişleri Bakanlığı ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ile işbirliği yapıldı. Elde edilen bilgilerin tarihsel açıdan doğrulanması için ise Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Milli Savunma Üniversitesi ile Arşiv ve Askeri Tarih Daire Başkanlığından (ATASE) destek alındı.
Tespit edilen noktalar çalışmaya dahil edilecek
Yarbay Kalle, "Resmi olarak bilinmeyen, köylerde, harp sahalarında yerleri henüz tespit edilememiş şehitlikler de mevcut olup haritamızda yer verilememiş olabilir. Buna örnek olarak Sarıkamış komutanlarından İhsan Latif Paşa'nın hatıratında Çin'in Mançur bölgesinde mezar yerleri olan şehitlerimizden bahsedilmektedir. İlerleyen zamanlarda haritamızın güncellenebileceği ve tespiti halinde şehitliklerimize yenilerinin eklenebileceği değerlendirilmektedir. Haritada sunulan tarihi figürlerde şehitlerimize ve emir komutasında şehitler veren büyük liderlerimize, komutanlarımıza yer verilmeye çalışılmıştır." diye konuştu.
Harita üzerinde yer alan şehitlerin üniformalarından, kullanılan savaş aletlerine kadar tüm figürlerin dönemin şartlarını birebir yansıtması için titizlikle çalışıldığına dikkati çeken Kalle, "Şehitliklerin harita üzerindeki gösteriminde, gerçek dünyada var olan şekliyle çizimler yapılarak gösterilmeye çalışılmıştır." ifadesini kullandı.
Türk askerinin dünyaya yayılan izleri haritaya işlendi: Şehitler unutulmadı
Kalle, Yemen ve Hindistan gibi bölgelerde Mehmetçiğin cephedeki görsellerinin de harita üzerinde resmedildiğini belirterek şunları kaydetti:
“Haritamızda tarihi olarak gemilerimizin, uçaklarımızın ve bunun gibi harp araç gereçlerimizin de paylaşımı yapılmıştır. Osmanlı dönemi gemi görselleri için Prof. Dr. İdris Bostan'ın Kürekli ve Yelkenli Osmanlı Gemileri isimli eserinden faydalanılmıştır. Sadece gövde görselleri olan gemiler için de o dönemki kullanılan yelken ortak görselleriyle gerçeğine uygun görseller haritamızda yansıtılmaya çalışılmıştır. Hava şehitlerimiz için de İngiltere'de Brookwood'da şehit düşen askerlerimizin kullandığı gerçeğine uygun uçaklar, gerçek kuyruk numaralarıyla haritamız üzerinde gösterilmiştir. Haritamızda dış temsilciliklerimize görev yapan diplomatlarımız, askeri personelimiz, güvenlik görevlilerimiz, sivil personellerimiz dahil olmak üzere şehit düşen vatan evlatlarına da yer verilmiştir. Her ne kadar bu vatan evlatlarımız yurt içine defnedilememiş olsalar da şehit düştükleri yerlerin haritalarda gösterilmesi ihmal edilmemiştir.”
Haritanın görsel kolajında Osmanlı'da en önde giden süvarilere de yer verildiğini belirten Kalle, "Bu süvarilerimiz cesaretin ve korkusuzluğun timsali olarak haritamızda yer verilmiştir. Rusya Federasyonu sınırları içerisinde bulunan bugünkü adıyla Trans Sibirya olarak bilinen demir yolu da Birinci Dünya Savaşı'nda eşsiz düşen kahraman askerlerimizin bu hat üzerindeki varlıklarını temsilen aziz hatıralarına saygıyla haritamızda işlenmiştir." dedi.
Yarbay Kalle, ayrıca Akdeniz'de Refah şilebi ve TCG Kocatepe gemilerinde görevleri esnasında şehit düşen fakat halihazırda bir mezar taşları bulunmayan şehitler için de gemi görsellerinin haritaya eklendiğini kaydetti.
